Ngày giỗ chung của các mẹ

Vượt qua những lý do tế nhị, nơi thờ cúng người có công "neo côi" giờ đã được tổ chức trang trọng, ấm cúng tại Trung tâm Điều dưỡng, Chăm sóc người có công tỉnh TT- Huế
Vượt qua những lý do tế nhị, nơi thờ cúng người có công "neo côi" giờ đã được tổ chức trang trọng, ấm cúng tại Trung tâm Điều dưỡng, Chăm sóc người có công tỉnh TT- Huế
TP - Có một ngày giỗ chung dành cho các cụ già neo đơn có công với nước, từng được nuôi dưỡng tại Trung tâm Điều dưỡng, Chăm sóc người có công tỉnh TT- Huế. Các cụ, các mẹ mất không cùng ngày, không còn người thân lo hương khói.

> Người đàn bà thép xuyên Việt

Vượt qua những lý do tế nhị, nơi thờ cúng người có công
Vượt qua những lý do tế nhị, nơi thờ cúng người có công "neo côi" giờ đã được tổ chức trang trọng, ấm cúng tại Trung tâm Điều dưỡng, Chăm sóc người có công tỉnh TT- Huế.

Hương khói "neo côi"

Tôi biết về ngày giỗ chung thường được gọi là hiệp kỵ được tổ chức đều đặn vào mỗi dịp cao điểm đền ơn đáp nghĩa đã mấy năm. Một ngày giỗ thật đặc biệt! Bởi, hiếm có ngày giỗ chung hằng năm nào như vậy ở những nơi khác.

Công việc nghĩa tình kia cũng không thuộc bất kỳ định chế tiêu chuẩn chính sách nào, mà đơn giản là xuất phát từ niềm tri ân, ý nghĩa tâm linh sâu kín và bao trăn trở dằn vặt đã trở thành thâm niên của cán bộ, nhân viên trung tâm - những người luôn khuya sớm canh lo từng hơi thở, miếng ăn, giấc ngủ cho các mẹ, các cụ đã một đời chịu nhiều lao lung mất mát.

Lần đó dịp 27-7, tôi đến thăm các mẹ các cụ tại Trung tâm Điều dưỡng, Chăm sóc người có công tỉnh. Một nhóm cán bộ nhân viên gấp gáp sắm sanh bày biện những nhang đèn hoa quả và nhiều lễ phẩm, thức mặn tựa như sắp có một cỗ giỗ lớn tổ chức công khai ngay nơi công sở. Kể cũng lạ! Chuyện cúng kiếng lâu nay là điều tối kỵ tại cơ quan nhà nước.

Anh Hải, lúc đó là Giám đốc Trung tâm, như đoán được ý khách: “Cơ quan sắp làm cỗ giỗ. Kể ra cũng đã thường niên tổ chức vào dịp 27-7 được mấy năm rồi… Đó là lễ giỗ chung dành cho các mẹ các cụ neo đơn là đối tượng có công, mất không cùng ngày, từng được nuôi dưỡng nơi đây, nhưng hiện không còn ai thân thích hương khói”. Người đưa ra sáng kiến làm lễ cúng giỗ đặc biệt kia là anh Hà Huy Bé, Trưởng phòng Hành chính.

Anh Bé giờ đã là Phó Giám đốc Trung tâm, cương vị mới nhưng việc xưa vẫn canh cánh. Mấy hôm rồi vợ anh lâm bạo bệnh điều trị tại Bệnh viện Trung ương Huế. Gặp lúc cao điểm bận rộn, anh Bé tranh thủ thời gian vào ra chăm nuôi vợ nhưng không xao nhãng việc cơ quan, nhất là dịp 27-7 sắp cận kề, sắp có thêm một lần giỗ chung cho những người vốn chịu nhiều neo côi mất mát.

“Có phải sáng kiến sáng tạo chi đâu anh. Cứ thấy các mẹ các cụ ra đi chẳng còn bà con thân thích chăm nom hương khói, cái bát nhang di ảnh cũng không người đến đón, nhiều lúc phải gửi vào nhà chùa, chúng tôi không cầm được nước mắt. Tội lắm! Mình đã phụng dưỡng, sao lại không thể phụng thờ các mẹ? Cứ trăn trở, cứ nghĩ suy qua nhiều năm như thế rồi mới dám mạnh dạn làm giỗ cúng trong cơ quan như hôm nay đây”, anh Bé nói.

Những bà mẹ tại trung tâm xem đây như là nhà của mình
Những bà mẹ tại trung tâm xem đây như là nhà của mình.

Những người vừa cởi áo lính bước vào thời bình hoặc có thân nhân hy sinh trong cuộc kháng chiến trường kỳ máu lửa như anh Bé, anh Hải (Giám đốc cũ) và chị Võ Thị Xuyến (Giám đốc Trung tâm hiện nay)... rất thấu nỗi mất mát neo côi của những bà mẹ Việt Nam anh hùng, cũng như rất nhiều cụ ông cụ bà có công với nước nhưng không còn ai thân thích sau ngày vui thống nhất non sông.

Cái câu Người có công neo đơn không nơi thờ cúng trở thành nỗi ám ảnh đối với thế hệ hậu sinh như anh Hải, chị Xuyến, anh Bé. Họ luôn cảm thấy có điều gì đó thiếu sót...

Đầu những năm 2000, anh Bé và các đồng sự đề xuất ý tưởng xây dựng một khu nhà tang lễ để kết hợp hương khói, thờ cúng người có công neo chiếc. Điều kiện kinh phí không cho phép nên ý tưởng kia đành xếp tủ.

