Thế hệ bị bỏ quên

TPO - Trong thời đại “ai cũng dùng AI”, người cao tuổi loay hoay học cách mở ứng dụng, quét mã QR, gọi video. Khi công nghệ ngày càng chi phối đời sống, họ trở thành thế hệ dễ bị bỏ quên nhất trong quá trình chuyển đổi số. Nhưng cũng chính họ đang chứng minh rằng không bao giờ là quá muộn để bắt sóng thời đại.

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số trở thành cuộc đua toàn dân, một nhóm người dường như bị bỏ quên: người cao tuổi. Nhưng tại TPHCM, nhiều “công dân bạc” đang chứng minh họ không chỉ là người đi sau trong kỷ nguyên số.

Hưởng ứng Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2025, Công dân số Bạc tổ chức ngày hội Gen Bạc - Bắt sóng thời đại, quy tụ hơn 300 người cao tuổi cùng hàng trăm bạn trẻ và chuyên gia tham dự. Sự kiện hướng đến việc giúp thế hệ cao niên làm quen, thực hành công nghệ, đồng thời truyền đi thông điệp: người cao tuổi không chỉ học công nghệ mà còn có thể tạo ra giá trị mới trong thời đại số.

Theo Tổng cục Thống kê, Việt Nam có hơn 12 triệu người trên 60 tuổi, chiếm khoảng 12% dân số. Dự báo đến năm 2036, nước ta bước vào giai đoạn dân số già, trong khi tỷ lệ người cao tuổi sử dụng điện thoại thông minh thường xuyên mới đạt khoảng 22%, phần lớn vẫn phụ thuộc vào con cháu khi thực hiện các thao tác trực tuyến cơ bản.

z7108107935506-3feeb56d1e3fb8d9e8e756ec3168dd01.jpg
z7108108015604-47aabfc63515ade4ec3d604ecee0649a.jpg
"Gen Bạc" luôn gặp khó khăn trong việc bắt sóng công nghệ, yếu tố lớn nhất đến từ việc thiếu người hướng dẫn kiên nhẫn.

Tại phiên thảo luận Người cao tuổi trong làn sóng công nghệ - Chia sẻ, kết nối, niềm vui và kinh doanh... tại sao không, khi nói về những khó khăn lớn nhất của người cao tuổi khi sử dụng công nghệ, hơn 60% lựa chọn “thiếu người hướng dẫn kiên nhẫn” là rào cản hàng đầu.

Từ câu chuyện cá nhân, các diễn giả chia sẻ nhiều trải nghiệm đáng chú ý. Ông Nguyễn Hữu Châu, nguyên Ủy viên Thường trực HĐND TPHCM, nói: “Tuổi này tôi nhớ ít, quên nhiều, nên học từng bước. Nhờ con cháu hướng dẫn, tôi biết dùng Zalo, tra cứu thông tin, thanh toán điện tử - vừa học nhanh, vừa gần gũi hơn với thế hệ trẻ”.

Một diễn giả khác cho rằng trí nhớ giảm là trở ngại, nhưng việc đọc sách đều đặn giúp duy trì sự minh mẫn. “Người cao tuổi nên xem việc học như thói quen sống, có thế mới theo kịp nhịp thay đổi”, bà nói.

Không chỉ học cách sử dụng thiết bị, nhiều người lớn tuổi đang chủ động chia sẻ trải nghiệm sống tích cực trên mạng xã hội. “Ban đầu tôi rất sợ bấm nhầm, làm sai. Nhưng chỉ khi dám thử, mình mới học được. Giờ tôi coi việc học công nghệ là niềm vui mỗi ngày”, một người khác chia sẻ tại diễn đàn.

Ở góc nhìn khác, bác sĩ Lê Hoàng Thiên trong vai trò diễn giả tại tọa đàm - cho rằng điều người cao tuổi cần không phải là tốc độ, mà là sự kiên nhẫn của con cháu. “Nếu chúng ta sốt ruột, trách móc, họ sẽ ngại học. Hãy để ông bà học chậm mà chắc, vừa học vừa vui. Khi cảm thấy được tôn trọng, họ sẽ học rất nhanh”, anh nói.

Trong khi đó, thạc sĩ Nguyễn Việt Hải nêu vấn đề ở tầm vĩ mô. Nhiều sản phẩm công nghệ hiện nay chưa thân thiện với người cao tuổi. “Chữ nhỏ, giao diện phức tạp, thiết kế chưa coi họ là trung tâm. Công nghệ chỉ có ý nghĩa khi được thiết kế nhân văn, dễ dùng và phù hợp với thực tế của người già”, anh nói, đồng thời dẫn ví dụ từ Nhật Bản - nơi chính phủ kết hợp công nghệ và chính sách để hỗ trợ người cao tuổi sống an toàn và độc lập.

Các diễn giả thống nhất rằng để người cao tuổi thật sự “bắt sóng công nghệ”, cần có sự đồng hành từ gia đình, cộng đồng và chính sách hỗ trợ. Người trẻ nên kiên nhẫn hướng dẫn cha mẹ, ông bà qua những thao tác nhỏ hằng ngày, từ thanh toán điện tử, đăng ký dịch vụ công, đến theo dõi sức khỏe trực tuyến.

