Làng bún ‘tiến Vua’ hối hả xuyên đêm

Những ngày này, khi nắng vừa hửng sau chuỗi ngày thời tiết thất thường, các làng nghề làm bánh tráng, làm bún truyền thống ở tỉnh Gia Lai cũng tất bật hơn bao giờ hết. Người dân hối hả “chạy đua với thời gian” để kịp làm ra những mẻ bánh, mẻ bún phục vụ thị trường Tết.
Từ tờ mờ sáng, bà Phạm Thị Hoa (75 tuổi, thôn Trường Cửu, xã An Nhơn Tây) đã trở mình thức dậy bắt đầu công việc quen thuộc đã gắn bó với bà từ năm 18 tuổi. Gạo ngâm từ hôm trước, được đem đi xay nhuyễn thành bột, rồi bà cẩn thận nhóm lửa để chuẩn bị tráng bánh.
Theo bà Hoa, nghề tráng bánh nhìn qua có vẻ đơn giản nhưng thực chất rất vất vả, đòi hỏi tỉ mỉ. Người thợ phải ngồi bên bếp hàng giờ liền, đôi tay không ngơi nghỉ, từ múc bột, tráng bánh đến nhấc bánh ra sao cho thật khéo để không bị rách.
Mỗi ngày bà Hoa tráng được khoảng 40 ràng (xấp), mỗi ràng 20 cái. Bánh tráng xong, phơi khô chiều có mối tới tận nhà để lấy. "Tôi tráng bánh mè, tráng dày hơn nên bán giá cũng cao hơn một chút, 60.000 đồng một ràng", bà Hoa nói.
Theo các hộ dân tại làng nghề bánh tráng truyền thống Trường Cửu, những ngày qua do thời tiết thất thường, mưa nhiều khiến việc sản xuất bị gián đoạn. Tranh thủ nắng là bà con lại tất bật nhóm lửa, để làm cho kịp đơn hàng.
Gắn bó hơn nửa đời với nghề, bà Nguyễn Thị Hoàng Yến (63 tuổi) cũng thành quen với việc dậy sớm để nhóm lò tráng bánh. "Vào tháng Chạp nhu cầu bánh tăng cao nên cũng tranh thủ. Chứ trời mưa là coi như nghỉ", bà nói.
Nghề làm bánh tráng ở Trường Cửu đã có từ hàng trăm năm trước. Trước đây, bánh được tráng theo phương pháp thủ công. Tuy nhiên, do nhu cầu bánh tráng tăng cao, cùng với sự cải tiến về kỹ thuật, nhiều hộ cũng đầu tư mua máy móc để nâng cao năng suất.
Ngược dòng sông Kôn, ghé làng nghề bánh - bún An Thái (phường Bình Định, tỉnh Gia Lai), không khí sản xuất vụ Tết cũng nhộn nhịp không kém.
Nơi đây nổi tiếng với bún Song Thằn - được mệnh danh là bún "tiến Vua”. Nguyên liệu để làm ra bún thường là bột đậu xanh, chính vì thế nên giá thành cũng cao hơn so với các loại bún được làm từ bột gạo. Hiện giá bún Song Thằn dao động khoảng 230.000 đồng/kg.
Để làm ra sợi bún Song Thằn mềm mại, thơm ngon, người thợ phải thực hiện nhiều công đoạn. Bột được xay nhuyễn cho vào phễu ép, những sợi bún trắng mịn chảy đều xuống chậu nước sôi. Khi vừa chín, bún được vớt ra, làm nguội trong nước lạnh rồi cẩn thận trải lên vỉ.
Anh Võ Văn Cường (34 tuổi) cho biết từ 1h sáng anh đã thức dậy để chuẩn bị nguyên liệu làm bún. “Vào vụ Tết, sức tiêu thụ tăng gấp đôi nên phải tranh thủ làm. Bữa giờ mưa suốt, tranh thủ trời nắng ráo làm để kịp hàng cho khách”, anh nói.
Những vỉ bún Song Thằn được mang ra nắng để phơi khô.
Ngoài bún Song Thằn, làng nghề bánh - bún An Thái còn nổi tiếng với bún số 8, bún gạo vắt tròn, bánh phở và các loại bánh tráng. Sản phẩm không chỉ tiêu thụ trong tỉnh mà còn được phân phối rộng rãi đến nhiều địa phương khác.