André Menras kể chuyện làm phim về Hoàng Sa

Andre Menras trò chuyện với nhân vật trong phim của ông
Andre Menras trò chuyện với nhân vật trong phim của ông
TP - Ba năm sau cách phổ biến phim kiểu “du kích”, André Menras (Hồ Cương Quyết) có thể đường hoàng chiếu, kể chuyện làm Hoàng Sa- Việt Nam: Nỗi đau mất mát, sáng 10/7 tại Hội Nhà văn Hà Nội.

Nỗi đau có thật

Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên, Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội nói ngay sau khi xem, phim cho thấy “nỗi đau có thật”. Hoàng Sa-Việt Nam: Nỗi đau mất mát của André Menras làm năm 2011, theo lời phi lộ “không mang tính chính trị”. Tuy nhiên, nó xoáy vào nỗi đau của những phụ nữ ở Bình Châu, Lý Sơn (Quảng Ngãi) mất chồng vì thiên tai, địch họa-tố cáo hành vi vô nhân tính của Trung Quốc với ngư dân Việt Nam.

“Một sáng năm 2006, ngồi cà phê với nhóm bạn Tà ru (Tù ra- tù chính trị Côn Đảo), tôi đọc báo thấy tin một tàu ngư dân ở Lý Sơn (Quảng Ngãi) bị tàu Trung Quốc bắt. Tôi hỏi làm sao lại bị bắt, Trung Quốc là bạn của Việt Nam cơ mà. Bạn bè ngại không nói. Sau đó tôi bắt đầu nghiên cứu và nhận ra, đó không chỉ là vấn đề con người mà là vấn đề chủ quyền của Việt Nam. Tôi quyết định vào cuộc, với ý định một mình đến Lý Sơn làm phóng sự, theo chân ngư dân ra biển đánh cá”, Menras kể.

Chủ tịch nước thời ấy là ông Nguyễn Minh Triết đã đồng ý tạo điều kiện cho người đàn ông Pháp này làm phim, còn ký quyết định cho phép ông nhập quốc tịch Việt Nam. Mọi chi phí di chuyển, quay, dựng phim đều do hãng TFS đảm nhận, Menras tự bỏ chi phí cá nhân.

Phim hoàn thành trong khoảng ba tuần. Ba tháng trước đó, Menras sống cùng ngư dân Quảng Ngãi. Là tay ngang làm phim, nhưng André Menras chọn cách tiếp cận khôn khéo. Nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân cho rằng, tay nghề chỉ là chuyện phụ, bởi cách tiếp cận, tri thức rất tốt, nhất là miêu tả tư liệu dân tộc học ở cuối phim (hình ảnh làm mộ gió, nặn hình nhân bằng đất sét, có đủ xương sườn, nội tạng, mạch máu).

Không đao to búa lớn về khẳng định chủ quyền, mà hết sức tự nhiên qua những cuộc đối thoại giữa ông Tây với vợ góa của ngư dân, con cái họ: “Làm sao mà không đi biển chứ, Hoàng Sa là nhà của mình mà”.

André Menras nói: “Tôi hiểu họ cực khổ thế nào. Bão đáng sợ ở biển Đông, với chiếc tàu mã lực nhỏ họ vẫn đi. Nhưng thách thức lớn hơn, nguy hiểm hơn là phải đối đầu với tàu Trung Quốc nhăm nhe bắt giữ, đánh đập, giam cầm, tịch thu máy móc. Họ đúng là anh hùng, xứng đáng mang tên chiến sĩ hòa bình của Việt Nam”.

Đạo diễn Đào Thanh Tùng mới đây làm phim tài liệu André Menras-Một người Việt, kể lại hành trình từ thầy giáo người Pháp treo cờ Mặt trận giải phóng miền Nam, bị đầy ra Côn Đảo, sau này tích cực đấu tranh vì người Việt. Trong phim có đoạn Menras và các bà vợ góa ở Lý Sơn xem bộ phim do ông thực hiện. “Lần đầu họ trông thấy mình trên ti vi họ khóc, tôi cũng thế. Khi thực hiện Hoàng Sa-Việt Nam: Nỗi đau mất mát, tôi biết câu chuyện của họ rồi nên kìm được, nhưng anh quay phim có nhiều đoạn xúc động mạnh, phải ngừng quay”, Menras kể.

Phải chiếu phim cho Trung Quốc

Vỏn vẹn một tiếng giao lưu, với một André Menras nỗ lực nói tiếng Việt lơ lớ, hội trường ở 19 Hàng Buồm chộn rộn những tràng pháo tay. Nhà văn Hoàng Quốc Hải bắt tay Hồ Cương Quyết, nói “xứng đáng công dân Việt Nam tiêu biểu”. Nhiều hội viên khác cũng bày tỏ sự khen ngợi, tôn trọng chân thành dành cho người đàn ông Pháp, nay được coi là công dân Việt Nam, rằng “rất có ý thức về trách nhiệm công dân”.

Một số người cho rằng, phim này nên được dịch phụ đề tiếng Trung để chiếu cho người dân Trung Quốc xem, để họ hiểu những gì đang xảy ra. Hồ Cương Quyết nói ông liên hệ với một số dịch giả để tác động tâm lý hàng chục triệu bà mẹ, phụ nữ Trung Quốc. Ngay sau buổi chiếu phim, con gái tướng Nguyễn Trọng Vĩnh (nguyên Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc) xung phong nhận trách nhiệm. Lập tức dịch giả khác “đòi” nhận dịch phim luôn.