Thế giới số thay đổi không ngừng, người cao tuổi không thể và cũng không cần chạy đua, chỉ cần sẵn sàng học và được hỗ trợ đúng cách. Trong thời đại “ai cũng dùng AI”, thế hệ bạc đang từng bước chứng minh họ không phải người bị bỏ lại, mà là những công dân số thực thụ, biết học, biết chia sẻ và biết lan tỏa giá trị sống tích cực.

Cùng chuyên mục

Tháp nước Hàng Đậu phát ra 'cơn mưa âm thanh' của côn trùng và nhện

Tháp nước Hàng Đậu phát ra 'cơn mưa âm thanh' của côn trùng và nhện

TPO - Những cuộc đối thoại, tín hiệu tự vệ của côn trùng được tái hiện qua 59 bản ghi âm khoa học, tạo nên không gian âm thanh kỳ lạ bên trong tháp nước Hàng Đậu (Hà Nội), mang đến cho công chúng trải nghiệm độc đáo tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

Lý giải trưởng ấp ở miền Tây có tên độc, lạ

Lý giải trưởng ấp ở miền Tây có tên độc, lạ

TPO - Việc người dân miền Tây có một số cái tên độc, lạ được soạn giả Nhâm Hùng - nhà nghiên cứu văn hóa Nam Bộ lý giải, do thói quen, phản ánh tín ngưỡng dân gian, tâm trạng vui buồn và mong ước của cha mẹ. Người Nam Bộ từ xưa tới nay nổi tiếng với cách đặt tên mộc mạc, từ mong ước "Phú, Quý, Vinh, Hoa" đến những danh xưng gắn liền với các loài vật cũng để dễ nuôi.

Ngày mai, tôi sẽ là tôi khác

Ngày mai, tôi sẽ là tôi khác

Tôi đã từng rất sợ tiếng động. Chỉ một tiếng thìa khẽ chạm vào thành bát cũng khiến tôi giật mình. Tiếng tivi từ phòng bên, tiếng người trò chuyện hay tiếng chuông điện thoại đều làm tôi khó chịu. Có những ngày, tôi chỉ nằm im trong phòng, đóng kín cửa, không muốn gặp gỡ hay nói chuyện với bất kỳ ai.

Sắc màu văn hóa hội tụ trong ngày hội đoàn kết ở Lan Thượng

Sắc màu văn hóa hội tụ trong ngày hội đoàn kết ở Lan Thượng

Giữa không khí rộn ràng của Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam, người dân các dân tộc ở thôn Lan Thượng, xã Tam Tiến, thành phố Bắc Ninh cùng chung niềm vui, gắn bó và khát vọng xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Ngắm hoàng hôn ở Chùa Tháp có lịch sử 1.000 năm tại Đồ Sơn

Ngắm hoàng hôn ở Chùa Tháp có lịch sử 1.000 năm tại Đồ Sơn

TPO - Chùa Tháp Tường Long được tôn tạo, phục dựng trên nền móng của tòa tháp được xây dựng từ thế kỷ XI trên đỉnh núi Long Sơn, phường Đồ Sơn (TP Hải Phòng). Khu vực này là điểm cao nhất trong 9 ngọn núi với phong cảnh sơn thủy hữu tình, bao quát toàn bộ vùng Đông Nam Hải Phòng và vùng biển Đồ Sơn.

Sau biến cố, tôi tìm thấy hạnh phúc từ những điều bình thường

Sau biến cố, tôi tìm thấy hạnh phúc từ những điều bình thường

Tôi vẫn nhớ rất rõ cảm giác khi bị chiếc xe tải cán qua người. Cơn đau đến tê dại chạy dọc cơ thể, hơi thở yếu dần và đôi chân tôi không thể cử động. Khoảnh khắc đó, tôi chẳng còn nghĩ đến công việc còn dang dở hay những điều mình từng cố gắng để đạt được. Tôi bàng hoàng tự hỏi: Lẽ nào mình sẽ chết?

Chuyện về nghệ sĩ cải lương Thanh Nga

Chuyện về nghệ sĩ cải lương Thanh Nga

TPO - Trước ngày giỗ nghệ sĩ cải lương Thanh Nga, con trai bà xúc động nhận bằng Tổ quốc ghi công của mẹ sau 47 năm có quyết định công nhận liệt sĩ. Với nhiều khán giả, đây cũng là dịp biết thêm về cuộc đời người nghệ sĩ được gọi là “Nữ hoàng sân khấu”, tài hoa nhưng bạc mệnh.

Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan tại chùa Tam Chúc

Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan tại chùa Tam Chúc

TPO - Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan được tổ chức trang trọng tại chùa Tam Chúc (Ninh Bình) vào chiều 14/11, với sự tham dự của đại diện Bộ Ngoại giao Thái Lan, Đại sứ quán Thái Lan tại Việt Nam, lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam cùng đông đảo tăng ni, phật tử.

Cựu Phó Thủ tướng Đức đóng phim quảng bá Việt Nam

Cựu Phó Thủ tướng Đức đóng phim quảng bá Việt Nam

TPO - Cựu Phó Thủ tướng Đức Philipp Rösler vừa nhận lời tham gia "Profile Đất nước của tôi", bộ phim quảng bá hình ảnh Việt Nam. Đây là bộ phim do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Cục Điện ảnh phối hợp và bảo trợ.