Bị cáo nộp tài liệu nhưng không được điều tra trích dẫn
Ngày 26/3, phiên xét xử bị cáo Nguyễn Thị Bình (cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình) và Phạm Thị Minh Nguyệt (cựu Kế toán trưởng nhà trường) về cáo buộc “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, đang dành thời gian cho Hội đồng xét xử nghị án.
Trước đó, nêu quan điểm luận tội, Viện Kiểm sát đề nghị tòa phạt bị cáo Bình mức án từ 4 – 5 năm tù và Nguyệt 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Bản luận tội nêu rõ, năm học 2013-2014, Trường THCS Ba Đình thực hiện tổ chức dạy thêm, học thêm. Bị cáo Bình lợi dụng chức vụ, quyền hạn là Hiệu trưởng, chỉ đạo kế toán Nguyệt và các giáo viên chủ nhiệm các khối lớp 7,8,9 thu tiền dạy thêm, học thêm theo một mức chung với số tiền là 15.000 đồng/1 tiết/1 học sinh. Mức thu này cao hơn mức tối đa quy định trong Quyết định số 22/2013/QĐ/UBND của UBND TP Hà Nội và các văn bản liên quan.
Từ tháng 12/2013 - 5/2014, Trường THCS Ba Đình thu của 24 lớp số tiền 2,1 tỷ đồng, mức này cao hơn theo Quyết định của UBND TP hơn 1 tỷ đồng. Như vậy, hành vi của bà Bình và giáo viên trường gây thiệt hại cho phụ huynh hơn 1 tỷ đồng.
Để hợp thức việc thu mức tiền cao hơn, bị cáo Bình đã chỉ đạo Nguyệt lập hồ sơ chứng từ, chia đôi số tiền 30% thu được từ dạy thêm do giáo viên chủ nhiệm nộp về 2 nhóm lớp. Từ đó, lập 2 hệ thống sổ sách kế toán quản lý, 1 hệ thống sổ sách kế toán đưa vào báo cáo tài chính, 1 hệ thống sổ sách kế toán để ngoài không đưa báo cáo tài chính để sử dụng chi tiêu chung cho nhà trường mà không phải chịu sự kiểm soát của cơ quan chức năng.
Bào chữa cho bà Bình, luật sư cho rằng, quá trình giải quyết vụ án có nhiều vi phạm tố tụng và chưa đủ căn cứ để kết tội. Do đó, cần trả hồ sơ, yêu cầu điều tra bổ sung.
Theo luật sư, có dấu hiệu lấy lời khai trái quy định. Như trường hợp một giáo viên nhà trường được lấy lời khai ở quán cà phê trên phố Lê Lợi (Hà Đông). Một số giáo viên bị triệu tập liên tục và thay đổi lời khai từ “không có chia nhóm” lớp dạy thêm sang “không nhớ” chia hay không.
Quá trình điều tra, bị cáo Nguyễn Thị Bình đã giao nộp 27 tài liệu gốc mang tính chất gỡ tội, gồm kế hoạch năm học 2023 – 2014; biên bản họp phụ huynh của 32 lớp, báo cáo, kế hoạch dạy thêm để chứng minh khoản thu 15.000 đồng/tiết là thỏa thuận dân sự, tự nguyện giữa nhà trường và phụ huynh.
Tuy nhiên, theo luật sư, 27 tài liệu nói trên không được kết luận điều tra, cáo trạng trích dẫn, phân tích hay đối chiếu để làm rõ sự thật khách quan.
Tài liệu buộc tội là cuốn sổ tẩy xóa
Đáng chú ý, luật sư cho rằng Viện kiểm sát dựa vào cuốn “sổ thu tăng cường” của thủ quỹ nhà trường làm căn cứ kết luận bị cáo Nguyễn Thị Bình thu sai quy định 1 tỷ đồng. Trong khi, cuốn sổ này bị thủ quỹ “vứt vào thùng rác”, sau đó một giáo viên “nhặt” rồi giao nộp.
Bản thân cuốn “sổ thu tăng cường” này có nhiều vết tẩy xóa, chỉnh sửa, không đảm bảo nguyên vẹn. Các con số trong sổ cũng không khớp và chính thủ quỹ nhà trường còn không thể giải thích được lý do.
Luật sư nêu quan điểm, không có cơ sở pháp lý nào đảm bảo tính nguyên vẹn của tài liệu này, không có gì đảm bảo nó không bị thêm bớt, tẩy xóa hay chỉnh sửa trong suốt thời gian dài nằm ngoài sự kiểm soát của cơ quan công quyền. Do vậy, dùng chứng cứ này để buộc tội là vi phạm các quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự.
Tiếp đến, luật sư cho rằng cáo trạng quy kết bà Bình gây thiệt hại hơn 1 tỷ đồng cho phụ huynh nhưng không thấy “thiệt hại và bị hại” của vụ án.
Tại 32 biên bản họp phụ huynh năm học 2013 – 2014 của nhà trường, tất cả đều thống nhất mức thu 15.000 đồng/tiết học. Một cá nhân đại diện cho Ban đại diện cha mẹ học sinh nhà trường cũng vừa có văn bản xác nhận sự thống nhất này. Cơ quan điều tra đã tìm kiếm bị hại, đăng báo 6 kỳ nhưng không có bất kỳ phụ huynh nào đến trình báo, khiếu nại hay yêu cầu bồi thường.
Tại cáo trạng của Viện kiểm sát cũng thể hiện, cơ quan điều tra từng mời một số phụ huynh lên làm việc. Họ đều không có ý kiến gì về mức 15.000 đồng/tiết học nên không yêu cầu đền bù thiệt hại hay xử lý việc nhà trường thu cao hơn quy định.
Xuyên suốt phiên tòa, nhiều phụ huynh được Hội đồng xét xử gọi bị hại, song họ cương quyết từ chối. Phụ huynh khẳng định mình không phải bị hại trong vụ án mà đến tòa với mong muốn chứng minh cô giáo không bị oan sai.
Đáng chú ý, nhóm phụ huynh cũng nhận xét việc dạy thêm, học thêm tại Trường THCS Ba Đình năm xưa là tốt cho con em và họ hài lòng. Có phụ huynh bày tỏ đau xót khi phải ngồi phiên tòa này, họ cho rằng cô giáo vô tội, tranh luận kịch liệt với Hội đồng xét xử, Viện Kiểm sát về những lập luận buộc tội cô giáo.
Cũng có mặt tại phiên tòa, điều tra viên vụ án không trả lời rõ chi tiết câu hỏi của luật sư về “cách xác định thiệt hại được thực hiện như thế nào? Căn cứ vào đâu?”. Điều tra viên chỉ hai lần khẳng định “cách xác định con số thiệt hại trong vụ án đã nêu trong kết luận điều tra”.
“Đối với phụ huynh làm việc họ có xác nhận là bị hại và yêu cầu cơ quan điều tra đòi lại số tiền thiệt hại hay không?”, luật sư hỏi. Điều tra viên trả lời, phụ huynh đều cho biết có con em theo học, còn yêu cầu như thế nào đã “thể hiện tất trong hồ sơ vụ án”.
Theo lịch dự kiến, Tòa tuyên án các bị cáo vào chiều 27/3.