Lại Nguyên Ân cũng cho rằng, phim nên được chiếu rộng trong các tầng lớp dân cư. “Chúng ta còn hiếm những phim như thế, cho thấy thêm thực trạng chủ quyền trên biển bị xâm phạm. Không phải chỉ là xâm phạm lợi ích quốc gia trừu tượng liên quan tầm kiểm soát của các nhà chính trị, mà nó liên quan đến số phận người lao động”, ông chia sẻ bên lề.

Ông André Menras nói: “Việt Nam phải có đồng minh, ở châu Âu, Nhật Bản, những nước có những điều kiện khách quan làm đồng minh như Ấn Độ, Úc, Philippines, một số nước ở ASEAN. Tại hội thảo quốc tế tôi được tham luận, có nhà nghiên cứu của Mỹ đã nói như vậy. Tôi xin hết sức cố gắng thành lập hội quốc tế đòi quyền sống cho ngư dân Việt Nam, gồm những luật sư, chuyên gia về luật biển ở Mỹ, Pháp, Việt Nam- họ sẵn sàng giúp đỡ miễn phí”, ông nói.

Hoàng Sa-Việt Nam: Nỗi đau mất mát đã chiếu ở một số thành phố lớn tại Pháp, Đức, CH Séc, Ba Lan. Đạo diễn tiếp tục đem phim chiếu ở Hà Nội hai suất chiều 11/7 tại 53 Nguyễn Du, và ở nhà sách Đông Tây.

MỚI - NÓNG
Chuyện của người xăm hình
Chuyện của người xăm hình
TP - Không ít bạn trẻ lứa tuổi ngồi trên ghế nhà trường thuộc thế hệ Z (sinh khoảng 1995-2012) đến với xăm hình, mong muốn ghi lại những dấu ấn vui, buồn, trưởng thành của bản thân; khi có những kỷ niệm người thân trong gia đình, hoặc đơn giản chỉ là thấy thích thú xăm hình nghệ thuật và muốn “đổi mới” bản thân.

Có thể bạn quan tâm

Thanh Lam hạnh phúc bên bạn trai hiện tại - bác sỹ Bùi Tiến Hùng

Ca sỹ Thanh Lam: Chờ cơn mưa bình minh

TP - Năm nay, NSƯT Thanh Lam có tên trong danh sách đề nghị xét tặng danh hiệu NSND. Trong 4 diva của làng nhạc Việt, có lẽ chị sẽ là người đầu tiên đón nhận danh hiệu cao quí này. Một số đồng nghiệp và khán giả ngạc nhiên: Cứ tưởng Thanh Lam không quan tâm danh hiệu? Chị cười và tiết lộ: Mẹ chị, NSƯT Thanh Hương, 80 tuổi, đã giúp chị làm hồ sơ. Bà không muốn con gái đóng góp âm thầm mà phải được đàng hoàng ghi nhận.
Các Foyuan chụp ảnh khoe khoang

Hotgirl mạng Trung Quốc và trào lưu bị lên án

TP - Gần đây một số người nổi tiếng trên mạng ở Trung Quốc đã gây nên một cơn sốt gọi là “Foyuan” nhằm tìm kiếm lượng truy cập trên Internet. Nhưng kết quả họ đã chuốc lấy sự phản ứng, mọi người cho rằng họ “giả Phật sự để khoe giàu có”.
Ca sĩ Phi Nhung.

Phi Nhung kiên cường chiến đấu với COVID-19, 'Kỳ tích đang đến xin cùng cầu nguyện'

TPO - Anh Đỗ Quang Chí - quản lý truyền thông của Phi Nhung cho biết nữ ca sĩ đang kiên cường chiến đấu với COVID-19. Trong khi đó, NSND Hồng Vân ngày hôm qua chia sẻ bức ảnh cô ôm lấy đàn em kèm dòng trạng thái đầy xúc động và lạc quan: "Phi Nhung ơi chị muốn ôm em như vậy nè. Kỳ tích đang đến xin mọi người hãy cùng cầu nguyện ạ".
Tua du lịch xe đạp quanh Hà Nội đang được doanh nghiệp đề xuất triển khai

Nhiều giải pháp hồi sinh du lịch

TP - Thủ tướng cho phép ngành Du lịch thí điểm “mở cửa” đón khách quốc tế đến đảo Phú Quốc là tín hiệu cho thấy ngành này đã có cơ hội hồi phục khi COVID-19 dần được khống chế. Tại Hà Nội, các doanh nghiệp du lịch cũng đang có những giải pháp, kế hoạch để “hồi sinh” ngành kinh tế không khói.
“Không gian văn hóa Quốc Tử Giám” ứng dụng công nghệ để đón khách trực tuyến

Văn Miếu đón khách trực tuyến

TP - Hơn nửa năm đóng cửa không chỉ là thiệt hại về nguồn thu, đó còn là rào cản khiến nhiều người không thể tiếp cận với giá trị văn hóa ở di tích quốc gia đặc biệt này. Mở ra không gian cho các hoạt động trực tuyến chính là sáng kiến thu hút hàng nghìn người, là cách làm sáng tạo thích ứng với COVID-19.