Tóm tắt nhanh:
· Kỳ nghỉ Hè có thể khiến học sinh dễ gắn bó với các công cụ AI hơn do rảnh hơn, ít có sự kết nối và online nhiều.
· Nhiều học sinh hiện không chỉ dùng AI để hỏi bài mà còn để tâm sự, trò chuyện.
· Vụ kiện liên quan Character.AI và thiếu niên Sewell, 14 tuổi, gây chú ý rộng rãi.
· Điều quan trọng không phải là cấm AI hoàn toàn mà là hướng dẫn sử dụng an toàn.
Học sinh dùng AI không chỉ để hỏi bài
Kỳ nghỉ Hè thường là thời điểm học sinh, ở tất cả các cấp học, dùng điện thoại, máy tính nhiều hơn bình thường. Hiện nay, ngoài game và mạng xã hội, có một xu hướng đang ngày càng rõ ràng là nhiều bạn thích nói chuyện với các công cụ AI và coi chúng như người bạn, thậm chí như… người yêu.
Về việc coi công cụ AI như người yêu, trong thời gian gần đây, có một vụ việc gây chú ý liên quan đến nền tảng Character.AI, nơi người dùng có thể trò chuyện với các nhân vật được tạo nên bởi AI.
Theo The Guardian, gia đình một thiếu niên tên là Sewell Setzer III, ở Florida (Mỹ), đã khởi kiện Character.AI sau khi cho rằng cậu có sự gắn bó cảm xúc sâu sắc với công cụ AI này suốt nhiều tháng, trò chuyện với nó cả ngày lẫn đêm, và việc này có thể góp phần dẫn tới việc cậu tự kết thúc cuộc đời mình.
Vụ việc này, cùng một số vụ việc tương tự, khiến người ta không thể phủ nhận tác động tâm lý của AI đối với thanh thiếu niên.
Vì sao học sinh dễ gắn bó với AI trong mùa Hè?
Theo Hiệp hội Tâm lý học Mỹ (APA), trẻ em và thanh thiếu niên là nhóm dễ tìm kiếm sự đồng cảm, chú ý và kết nối xã hội. Trong kỳ nghỉ Hè, học sinh có nhiều thời gian rảnh hơn, nhiều khi còn ở nhà một mình, ít gặp bạn bè hơn nhưng lại online nhiều giờ mỗi ngày.
Mà khi các bạn trẻ trò chuyện với AI, thì các công cụ AI hầu như luôn phản hồi nhanh, luôn sẵn sàng trò chuyện và thường không phán xét. Điều này đánh trúng tâm lý mong muốn được lắng nghe và thấu hiểu vốn rất mạnh ở thanh thiếu niên.
Vì vậy, hiện nay, rất nhiều bạn học sinh tâm sự và hỏi ý kiến các công cụ AI, từ chuyện gia đình, tình cảm, những khó khăn, đến những cảm xúc riêng tư mà các bạn có thể không nói với bố mẹ.
Theo Common Sense Media, tổ chức phi lợi nhuận của Mỹ chuyên tư vấn cho phụ huynh và các nhà giáo dục, 31% thanh thiếu niên cho biết các cuộc trò chuyện với AI thú vị bằng hoặc hơn các cuộc trò chuyện với người khác; và 33% thảo luận về các vấn đề quan trọng với AI thay vì với người khác.
Điều phụ huynh nên chú ý
Các chuyên gia cho rằng, điều quan trọng không phải hoàn toàn cấm thanh thiếu niên dùng AI, mà là giúp các bạn ấy hiểu đây vẫn chỉ là công cụ công nghệ. Phụ huynh nên để ý xem con cái mình đang dùng ứng dụng nào, có chia sẻ thông tin cá nhân hay không và thời gian sử dụng kéo dài không.
Bên cạnh đó, trong kỳ nghỉ Hè, phụ huynh nên sắp xếp lịch để con cái có nhiều hoạt động ngoài đời thực hơn như chơi thể thao, gặp gỡ bạn bè hoặc trò chuyện với gia đình, tránh dành gần như toàn bộ thời gian cho thế giới online.
Việc bố mẹ thường xuyên trò chuyện với con cái về cảm xúc, chuyện bạn bè… có thể giúp các bạn ở độ tuổi thanh thiếu niên trở nên vui vẻ, tự tin hơn, giảm nhu cầu tìm kiếm sự kết nối hoàn toàn qua những “người bạn AI”.
