Chuyển sang phương tiện công cộng
Những ngày gần đây, chị Thu Uyên (ngụ phường Linh Xuân, TPHCM) chọn metro làm phương tiện đi làm hằng ngày. Mỗi sáng, chị chạy xe máy khoảng 2 km đến ga Đại học Quốc gia để gửi xe, sau đó đón tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) vào trung tâm thành phố. Khi đến ga Bến Thành, chị tiếp tục đi bộ khoảng 1,5 km để đến công ty gần khu vực Hồ Con Rùa.
Theo chị Uyên, chi phí đi metro cho cả hai lượt khoảng 34.000 đồng/ngày, cộng thêm 10.000 đồng tiền gửi xe. Tổng chi phí khoảng 44.000 đồng, thấp hơn so với việc tự đi xe máy trong bối cảnh giá xăng tăng lên gần 30.000 đồng/lít. Nếu thanh toán vé qua ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử, mức giá còn được giảm thêm. Việc đi metro cũng giúp chị tránh được tình trạng kẹt xe và có thêm thời gian vận động.
Không chỉ metro, xe buýt cũng trở thành lựa chọn của nhiều người dân. Chị Thùy Dương (ngụ phường An Lạc) cho biết, trước đây mỗi khi có việc ở xã Củ Chi, chị thường tự chạy xe máy. Tuy nhiên, gần đây chị chuyển sang đi xe buýt vì thấy thuận tiện và tiết kiệm chi phí khi giá xăng liên tục tăng cao.
Trong khi đó, chị Minh Vi (28 tuổi, ngụ xã Nhà Bè) cũng thay đổi thói quen đi lại trong thời gian gần đây. Trước kia, mỗi ngày chị đổ khoảng 50.000 đồng tiền xăng để chạy xe máy vào trung tâm thành phố làm việc. Nay chi phí cho một lần đổ xăng tăng lên gần 80.000 đồng, thời gian chờ đợi mua xăng cũng lâu hơn. Vì vậy, chị để xe tại công ty và chọn xe buýt để di chuyển giữa nhà và nơi làm việc.
Theo chị Vi, dù phải dậy sớm hơn để chờ xe nhưng thời gian trên xe buýt có thể tranh thủ nghỉ ngơi. Việc sử dụng phương tiện công cộng cũng giúp giảm chi phí đi lại hằng ngày.
Thống kê của Trung tâm Quản lý giao thông công cộng thuộc Sở Xây dựng TPHCM cho biết, lượng hành khách đi xe buýt trong những ngày gần đây có xu hướng tăng. Đơn vị đang triển khai nhiều chương trình nhằm khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng, như miễn 100% giá vé xe buýt vào ngày thứ Sáu hằng tuần trong năm 2026 khi thanh toán không tiền mặt qua ví điện tử, hoặc miễn phí vé vào một số dịp lễ, Tết.
Ngoài ra, hành khách thanh toán vé xe buýt bằng các ví điện tử có thể được giảm giá hoặc miễn phí vé. Chẳng hạn, VNPT Money miễn hoàn toàn giá vé, ShopeePay giảm 99% còn khoảng 70 đồng. Chương trình “Thứ sáu không tiền mặt – Đi buýt 0 đồng” cho phép hành khách được miễn 100% giá vé tối đa 4 lượt mỗi ngày khi thanh toán bằng các nền tảng như VNPT Money, Viettel Money, ShopeePay hoặc ZaloPay.
Hiện TPHCM có 66 tuyến xe buýt sử dụng năng lượng thân thiện với môi trường, gồm 50 tuyến buýt điện và 16 tuyến chạy khí CNG với tổng cộng 1.082 xe, chiếm khoảng 48% toàn mạng lưới. Việc từng bước thay thế phương tiện cá nhân bằng xe buýt điện được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút thêm hành khách.
