Lực lượng Mỹ và Israel đã phát động chiến dịch tấn công Iran từ ngày 28/2, sau khi tiến trình đàm phán về vấn đề hạt nhân của Tehran rơi vào bế tắc.
Kể từ đó, chiến sự đã lan ra ngoài biên giới Iran, khi Tehran tấn công vào các quốc gia vùng Vịnh như Bahrain, UAE và Qatar, cũng như các đại sứ quán Mỹ tại Ả-rập Xê-út và Kuwait, khiến Washington phải đóng cửa các phái bộ ngoại giao trên khắp khu vực.
“Cuộc xung đột hiện nay là một ví dụ khác về sự thất bại của trật tự quốc tế, bất chấp các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cũng như công việc của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế trong việc triển khai một loạt biện pháp trừng phạt và khuôn khổ ngoại giao”, ông Carney phát biểu tại Viện nghiên cứu Lowy ở Sydney, nhân dịp thực hiện chuyến thăm Úc.
“Mối đe dọa hạt nhân từ Iran vẫn còn, và hiện nay Mỹ và Israel đã hành động mà không tham vấn Liên Hợp Quốc hoặc các đồng minh, trong đó có Canada”, ông Carney nói thêm.
Trước đó, Thủ tướng Canada kêu gọi các bên giữ bình tĩnh ở Trung Đông và cho rằng tất cả các quốc gia tham gia xung đột, bao gồm Mỹ và Israel, phải tôn trọng các quy tắc giao chiến quốc tế.
“Canada kêu gọi nhanh chóng giảm leo thang xung đột và sẵn sàng hỗ trợ để đạt được mục tiêu này”, ông Carney nói với các phóng viên.
Khi được hỏi về các phát biểu trước đây của ông ủng hộ quy định trong Hiến chương Liên Hợp Quốc về việc cấm sử dụng vũ lực, ông Carney nói rằng “có vẻ như những hành động này không phù hợp với luật pháp quốc tế”, nhưng cho biết việc xác định điều đó thuộc về Mỹ và Israel.
“Đó là việc của những người am hiểu hơn tôi… để đưa ra kết luận”, ông nói.
Ông Carney cho biết Canada không được thông báo trước về các cuộc không kích và cũng không được đề nghị tham gia.
“Chúng tôi sẽ không ở trong tình huống để đưa ra quyết định đáp ứng các tiêu chuẩn của mình nếu được đề nghị tham gia”, ông nói.
Thủ tướng Canada đang thực hiện chuyến công du đến châu Á - Thái Bình Dương, với các chặng gồm Nhật Bản, Ấn Độ và Úc, nhằm nhằm củng cố quan hệ giữa các “cường quốc tầm trung”.
“Canada đang tập trung xây dựng một mạng lưới kết nối chặt chẽ, các liên minh linh hoạt theo từng vấn đề, với những đối tác có đủ điểm chung để cùng hành động”, ông Carney cho biết.
“Ngược lại, các cường quốc lớn có thể tự hành động đơn phương. Họ có quy mô thị trường và năng lực quân sự để tạo sức ép, để áp đặt điều kiện. Các cường quốc tầm trung như Canada thì không”, ông cho biết.
Úc và Canada dự kiến sẽ tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực như quốc phòng và an ninh hàng hải, khoáng sản chiến lược, thương mại và trí tuệ nhân tạo.
