Phát huy sáng tạo và nâng cao năng lực số cho thanh niên

Trước thềm Diễn đàn "Tiếng nói tuổi trẻ - Hành động của Đoàn", nhiều cán bộ Đoàn ở Nghệ An đã đề xuất các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số trong công tác thanh niên. Từ thực tiễn, các ý kiến tập trung vào xây dựng “hệ sinh thái số”, phát huy sự sáng tạo và nâng cao năng lực số cho lực lượng đoàn viên thanh niên.

ThS. Nguyễn Thái Dũng - Ủy viên BTV Tỉnh Đoàn, Bí thư Đoàn trường Đại học Vinh, Nghệ An: Xây dựng "Hệ sinh thái số" trên không gian mạng để dẫn dắt đoàn viên thanh niên

Để hiện thực hóa chủ đề của Diễn đàn "Tiếng nói tuổi trẻ - Hành động của Đoàn" năm 2026, tôi cho rằng tổ chức Đoàn cần mạnh dạn chuyển dịch từ “quản lý truyền thống” sang "quản trị số" một cách toàn diện. Cụ thể, tôi xin hiến kế 3 giải pháp trọng tâm gắn liền với thực tiễn công tác tại đơn vị:

Thứ nhất, cá nhân hóa lộ trình trưởng thành bằng công nghệ AI: Đoàn cần tiên phong phát triển các ứng dụng thông minh giúp đoàn viên "Thiết kế cuộc đời". Bằng cách tích hợp AI và các phương pháp quản trị hiện đại (PDCA, tư duy hệ thống), chúng ta sẽ tạo ra một "trợ lý số" đắc lực, giúp mỗi thanh niên chủ động xây dựng lộ trình rèn luyện, hình thành các thói quen thành công và tối ưu hóa năng lực cá nhân.

ThS. Nguyễn Thái Dũng - Ủy viên BTV Tỉnh Đoàn, Bí thư Đoàn trường Đại học Vinh.

Thứ hai, phát huy năng lực sáng tạo gắn với chuyên môn: Cần thúc đẩy mạnh mẽ các câu lạc bộ học thuật, chuyển đổi số và khởi nghiệp ngay trong môi trường đại học. Việc xây dựng danh mục "Từ điển khởi nghiệp" hay các bộ học liệu số về kỹ năng số, kỹ năng lãnh đạo, quản trị sẽ giúp sinh viên trang bị "vũ khí" tư duy sắc bén trước khi ra trường. Đoàn phải là "bà đỡ" để các ý tưởng sáng tạo từ giảng đường bước ra thực tiễn xã hội.

Thứ ba, thiết lập các "Trạm năng lượng số" và Đội hình phản ứng nhanh: Không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền, Đoàn cần thành lập các Câu lạc bộ, Đội, Nhóm tương tác số tinh nhuệ. Đội ngũ nhịp sống số này không chỉ định hướng dư luận, phản bác các quan điểm sai trái mà còn là những "đại sứ nội dung", sáng tạo các sản phẩm truyền thông hiện đại (Short-video, Podcast, AI graphics) để đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Đoàn đến gần hơn với giới trẻ theo cách tự nhiên nhất.

Tôi tin rằng, khi Đoàn thực sự thấu hiểu ngôn ngữ của Gen Z và Gen Alpha trên không gian mạng, đồng thời tạo ra những giá trị thực chất cho quá trình phát triển nghề nghiệp của thanh niên, chúng ta sẽ xây dựng được một thế hệ trẻ vừa hồng vừa chuyên, sẵn sàng tiên phong trong kỷ nguyên số.

