Ngày 1/4, khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực, Bệnh viện Thống Nhất cho biết, tại đây vừa chính thức triển khai hệ thống khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser Auryon Atherectomy System – công nghệ can thiệp nội mạch tiên tiến đang được ứng dụng tại nhiều quốc gia phát triển. Đây là lần đầu tiên kỹ thuật này được thực hiện tại Việt Nam trong điều trị bệnh động mạch ngoại biên.
Theo TS.BS Nguyễn Duy Tân, Trưởng khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực, xơ vữa động mạch là một bệnh lý hệ thống, có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan như tim, não, thận và đặc biệt là chi dưới. Ở người cao tuổi, tình trạng hẹp tắc kéo dài không chỉ gây đau đớn, hạn chế vận động mà còn có thể dẫn đến hoại tử chi, nhiễm trùng nặng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được can thiệp kịp thời.
Một trong hai trường hợp điển hình là bệnh nhân nam 89 tuổi, nhập viện trong tình trạng thiếu máu chi nghiêm trọng, loét hoại tử đầu ngón chân, đau dữ dội kéo dài nhiều tuần. Trước đó, bệnh nhân đã điều trị nhiều nơi nhưng không cải thiện. Kết quả chụp cắt lớp cho thấy hệ thống động mạch chi dưới bị hẹp tắc đa tầng, đặc biệt tại vùng đùi – khoeo và dưới gối, với mức độ vôi hóa nặng.
“Đây là nhóm bệnh nhân có nguy cơ phẫu thuật rất cao do tuổi lớn và nhiều bệnh nền đi kèm. Nếu không can thiệp, nguy cơ đoạn chi gần như không thể tránh khỏi” - TS Tân cho biết.
Trường hợp thứ hai là một bệnh nhân nam 75 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, di chứng đột quỵ và bệnh mạch vành. Người bệnh nhập viện vì đau cách hồi hai chân, hạn chế vận động nghiêm trọng. Hình ảnh chẩn đoán cho thấy hẹp lan tỏa nhiều tầng động mạch, trong đó nặng nhất là động mạch đùi nông.
Trước những ca bệnh phức tạp này, ê-kíp đã lựa chọn can thiệp nội mạch bằng hệ thống laser Auryon. Đây là kỹ thuật ít xâm lấn, chỉ cần gây tê tại chỗ, đưa catheter qua da vào lòng mạch để tiếp cận vị trí tổn thương. Nguồn laser thể rắn với bước sóng chuyên biệt sẽ “khoan cắt” mảng xơ vữa, giúp tái lập lòng mạch và hạn chế tối đa nguy cơ bong tróc gây thuyên tắc.
Trong quá trình can thiệp, tổn thương được đánh giá bằng chụp mạch số hóa xóa nền và siêu âm trong lòng mạch, đảm bảo xác định chính xác mức độ hẹp. Sau khi khoan cắt bằng laser, lòng mạch được tái thông và xử lý bổ sung bằng bóng thuốc nếu cần thiết. Kết quả ghi nhận ở cả hai ca bệnh đều rất khả quan. Ngay sau can thiệp, dòng máu được khôi phục hoàn toàn, triệu chứng đau giảm rõ rệt. Chỉ trong ngày, bệnh nhân đã có thể ngồi dậy, vận động nhẹ và cải thiện đáng kể chất lượng sống.
TS Tân nhấn mạnh, ưu điểm lớn của kỹ thuật này là khả năng xử lý các tổn thương vôi hóa phức tạp mà các phương pháp truyền thống như nong bóng hay đặt stent gặp nhiều hạn chế. Đồng thời, việc không cần phẫu thuật mở giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng, đặc biệt ở người cao tuổi.
Ở góc độ quản lý và phát triển kỹ thuật, PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, cho rằng đây là bước tiến quan trọng trong định hướng phát triển y học lão khoa chuyên sâu.
“Nguyên tắc điều trị cho người cao tuổi là xâm lấn tối thiểu nhưng hiệu quả phải tối đa. Kỹ thuật laser đáp ứng được yêu cầu đó khi vừa đảm bảo an toàn, vừa mang lại hiệu quả điều trị rõ rệt trong thời gian ngắn” - ông Thanh nói.
Theo ông Thanh, một trong những điểm đáng chú ý là hiệu quả chi phí. Dù là kỹ thuật mới nhưng nhờ rút ngắn thời gian nằm viện, giảm biến chứng và hạn chế tái phát, tổng chi phí điều trị có thể thấp hơn so với các phương pháp truyền thống. Bên cạnh đó, việc bệnh nhân phục hồi nhanh cũng giúp giảm gánh nặng chăm sóc và chi phí gián tiếp cho gia đình.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, bệnh lý động mạch ngoại biên thường diễn tiến âm thầm và dễ bị bỏ qua, đặc biệt ở người cao tuổi. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng nặng như loét, hoại tử hoặc nhiễm trùng. Do đó, việc phát hiện sớm và tiếp cận các phương pháp điều trị hiện đại đóng vai trò quyết định trong việc bảo tồn chi và nâng cao chất lượng sống