Lại trăn trở. Anh Bé đề xuất phương án mới là tận dụng một gian nhà nào đó thuộc trung tâm làm nơi tổ chức tang lễ, và hương khói cúng giỗ cúng lễ thường niên cho những cụ già có công không còn thân nhân.

Ý tưởng này được lãnh đạo trung tâm và cơ quan chủ quản chấp thuận. Từ độ đó, nhiều mẹ nhiều cụ trước lúc lâm chung đã không còn canh cánh chuyện lạnh lẽo khói hương hay thảng thốt lời trối trăng mang bát nhang gửi chùa...

Anh Hà Huy Bé - người từng đưa ra sáng kiến lập nơi thờ cúng người có công neo đơn
Anh Hà Huy Bé - người từng đưa ra sáng kiến lập nơi thờ cúng người có công neo đơn.

Vừa phụng dưỡng, vừa phụng thờ

Chúng tôi theo chị Xuyến xuống thắp nhang tại khu phòng tưởng niệm, thờ cúng những người có công không còn thân nhân thuộc khuôn viên trung tâm. Một gian thờ được thiết trí trang trọng ấm cúng theo phong cách truyền thống: phông màn trướng liễn câu đối trang nghiêm, tủ án kê cao phía trước đặt lư đồng, đèn đồng, bát nhang lớn, bàn lễ thấp bên trong đặt di ảnh và bát nhang nhỏ thờ những người vừa mất chưa tròn năm…

“Nơi đây không chỉ cúng giỗ chung cho người có công neo đơn dịp 27-7. Có cụ nào vừa mất, chúng tôi đều cúng cơm tại đây cho đến hết 49 ngày, cúng lễ 50 ngày, 100 ngày, rồi cúng giáp năm theo tục lệ truyền thống. Tết cổ truyền, Tết đoan ngọ hằng năm cũng làm mâm cúng tươm tất cho các cụ... Yên tâm chuyện hương khói về sau, thế là nhiều cụ neo đơn hiện sống tại trung tâm nhờ chúng tôi giúp luôn những việc khác. Cũng hệ trọng với họ lắm”, giọng chị Xuyến trầm trầm sau tuần nhang nghi ngút dâng lên ban thờ.

Thì ra, người già có công neo đơn giờ xem người của trung tâm như con cháu trong gia đình, dòng họ. Họ phó thác, gửi gắm nhiều chuyện hệ trọng trước lúc lìa xa cõi đời, như việc hậu sự, việc nhờ tìm mua đất tốt mai táng, nhờ xây sinh phần lăng mộ bằng chính những đồng tiền chính sách chắt chiu tiết kiệm.

Một dịp sang ngân hàng, tôi nghe chuyện một người già có công neo đơn suýt bị cháy sạch số tiền giấu giữ bí mật bao năm để lo hậu sự. Hỏi ra, đó là bà cụ B. Lúc tiếp nhận điều dưỡng, bà cụ B. đã bị lẩn thẩn, tiền bạc tích cóp để dành xây mộ bấy lâu phải giao trung tâm quản lý. Khi tiếp nhận gói tiền trị giá hơn 8 triệu đồng thì hỡi ôi, tất cả đều bị cháy sém.

Thì ra bà cụ lúc còn tỉnh táo ở quê đã thận trọng giấu tiền xuống lớp tro đáy bếp củi để đề phòng bọn trẻ nghịch quanh xóm dòm ngó trộm cắp mua quà, chơi game. Lần đó, cán bộ trung tâm phải gõ cửa ngân hàng nhờ can thiệp. Đống giấy bạc bị cháy sau được đổi thành tiền lành, cụ B. giờ đã mồ yên mả đẹp.

“Mới rồi, chúng tôi giúp liên hệ mua đất và xây thêm 3 sinh phần theo nguyện vọng của 3 người già yếu là các cụ Trần Nô, Trần Cu, Lương Thị Định. Vừa làm xong thì 1 cụ qua đời... Cụ ra đi thanh thản lắm ! Cũng có những trường hợp mong được chôn cất, tại quê nhà. Trung tâm sẵn sàng phối hợp chính quyền địa phương đáp ứng nguyện vọng, kết hợp thêm kinh phí hỗ trợ của nhà nước để làm”, anh Hà Huy Bé kể.

Có một đề nghị mà Trung tâm trình đi từ lâu, đến nhiều nơi, nhưng chưa được giải quyết. Đó là vấn đề bố trí đất huyệt mộ. Anh Bé trăn trở: “Những trường hợp người có công không tự lo được đất chôn cất thì đằng nào nhà nước cũng giải quyết theo chế độ. Vậy nên, mong tỉnh xem xét có chính sách bố trí cho người có công, kể cả đối tượng xã hội neo đơn một khu mai táng tập trung. Có vậy, cơ quan chức năng dễ quản lý, hương khói về sau, vừa tránh bị thất lạc mồ mả do chôn cất manh mún, rải rác ra nhiều địa phương, nhiều thời kỳ”.

Cùng chuyên mục

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

TPO - Một ngày đẹp trời, nhà bảo tồn Chu Xuân Cảnh (quản lý dự án bảo tồn voọc mũi hếch, thuộc Tổ chức Bảo tồn Động thực vật Quốc tế - FFI) rủ tôi đi chụp ảnh 'những cô nàng ăn hoa nghiến thơm' trên đỉnh núi Khau Ca, thuộc VQG Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang. Lái xe gần chục tiếng đồng hồ từ Hà Nội, đi bộ thêm 4 tiếng vượt rừng, núi đá, lội qua nhiều con suối nước lạnh nữa mới tới được khu nhà sàn nhỏ của đội bảo vệ voọc mũi hếch thuộc xã Tùng Bá.

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.