Đại úy Lê Quốc Huy - Bí thư Chi đoàn Công an phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An: Nâng cao năng lực số cho đoàn viên thanh niên Công an phường

Từ thực tiễn công tác tại địa bàn cơ sở, tôi cho rằng một trong những yêu cầu cấp thiết hiện nay trong công tác bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống tội phạm là nâng cao năng lực số cho cán bộ, chiến sĩ, nhất là lực lượng đoàn viên thanh niên Công an phường. Đây không chỉ là yêu cầu của quá trình chuyển đổi số mà còn xuất phát từ thực tiễn công tác nắm tình hình, tiếp nhận và xử lý thông tin liên quan đến an ninh trật tự trên địa bàn.

Hiện nay, nguồn thông tin phục vụ công tác Công an không còn chỉ đến từ các kênh truyền thống như phản ánh trực tiếp của người dân, hoạt động tuần tra, quản lý địa bàn hay hệ thống cộng tác viên cơ sở. Nhiều vụ việc phức tạp về an ninh trật tự, mâu thuẫn trong nhân dân, hành vi vi phạm pháp luật, lừa đảo, xúc phạm danh dự, tung tin sai sự thật hoặc tụ tập gây rối… thường xuất hiện trước trên mạng xã hội, các hội nhóm trực tuyến hay nền tảng nhắn tin. Tốc độ lan truyền thông tin trên không gian mạng rất nhanh, thậm chí nhanh hơn nhiều so với cách nắm bắt thông tin truyền thống. Nếu cán bộ, chiến sĩ thiếu kỹ năng số cần thiết thì rất dễ chậm phát hiện, chậm sàng lọc và chậm tham mưu xử lý các vấn đề phát sinh.

Đại úy Lê Quốc Huy - Bí thư Chi đoàn Công an phường Thành Vinh.

Theo tôi, việc nâng cao năng lực số cho cán bộ, chiến sĩ cần được xác định là một nội dung trọng tâm trong công tác Đoàn và phong trào thanh niên Công an năm 2026. Năng lực số không chỉ dừng ở việc sử dụng thành thạo thiết bị hay phần mềm mà quan trọng hơn là kỹ năng phát hiện thông tin, kiểm chứng nguồn tin, phân loại mức độ rủi ro, lưu trữ dữ liệu và phối hợp xử lý các tình huống trên không gian mạng. Khi làm tốt điều này, lực lượng Công an phường sẽ rút ngắn đáng kể thời gian tiếp nhận, xác minh và xử lý thông tin, góp phần chủ động phòng ngừa tội phạm từ sớm, từ xa.

Từ thực tế đó, tôi đề xuất một số giải pháp cụ thể. Trước hết, cần tăng cường tổ chức các lớp tập huấn chuyên đề về kỹ năng số cho đoàn viên, thanh niên Công an phường, tập trung vào nhận diện tin giả, phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật trên không gian mạng và kỹ năng khai thác thông tin phục vụ công tác bảo đảm an ninh trật tự. Đồng thời, có thể nghiên cứu xây dựng mô hình “tổ đoàn viên phản ứng nhanh trên không gian mạng” trong lực lượng Công an phường nhằm nắm bắt dư luận, theo dõi các vấn đề phát sinh trên địa bàn số để kịp thời báo cáo, tham mưu và phối hợp xử lý.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh ứng dụng các nền tảng số gần dân, dễ sử dụng để tiếp nhận phản ánh của người dân như nhóm Zalo kết nối tổ dân phố, mã QR tiếp nhận tin báo, hòm thư điện tử hoặc các kênh tương tác chính thống của Công an phường. Khi người dân có thể phản ánh nhanh, gửi hình ảnh, video, vị trí và nội dung vụ việc một cách thuận tiện, công tác tiếp nhận và xử lý thông tin sẽ hiệu quả, minh bạch hơn.

Tuổi trẻ Công an phường cần phát huy vai trò tiên phong trong lĩnh vực này, xem đây là phần việc thiết thực góp phần xây dựng lực lượng Công an cơ sở chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Khi cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh, có kỹ năng số và có cơ chế phản ứng nhanh phù hợp, công tác bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống tội phạm trên địa bàn sẽ ngày càng chủ động, kịp thời và sát thực tiễn hơn.