Hóc xương cá, dị vật xuyên thẳng vào tuyến giáp
Ngày 15/1, bác sĩ Trương Hoàng Việt, phụ trách khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Thống Nhất (TPHCM), cho biết khoa vừa tiếp nhận liên tiếp các trường hợp hóc xương cá nặng, biến chứng nghiêm trọng do người bệnh tự ý áp dụng mẹo dân gian trước khi đến bệnh viện.
Trường hợp thứ nhất là một nữ bệnh nhân 85 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường. Sau bữa ăn cá, cụ bà cảm thấy nuốt vướng, nuốt đau ở cổ họng. Thay vì đi khám sớm, cụ cố gắng nuốt cơm nhiều lần và dùng tay móc họng với hy vọng “đẩy” hoặc lấy xương cá ra ngoài.
Vài ngày sau, cảm giác đau và vướng không giảm mà ngày càng nặng hơn, việc ăn uống trở nên khó khăn. Người bệnh được đưa đến phòng khám Tai Mũi Họng của Bệnh viện Thống Nhất để kiểm tra.
Kết quả nội soi Tai Mũi Họng ghi nhận tình trạng phù nề nhiều ở vùng sụn phễu trái. Nội soi dạ dày – thực quản không phát hiện dị vật trong lòng ống tiêu hóa. Tuy nhiên, phim X-quang cổ nghiêng cho thấy hình ảnh nghi ngờ có dị vật. Để đánh giá chính xác, các bác sĩ chỉ định chụp CT và phát hiện một mảnh xương cá kích thước khoảng 1 x 22 mm đã xuyên ra khỏi đường tiêu hóa và cắm sâu vào thùy trái tuyến giáp.
Đây là tình huống nguy hiểm, có nguy cơ gây nhiễm trùng, áp-xe cổ hoặc tổn thương các cấu trúc quan trọng vùng cổ. Các bác sĩ thuộc ba chuyên khoa Tai Mũi Họng, Ngoại lồng ngực – mạch máu và Chẩn đoán hình ảnh đã nhanh chóng hội chẩn và quyết định phẫu thuật mở cổ để lấy dị vật. Song song đó, bệnh nhân được điều trị bằng kháng sinh, kháng viêm và thuốc giảm đau nhằm kiểm soát nhiễm trùng và giảm phù nề.
Ngậm vitamin C sủi “lấy xương”, suýt tắc đường thở
Trường hợp thứ hai là một bệnh nhân nữ 52 tuổi. Sau khi ăn cá, bà cảm thấy đau họng và nuốt vướng. Nghe theo lời mách bảo, bệnh nhân không đi khám mà liên tục khạc nhổ, nuốt cơm và đặc biệt là ngậm vitamin C sủi số lượng lớn, với niềm tin xương cá sẽ “tiêu đi”.
Khi đến bệnh viện, người bệnh trong tình trạng đau họng dữ dội, nuốt rất khó và bắt đầu xuất hiện khó thở. Nội soi thanh quản cho thấy sụn thanh thiệt và sụn phễu phù nề nghiêm trọng, mất rãnh lưỡi – thanh thiệt, che lấp gần như toàn bộ đường thở. Chụp CT xác định tình trạng phù nề nặng ở thanh thiệt, sụn phễu và đáy lưỡi, nguy cơ tắc nghẽn đường thở rất cao, có thể đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.
Bệnh nhân được chỉ định nhập viện ngay lập tức để theo dõi và điều trị tích cực. Sau khi nội soi lấy dị vật kết hợp kháng sinh, kháng viêm, phun khí dung và giảm đau, tình trạng phù nề giảm dần, các triệu chứng của người bệnh hiện đã cải thiện rõ rệt.
Vì sao các “mẹo” chữa hóc xương lại nguy hiểm?
Theo BS Hoàng Việt khi nghi ngờ hóc dị vật như xương cá, xương gà hay các dị vật khác ở họng, việc quan trọng nhất là đến ngay cơ sở y tế gần nhất có đầy đủ phương tiện để thăm khám và lấy dị vật. Trong đa số trường hợp, nếu được xử trí sớm và đúng cách, việc lấy dị vật diễn ra nhanh chóng, an toàn và người bệnh có thể về trong ngày.
Ngược lại, các mẹo dân gian như nuốt cơm, ngậm vitamin C sủi, uống nước chanh hoặc giấm không có cơ sở khoa học. Những cách này không làm tan xương cá như nhiều người lầm tưởng, mà còn có thể đẩy dị vật cắm sâu hơn vào niêm mạc họng hoặc xuyên ra ngoài đường tiêu hóa, khiến việc lấy dị vật trở nên khó khăn và nguy hiểm hơn. Ngoài ra, các chất có tính acid hoặc phản ứng sủi còn có thể gây bỏng, trầy xước niêm mạc miệng – họng, làm phù nề thanh quản và trong trường hợp nặng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến đường thở.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không chủ quan khi bị hóc xương. Không nên tin và làm theo những mẹo truyền miệng chưa được kiểm chứng về mặt y khoa.
Khi có cảm giác nuốt vướng, nuốt đau, đau họng sau ăn, người dân cần đi khám sớm để được chẩn đoán và xử trí đúng cách. Việc thăm khám kịp thời không chỉ giúp bảo vệ an toàn tính mạng mà còn tiết kiệm thời gian, chi phí và tránh những biến chứng đáng tiếc có thể xảy ra.