Tách bạch dòng tiền kinh doanh, cá nhân
Chuyển từ thuế khoán sang kê khai, vấn đề được nhiều hộ kinh doanh quan tâm hiện nay là việc cơ quan thuế đối chiếu dòng tiền, giám sát nghĩa vụ như thế nào. Trên các diễn đàn về thuế, loạt câu hỏi hộ kinh doanh về việc có cần thiết mở tài khoản riêng phục vụ mua bán, khai báo tài khoản ngân hàng. Nhiều lo ngại xuất hiện về những thông tin lan truyền qua mạng, quanh việc siết quản lý tài khoản để tính thuế.
Theo quyết định số 3389/QĐ-BTC của Bộ Tài chính, hộ kinh doanh có doanh thu từ 200 triệu đồng/năm phải mở tài khoản ngân hàng riêng phục vụ kinh doanh. Thời điểm quyết định ban hành là tháng 10/2025,áp dụng mô hình quản lý thuế trước thời điểm Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, Luật Quản lý thuế sửa đổi được thông qua. Theo quy định tại luật mới, mức doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh là từ 500 triệu đồng/năm.
Hiện tại, hộ kinh doanh vẫn chờ hướng dẫn cụ thể, khi ngưỡng tính thuế đã điều chỉnh. Tại dự thảo Nghị định quy định về khai, tính, khấu trừ và nộp thuế, sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ, cá nhân kinh doanh, Bộ Tài chính đề xuất các hộ, cá nhân có trách nhiệm thông báo cho cơ quan thuế tất cả các số tài khoản liên quan đến sản xuất, kinh doanh.
Nhiều hộ kinh doanh bày tỏ băn khoăn về cách cơ quan thuế có thể giám sát doanh thu, dòng tiền.
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Lê Văn Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas - nhận định, mục tiêu của quy định yêu cầu hộ kinh doanh khai báo tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động kinh doanh với cơ quan thuế để tách bạch dòng tiền kinh doanh, cá nhân, cũng là để tạo thuận lợi cho người nộp thuế khi thực hiện nghĩa vụ thuế.
Ở một khía cạnh, điều này giúp hạn chế các tình huống bị định nhầm nghĩa vụ thuế, bởi các dòng tiền không tách bạch, qua thời gian dài, rất khó nhớ để giải trình. Yêu cầu khai báo tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động kinh doanh cũng chỉ bắt đầu từ năm 2026.
Như vậy, từ năm 2026, hộ kinh doanh sẽ bắt đầu mở tài khoản mới, đứng tên hộ kinh doanh để khai báo với cơ quan thuế. Điều này có nghĩa rằng, tài khoản này chỉ bắt đầu nhận dòng tiền kinh doanh từ năm nay.
Về lo ngại "siết quản lý tài khoản để tính thuế ", thậm chí vì chính sách quản lý thuế mà hộ kinh doanh rút dòng tiền tiết kiệm ra khỏi hệ thống ngân hàng (nếu có), ông Tuấn cho rằng, suy đoán này thiếu cơ sở.
“Tiền tiết kiệm của hộ kinh doanh vẫn nằm ở tài khoản cá nhân, và tài khoản này không nằm trong yêu cầu khai báo với cơ quan thuế. Ngoài ra, lãi tiết kiệm luôn là thu nhập miễn thuế, do đó, dòng tiền tiết kiệm không ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế”, ông Tuấn nói và nhấn mạnh, tài khoản tiết kiệm không nằm trong yêu cầu khai báo với cơ quan thuế.
Khi nào cơ quan thuế được kiểm tra tài khoản?
Theo quy định hiện hành, ngành thuế áp dụng quản lý rủi ro đối với người nộp thuế. Căn cứ Điều 15 Thông tư 31/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính, cơ quan thuế sẽ phân loại hộ, cá nhân kinh doanh theo các mức độ rủi ro để áp dụng biện pháp quản lý phù hợp. Có 3 mức độ rủi ro trong quản lý thuế đối với hộ kinh doanh.
Mức độ cao nhất là rủi ro cao, cơ quan thuế có thể áp dụng một hoặc nhiều biện pháp như kiểm tra, khảo sát, xác minh thông tin làm cơ sở để xác định lại doanh thu, mức thuế của hộ kinh doanh.
Ngoài ra, Thông tư 31 quy định thông tin phục vụ công tác quản lý rủi ro được thu thập từ cả bên trong và bên ngoài ngành thuế.
Theo đó, cơ quan thuế không có quyền truy cập tài khoản ngân hàng của cá nhân để truy thu thuế về thương mại điện tử mà chỉ có quyền yêu cầu các cơ quan, tổ chức có liên quan cung cấp các thông tin liên quan phục vụ mục đích thanh tra, kiểm tra xác định nghĩa vụ thuế phải nộp của người nộp thuế.
Chi cục Thuế thương mại điện tử - Cục Thuế cũng lưu ý về 8 trường hợp nhận tiền vào tài khoản cá nhân có thể phải nộp thuế thu nhập cá nhân, nếu không thuộc diện miễn hoặc vượt ngưỡng quy định, như: Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh; tiền lương, tiền công; đầu tư vốn; chuyển nhượng vốn; chuyển nhượng bất động sản; trúng thưởng; bản quyền; nhượng quyền thương mại.