Đối với tuyến Metro số 1, trước đây mỗi ngày tuyến này phục vụ khoảng 52.000 lượt hành khách nhưng gần đây con số đã tăng lên gần 60.000 lượt. Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, nhiều người lựa chọn metro để giảm chi phí đi lại. Tuyến metro hiện cũng triển khai nhiều chương trình ưu đãi như miễn phí 100% giá vé cho hành khách sử dụng thẻ Vikki quét trực tiếp tại cổng soát vé. Khách hàng sử dụng thẻ VPBank được tặng e-voucher từ 20.000 đến 100.000 đồng tùy số lần giao dịch.
Một số ngân hàng và ví điện tử cũng áp dụng chương trình khuyến mại khi thanh toán vé metro. ZaloPay giảm 50% giá vé (tối đa 10.000 đồng) khi nhập mã khuyến mại; MoMo giảm 20.000 đồng cho khách hàng mới vào các ngày cuối tuần; ShopeePay giảm 99% cho khách hàng mới và giảm 50% cho các lần thanh toán tiếp theo.
Thay đổi thói quen sinh hoạt
Không chỉ thay đổi thói quen đi lại, nhiều gia đình cũng điều chỉnh cách sử dụng năng lượng trong sinh hoạt để giảm chi phí.
Vợ chồng chị Nguyễn Thị Hà (ngụ xã Hưng Long) vừa mua thêm hai chiếc nồi ủ với giá gần 1 triệu đồng nhằm tiết kiệm gas. Theo chị Hà, loại nồi này có khả năng giữ nhiệt trong thời gian dài, giúp thực phẩm tiếp tục chín mềm mà không cần đun nấu liên tục trên bếp. Sau khi nấu sôi ban đầu, nồi được đặt vào lớp giữ nhiệt để tiếp tục làm chín thức ăn.
Gia đình chị cũng chuyển sang sử dụng bếp điện và các dụng cụ giữ nhiệt nhằm hạn chế việc đun nấu nhiều lần, qua đó giảm lượng gas tiêu thụ trong sinh hoạt hằng ngày.
Một số gia đình còn thay đổi thói quen vui chơi và mua sắm cuối tuần. Chị Hoa Trang (37 tuổi, nhân viên văn phòng) chia sẻ, trước đây thường đưa các con đi chơi xa vào dịp cuối tuần nhưng hiện nay gia đình chị chủ yếu lựa chọn những địa điểm gần nhà như siêu thị hoặc trung tâm thương mại trong khu vực.
Theo chị Trang, khi đi chợ hoặc mua sắm, gia đình thường kết hợp mua nhiều món cần thiết trong cùng một chuyến đi để hạn chế việc di chuyển nhiều lần. Với các cửa hàng gần nhà, chị ưu tiên đi bộ thay vì sử dụng xe máy.
Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp cũng điều chỉnh cách tổ chức công việc nhằm giảm chi phí đi lại cho nhân viên. Anh Minh Thành (44 tuổi, nhân viên thiết kế mẫu) cho biết, công ty nơi anh làm việc cho phép gần 50% nhân sự làm việc từ xa. Chỉ những bộ phận trực tiếp sản xuất mới cần có mặt tại nhà máy. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng từng bước cải tiến công nghệ và sử dụng các thiết bị tiết kiệm năng lượng trong quá trình sản xuất.
Theo Sở Công Thương TPHCM, hoạt động xuất nhập khẩu của thành phố thời gian gần đây cũng chịu tác động bởi tình hình vận tải quốc tế. Một số tuyến vận chuyển bị kéo dài thời gian hoặc phải thay đổi lộ trình, làm chi phí logistics tăng lên.
Trong bối cảnh đó, cơ quan quản lý khuyến nghị doanh nghiệp xem xét mở rộng hoặc chuyển hướng sang các thị trường gần như Đông Á và ASEAN nhằm giảm chi phí vận chuyển. Đồng thời, doanh nghiệp cần chủ động đánh giá tình hình và dự trữ hàng hóa để bảo đảm nguồn cung phục vụ sản xuất.
