Mang thơ xuống hầm mỏ

Trong khuôn khổ Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 được tổ chức tại Quảng Ninh, tọa đàm “Phẩm giá của thơ ca” đặt ra những câu hỏi thẳng thắn về giá trị cốt lõi của thi ca trong thời đại trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội. Khi đất nước đứng “trước biển lớn”, thơ không chỉ đồng hành cùng khát vọng phát triển mà còn tự soi chiếu lại chính mình: làm thế nào để giữ gìn nhân cách người viết, bảo vệ chiều sâu sáng tạo và gìn giữ phẩm giá của thơ ca trước những biến chuyển của thời đại.

Đi tìm phẩm giá thơ ca

Với chủ đề Trước biến lớn, Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 năm 206 được tổ chức tại phường Bãi Cháy và phường Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh) vào ngày Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ.

Việc lựa chọn Quảng Ninh để tổ chức Ngày thơ Việt Nam là cách Hội Nhà văn Việt Nam triển khai chủ trương đưa sự kiện này đến với công chúng cả nước, thông qua hình thức tổ chức luân phiên tại các địa phương. Năm nay, Ngày thơ Việt Nam là sự hòa quyện của thi ca và biển cả.

Lý giải về chủ đề Trước biến lớn, đại diện Ban tổ chức Ngày thơ cho biết sự kiện diễn ra trong bối cảnh đất nước đang đứng trước biển lớn toàn cầu và nhân loại, với quyết tâm và khát vọng lớn lao, cùng với đó là những khó khăn, thách thức phải vượt qua để con tàu Việt Nam vững vàng tiến ra đại dương bao la của thế giới, trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, dân chủ, công bằng, văn minh vào năm 2045.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - giới thiệu về Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24.

Trong thời điểm đó, văn học và thi ca, các nhà thơ và văn nghệ sĩ sẽ luôn đồng hành cùng nhân dân cả nước như đã từng đồng hành trong quá khứ, góp phần phát huy giá trị và sức mạnh văn hoá, con người Việt Nam, phát huy truyền thống yêu nước, bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần tự chủ và tự cường dân tộc, vì sự phát triển mạnh mẽ của đất nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Trong khuôn khổ chương trình, bên cạnh đêm thơ nguyên tiêu được dàn dựng công phu, mang đậm tính nghệ thuật, Ban tổ chức cũng tổ chức tọa đàm Phẩm giá của thơ ca. Tọa đàm tập trung nghiên cứu, giải mã thơ ca trong bối cảnh đời sống đương đại và phẩm giá của nhà thơ khi đứng trước cơn bão trí tuệ nhân tạo.

"Chúng tôi đặt vấn đề về phẩm giá của thơ ca, nghĩa là phải có sự xây dựng, gìn giữ và bảo vệ những giá trị cốt lõi của nó. Đặc biệt, trong bối cảnh xã hội đang đối mặt với nhiều biến chuyển lớn, nhất là sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và sự can thiệp ngày càng sâu của trí tuệ nhân tạo, câu hỏi đặt ra là liệu có nên chấp nhận sự tham gia trực tiếp của trí tuệ nhân tạo vào quá trình sáng tạo thơ ca hay không", nhà thơ Nguyễn Bình Phương - Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - nêu.

Nhà thơ Nguyễn Bình Phương - Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - giới thiệu về tọa đàm Phẩm giá của thơ ca trong khuôn khổ Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24.

Đây cũng là dịp để các nhà thơ, văn nghệ sĩ cùng nhìn lại, xem xét tác động hai mặt của công nghệ thông tin, xoay quanh câu hỏi lớn: "Liệu những tiện ích mà công nghệ mang lại có thực sự hỗ trợ, nâng cao giá trị thơ ca hay lại tạo ra những áp lực, thách thức mới đối với phẩm giá của thi ca?".

Bên cạnh đó, vấn đề sử dụng mạng xã hội của một số nhà văn, văn nghệ sĩ còn gây nhức nhối khi đây không chỉ là nơi trao đổi về tác phẩm mà còn xuất hiện những ý kiến liên quan đến nhân cách, đời tư của những người sáng tác. "Chúng ta cần cùng nhau phân tích xem những biểu hiện ấy mang lại lợi ích hay tác hại gì đối với đời sống thơ ca, và đặc biệt, chúng ảnh hưởng ra sao đến nhận thức chung của xã hội về giá trị đích thực của thơ", nhà thơ Nguyễn Bình Phương cho biết.

