Trong bối cảnh căng thẳng quân sự leo thang dữ dội tại Trung Đông, Iran đang phát đi tín hiệu cứng rắn rằng, họ sẵn sàng sử dụng những loại vũ khí đặc biệt để phong tỏa tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới. Một trong những vũ khí gây chú ý nhất là ngư lôi siêu khoang Hoot - loại “tên lửa dưới nước” được cho là có khả năng lao đi với tốc độ hàng trăm km/h, khiến tàu chiến đối phương gần như không kịp phản ứng.
Các tuyên bố mới đây từ giới quân sự Iran làm dấy lên lo ngại, rằng nếu vũ khí này được triển khai thực chiến, cán cân an ninh tại eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn dầu mỏ toàn cầu, có thể thay đổi đáng kể.
Iran tuyên bố “khóa cửa” Hormuz: Vũ khí bí mật được đưa ra bàn
Sau các cuộc tấn công quân sự của Mỹ và Israel, Iran không chỉ đáp trả bằng tên lửa mà còn áp đặt biện pháp mạnh trên biển. Tehran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz đối với tàu thuyền mà họ cho là thù địch, đồng thời cảnh báo mọi nỗ lực vượt qua sẽ bị ngăn chặn bằng vũ lực.
Một số tàu đã bị tấn công bằng tên lửa và xuồng không người lái khi cố gắng đi qua khu vực. Bên cạnh đó, nhiều nguồn tin cho biết, Iran có thể đã rải thủy lôi tại vùng biển chiến lược này.
Ngày 11/3, Phó tư lệnh hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tướng Ali Fadavi, tiết lộ thêm rằng, hải quân Iran có thể sử dụng một loại vũ khí mới: “Tên lửa phóng từ dưới nước” có tốc độ khoảng 100 m/giây.
Mặc dù vị tướng không nêu tên cụ thể, các chuyên gia quân sự cho rằng ông đang ám chỉ tới ngư lôi siêu khoang Hoot - loại vũ khí từng nhiều lần được Iran giới thiệu trong các cuộc tập trận hải quân.
Bản sao của ngư lôi huyền thoại Liên Xô?
Ngư lôi Hoot (Cá voi) được Iran phát triển từ đầu những năm 2000. Thiết kế của nó được cho là dựa trên nguyên lý của VA-111 Shkval, loại ngư lôi siêu khoang nổi tiếng do Liên Xô phát triển trong Chiến tranh Lạnh.
Sự tương đồng về hình dáng và cấu trúc khiến nhiều chuyên gia tin rằng, Iran có thể đã tiếp cận được một phần công nghệ hoặc dữ liệu kỹ thuật liên quan. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có bằng chứng chính thức nào xác nhận điều này.
Iran lần đầu thử nghiệm Hoot trong một cuộc tập trận hải quân vào năm 2006. Sau đó, loại vũ khí này nhiều lần được nhắc tới trong các cuộc diễn tập quân sự, nhưng thông tin về các vụ phóng rất hiếm hoi.
Đến năm 2015, Iran lần đầu trưng bày công khai ngư lôi này tại một triển lãm vũ khí ở Tehran, xác nhận rằng nó đã được đưa vào biên chế từ gần hai thập kỷ trước.
Điều đáng chú ý là dù đã tồn tại khá lâu, Hoot vẫn chưa từng được xác nhận sử dụng trong chiến đấu thực tế.
Cách thức hoạt động của “tên lửa dưới nước”
Khác với ngư lôi truyền thống, Hoot sử dụng nguyên lý siêu khoang (supercavitation) - một công nghệ cực kỳ đặc biệt trong chiến tranh hải quân.
Ở đầu ngư lôi có một thiết bị gọi là “cavitator” (khoang). Khi lao đi, thiết bị này tạo ra một bong bóng khí lớn bao quanh toàn bộ thân ngư lôi. Nhờ vậy, thân vũ khí gần như không tiếp xúc trực tiếp với nước, giảm mạnh lực cản.
Kết quả là tốc độ của ngư lôi tăng vọt. Theo các thông số được công bố, Hoot có thể đạt tốc độ khoảng 320-360 km/h dưới nước - nhanh hơn rất nhiều so với ngư lôi thông thường, vốn chỉ di chuyển ở mức 60-90 km/h.
Động cơ của nó là động cơ nhiên liệu rắn, có thể sử dụng nhiên liệu phản ứng với nước biển để tạo lực đẩy cực mạnh.
Nhờ tốc độ khủng khiếp này, một cuộc tấn công từ cự ly tối đa có thể chỉ mất khoảng một phút để tiếp cận mục tiêu.
Đầu đạn của Hoot được cho là nặng khoảng 200 kg (thuốc nổ), đủ sức gây hư hại nghiêm trọng cho tàu chiến hoặc tàu thương mại cỡ lớn.
Vũ khí nhanh nhất nhưng cũng nhiều hạn chế
Tuy vậy, tốc độ siêu cao của ngư lôi siêu khoang đi kèm với một số hạn chế nghiêm trọng.
Do được bao bọc bởi bong bóng khí, hệ thống dẫn đường phức tạp gần như không thể hoạt động. Điều này khiến Hoot không thể tự tìm mục tiêu như nhiều ngư lôi hiện đại. Thay vào đó, nó chỉ có thể bay theo một quỹ đạo đã được lập trình trước.
Ngoài ra, tầm bắn của loại vũ khí này khá hạn chế. Các chuyên gia ước tính nó chỉ đạt khoảng 8-10 km, tương tự VA-111 Shkval (Cơn gió mạnh). Điều đó có nghĩa là tàu ngầm phải tiếp cận mục tiêu khá gần trước khi phóng.
Trong trường hợp đối đầu với tàu chiến được trang bị hệ thống sonar hiện đại, tàu ngầm Iran có nguy cơ bị phát hiện và phản công trước khi kịp phóng vũ khí.
Thêm vào đó, động cơ phản lực dưới nước tạo ra tiếng ồn rất lớn, khiến cả ngư lôi lẫn tàu ngầm phóng nó dễ bị lộ vị trí.
Nếu Iran khai hỏa Hoot: Cục diện trên biển có thể thay đổi
Dù tồn tại nhiều hạn chế, Hoot vẫn là một loại vũ khí đáng gờm trong chiến tranh trên biển, đặc biệt khi được sử dụng để tấn công tàu thương mại hoặc tàu chiến đi đơn lẻ. Tốc độ cực cao khiến thời gian phản ứng của mục tiêu gần như bằng không.
Nếu Iran thực sự triển khai Hoot trong chiến dịch phong tỏa eo biển Hormuz, nó có thể trở thành một yếu tố bất ngờ khiến các lực lượng hải quân đối phương phải thay đổi chiến thuật.
Đến nay, Tehran đã sử dụng tên lửa chống hạm, xuồng không người lái và các phương tiện khác để tấn công tàu thuyền trong khu vực. Tuy nhiên, chưa có báo cáo xác nhận việc sử dụng ngư lôi siêu khoang.