TPO - Lễ hội Bà Chợ Được diễn ra tại thôn Phước Ấm, xã Thăng An, TP. Đà Nẵng từ ngày 25-28/2/2026 (tức mùng 9 đến 12 tháng Giêng Bính Ngọ), là lễ hội tín ngưỡng đặc sắc vùng biển phía Nam của xứ Quảng xưa.
Tương truyền, Bà họ Nguyễn, tên Của, sinh năm Canh Thân (năm 1800) tại làng Phường Chào, huyện Diên Phước (nay là xã Vu Gia, TP. Đà Nẵng). Bà sớm quy tiên vào năm 17 tuổi, được dân làng lập đền thờ tại quê nhà. Sau đó Bà hiển linh tại làng Phước Ấm giúp dân buôn bán, chữa bệnh, trừng trị kẻ tham tàn và linh ứng tạo lập nên một khu chợ đông đúc, được người dân đặt tên là chợ Được với ý nghĩa mua bán may mắn, thuận lợi. Ảnh: Mỹ Ly. Lễ hội là hoạt động phản ánh tín ngưỡng phồn thực của cư dân nông nghiệp vùng biển nơi đây, đồng thời thể hiện lòng thành kính đối với các bậc tiền nhân và mong cầu về cuộc sống an lành, ấm no của người dân. Ảnh: Mỹ Ly. Nghi thức đọc văn tế trước sự chứng kiến của các bô lão và dân làng. Ông Nguyễn Văn Sơn, 74 tuổi, trưởng ban tiền sự đã 25 gắn bó với Lăng Bà, chia sẻ: “Đây là lễ hội mang tín ngưỡng thờ Bà, cầu cho quốc thái dân an, nhân dân được ấm no, mạnh khỏe. Tôi tự hào và phấn khởi khi được góp phần tâm sức trong dịp lễ trọng này”. Ảnh: Mỹ Ly. Nghi thức dâng lễ được thực hiện trang nghiêm trong không gian thờ tự. Năm nay lễ hội được tổ chức quy mô, phong phú hơn, kết hợp giữa nghi lễ truyền thống với không gian cộng đồng. Ảnh: Mỹ Ly. Bàn kiệu rước Sắc Bà được người dân rước đi qua các tuyến đường chính tại thôn Phước Ấm để thể hiện lòng thành kính và tri ân đối với Bà. Lễ hội Rước Cộ Bà Chợ Được đã được công nhận là Di sản phi vật thể quốc gia vào năm 2014. Ảnh: Mỹ Ly.
Bàn kiệu rước sắc phong của vua và Bằng công nhận Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh thành phố đối với Lăng Bà được trang trí rực rỡ. Ảnh: Mỹ Ly. Đặc biệt, lễ rước Cộ và sắc Bà chỉ diễn ra vào ban đêm sau khi các vị cao niên trong thôn tiến hành xong phần lễ ở lăng thờ Bà. Trước kiệu Bà là đoàn rước với những lính rước trong trang phục truyền thống. Ảnh: Mỹ Ly Không chỉ gắn với sự tích về Bà, các bàn Cộ còn tái hiện lại nhân vật và sự kiện lịch sử lớn của dân tộc. Đây là bàn Cộ tái hiện sự kiện vua Quang Trung đại phá quân Thanh. Ảnh: Mỹ Ly. Bàn Cộ Phù Đổng Thiên Vương với hình ảnh Thánh Gióng cưỡi trên lưng ngựa, linh vật của năm 2026. Ảnh: Mỹ Ly. Bàn Cộ tái hiện giây phút lịch sử kéo cờ chiến thắng trên nóc hầm tướng Đờ Cát trong chiến thắng Điện Biên Phủ “chấn động địa cầu”. Để làm bàn cộ, dưới sự điều hành của các nghệ nhân, người dân trong thôn đã chuẩn bị mọi vật liệu từ trước Tết. Mỗi người đảm nhận một công việc khác nhau, mong chờ đến ngày “trình làng” tác phẩm của mình. Ảnh: Mỹ Ly
Người dân trong thôn chuẩn bị lễ vật, thắp hương cầu nguyện đón đoàn kiệu Bà đi ngang qua. Lễ hội không chỉ mang nét đặc sắc cộng đồng mà còn là dịp để mỗi gia đình gửi gắm ước nguyện đầu năm. Bà Nguyễn Thị Liễu, 50 tuổi, tiểu thương ở chợ Được cho biết mỗi năm đến ngày lễ mọi người sẽ ra Lăng Bà thắp nhang, tham gia lễ rước cầu mong cho công việc thuận lợi, buôn may bán đắt. Ảnh: Mỹ Ly. Tiết mục múa lân trước bàn lễ tại khu dân cư, mang ý nghĩa cầu chúc bình an, may mắn cho gia đình và làng xã trong năm mới. Bà Hồ Thị Thư (60 tuổi, người dân xã Thăng An) hứng khởi nói: “Lễ hội này gắn với tín ngưỡng của người dân nơi đây, như điểm tựa tinh thần để giúp cho cuộc sống trở nên an lành hơn trong mỗi dịp năm mới”. Ảnh: Mỹ Ly. Ngoài phần lễ là phần hội với các trò chơi dân gian, đua thuyền, bóng chuyền... đem lại không khí hào hứng đầu xuân cho lễ hội. Nhớ lại câu ca xưa “Hằng năm mười một tháng Giêng/ Rước cộ, hát bộ, đua thuyền tri ân”. Ảnh: Mỹ Ly
