Hạn chế mua sắm theo cảm xúc
Từ một người chi tiêu thoải mái, không có kế hoạch cụ thể, nay bạn Nguyễn Thị Phương Thảo (24 tuổi, sống ở Hải Phòng) cảm thấy đôi lúc "ngột ngạt" trong bối cảnh biến động giá xăng dầu và nhiều mặt hàng thiết yếu. Làm việc ở quê, ở cùng gia đình nên Thảo may mắn không áp lực về chi phí thuê nhà như các bạn trẻ đang học tập và làm việc tại các thành phố lớn.
Thảo chia sẻ, trước đây có thói quen chi tiêu khá thoải mái, chủ yếu theo nhu cầu phát sinh và chưa xây dựng kế hoạch tài chính cụ thể. Các khoản chi chưa được phân tách rõ ràng giữa sinh hoạt, tiết kiệm hay dự phòng. Tuy nhiên, trước áp lực giá cả leo thang, cô bạn đã dần thay đổi cách quản lý tiền bạc, chủ động chia thu nhập thành các quỹ riêng như quỹ chi tiêu hằng ngày cho ăn uống, đi lại, quỹ dự phòng và một phần nhỏ dành cho nhu cầu cá nhân.
Theo Thảo, khi giá cả tăng nhưng thu nhập không đổi, việc cân đối các khoản chi tiêu hằng ngày trở nên khó khăn hơn. Những chi phí thiết yếu như ăn uống, xăng xe và các dịch vụ cơ bản đều tăng, khiến áp lực tài chính cũng lớn hơn. Để thích ứng, Thảo buộc phải cắt giảm những khoản chi không cần thiết, ưu tiên nhu cầu thiết yếu và duy trì thói quen tiết kiệm, dù số tiền để dành không còn được như trước.
Bên cạnh đó, nữ sinh cũng hình thành thói quen chi tiêu thận trọng hơn như săn ưu đãi, săn sale trên mạng, so sánh giá, trả giá trước khi mua và hạn chế mua sắm theo cảm xúc.
Không chỉ tiết kiệm, Thảo còn chủ động tìm cách tăng thu nhập nhờ làm thêm công việc online tự do.
Việc cắt giảm chi tiêu cũng khiến nữ sinh hình thành thói quen sống tối giản. Thảo cho rằng, đây là lựa chọn tích cực, nhưng cần được hiểu là “tối giản có chọn lọc”, chứ không phải sống kham khổ. Theo cô, sống tối giản giúp đầu óc nhẹ nhàng hơn, bớt áp lực vì vật chất, đồng thời giảm căng thẳng và tiết kiệm chi phí. Quan trọng hơn, lối sống này giúp người trẻ tập trung vào những giá trị thực tế như sức khỏe, trải nghiệm và các mối quan hệ.
Trước những biến động của đời sống, Thảo cho rằng người trẻ cần nhìn thẳng vào thực tế, chấp nhận khó khăn để thích nghi. Nữ sinh cũng cho rằng nên hạn chế tiếp nhận quá nhiều thông tin tiêu cực, thay vào đó tập trung vào bản thân, công việc hằng ngày, không ngừng học hỏi, tích lũy kinh nghiệm và nâng cao năng lực để giữ sự lạc quan, duy trì năng lượng tích cực và nâng cao năng lực để thích ứng.
Duy trì thói quen tiết kiệm đều đặn
Cục Thống kê vừa công bố Chỉ số giá sinh hoạt theo không gian (SCOLI) của 34 tỉnh, thành phố và 6 vùng kinh tế - xã hội, Hà Nội là địa phương dẫn đầu cả nước với mức giá đắt đỏ nhất. Vợ chồng trẻ bạn Nguyễn Thị Diễm Hằng (25 tuổi, quê ở Hưng Yên) vừa chuyển sang thuê nhà có giá rẻ hơn trước để giảm bớt áp lực trang trải tại thành phố lớn.
Vợ chồng Hằng mỗi tháng có thu nhập khoảng 20 triệu, trong đó, phí sinh hoạt ở thành phố chi tiêu chắt bóp trong khoảng 10 triệu. Số còn lại, vợ chồng trẻ gửi về chu cấp cho con ở quê và tiết kiệm. Chính sự thay đổi nhanh chóng trong bối cảnh hiện nay từ quốc tế đến trong nước khiến Hằng cảm nhận rõ hơn áp lực cơm áo ở thành phố.
"Sống trong cảnh thuê nhà tại Hà Nội, mọi khoản chi đều cần được tính toán kỹ. Chỉ một vài khoản phát sinh ngoài dự tính cũng có thể khiến kế hoạch tài chính trong tháng bị xáo trộn. Bởi vậy, việc duy trì thói quen tiết kiệm đều đặn trở thành cách để chúng mình duy trì cuộc sống bình thường, không khá giả", Hằng chia sẻ.
Thời gian gần đây, Hằng cũng rất cẩn trọng trong việc quản lý tài chính cá nhân. Trong từng tháng, chị ghi chép khá đầy đủ các khoản chi để biết tiền đang đi đâu, khoản nào thực sự cần thiết, khoản nào có thể cắt giảm.
"Trong thời bão giá, tiết kiệm không hẳn bắt đầu từ những khoản tiền lớn mà đôi khi đến từ kỷ luật tài chính và ý thức vun vén cho tương lai. Giữa áp lực chi tiêu ở thành phố, người trẻ như mình dù đôi lúc bi quan nhưng vẫn đang cố gắng cân bằng và biết hài lòng với những gì mình đang có", Hằng chia sẻ.
Là sinh viên năm cuối, bạn Bùi Công Hoàng - sinh viên Trường Đại học Giao thông vận tải đang duy trì 2 công việc làm thêm cùng lúc, đó là làm việc tại một cửa hàng đồ ăn nhanh và sửa chữa đồ điện để có thêm nguồn thu nhập.
Hoàng cho biết, trước những biến động nhanh của giá cả thời gian gần đây, bản thân em cũng chưa kịp thích ứng ngay với nhịp tăng của chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, thay vì quá lo lắng, Hoàng lựa chọn chi tiêu ít lại để phù hợp với túi tiền mình có.
Cụ thể, trước mỗi khoản chi, Hoàng thường dành thời gian cân nhắc nhiều hơn trước đây, và sau vài ngày, khi cảm thấy không có nhu cầu chi tiêu cho khoản đó nữa sẽ cho vào hũ tiết kiệm.