Mang thơ xuống hầm mỏ

Một nét mới nữa của Ngày thơ năm nay là Ban tổ chức chủ động mang thơ ra ngoài không gian của hội trường và sân khấu, trực tiếp đến với công chúng yêu thơ rộng rãi. Ban tổ chức sẽ thành lập một số nhóm các nhà thơ, đi xuống các hầm mỏ, đến với học sinh, sinh viên các trường đại học, các nhà máy và đơn vị bộ đội trên địa bàn tỉnh để giao lưu, nói chuyện về thi ca và đọc thơ cho công chúng.

Chia sẻ thêm về công tác chuẩn bị cho Ngày thơ Việt Nam, ông Nguyễn Thanh Tùng - Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch (Sở VHTTDL) Quảng Ninh - cho biết tỉnh Quảng Ninh được lựa chọn là địa phương đăng cai Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 không chỉ là niềm vinh dự mà còn là dịp để Quảng Ninh khẳng định vị thế là điểm đến của các sự kiện văn hóa, thể thao quy mô lớn.

Ông Nguyễn Thanh Tùng - Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh - thông tin về công tác chuẩn bị của địa phương cho Ngày thơ Việt Nam năm 2026.

Những năm qua, tỉnh đã định hướng phát triển theo mô hình tăng trưởng xanh, đẩy mạnh du lịch, dịch vụ và liên tục đăng cai nhiều hoạt động văn hóa - nghệ thuật tầm cỡ. Tỉnh Quảng Ninh cũng đang triển khai đề án thí điểm phát triển công nghiệp văn hóa với mục tiêu là mỗi tháng đều có các sự kiện văn hóa, thể thao quy mô lớn để thu hút du khách.

Liên quan đến công tác tổ chức sự kiện, lãnh đạo Sở VHTTDL cho biết UBND tỉnh đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành và địa phương xây dựng kế hoạch, phương án triển khai chi tiết.

"Các điều kiện từ an ninh trật tự, y tế, cơ sở vật chất, hệ thống lưu trú, cũng như công tác đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm đều đã được chuẩn bị kỹ lưỡng. Với kinh nghiệm tổ chức nhiều sự kiện lớn trước đây, Quảng Ninh chủ động trong mọi khâu, bảo đảm các hoạt động diễn ra an toàn, chuyên nghiệp và hiệu quả", ông Nguyễn Thanh Tùng nhấn mạnh.

MC Thụy Vân tiếp tục đồng hành với Ngày thơ Việt Nam trong vai trò MC của đêm thơ nguyên tiêu Trước biển lớn.

Điểm nhấn của sự kiện là đêm thơ nguyên tiêu Trước biển lớn, với nhiều bài thơ về biển của các nhà thơ thuộc nhiều thế hệ. Công chúng sẽ được thưởng thức tác phẩm của các nhà thơ nổi tiếng và nhà thơ có những thi phẩm hay viết về biển như Nguyễn Khoa Điềm, Hữu Thỉnh, Trần Nhuận Minh, Trần Đăng Khoa, Thuận Hữu, Nguyễn Thị Hồng Ngát, Nguyễn Việt Chiến, Đặng Huy Giang, Phạm Đương… cùng các nhà thơ trẻ đang tạo được ấn tượng trên văn đàn: Trang Thanh, Lữ Mai, Nguyễn Thị Kim Nhung…

Chương trình vẫn giữ nghi thức truyền thống ngâm bài thơ nguyên tiêu của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời kết hợp các tiết mục nghệ thuật về đất và người Quảng Ninh.

Đặc biệt, năm nay có sự tham dự của nhà thơ Mỹ Bruce Weigl - người từng được Tổng Bí thư Tô Lâm trao tặng Huân chương Hữu nghị năm 2024 vì đóng góp quảng bá văn học Việt Nam ra thế giới.

Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức, phối hợp cùng UBND tỉnh Quảng Ninh và sự đồng hành của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Sở VH-TT, Hội Văn học - Nghệ thuật cùng một số cơ quan, đơn vị liên quan của tỉnh.

Theo kế hoạch, 8h30 ngày 3/3 sẽ diễn ra tọa đàm Phẩm giá của thơ ca tại Khách sạn Grand Hạ Long, 14h cùng ngày, các nhà thơ đi thực tế, giao lưu và đọc thơ tại một số địa bàn trong tỉnh và 20h là sự kiện đêm thơ Trước biển lớn tổ chức tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm tỉnh Quảng Ninh.