Ngày 6/4, tại Hà Nội, Trung ương Hội LHTN Việt Nam chỉ đạo, Cổng tri thức Thánh Gióng phối hợp tổ chức chương trình Giao lưu Thanh niên tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe năm 2026 với chủ đề “Lá phổi xanh – Sống an lành”.
Dự chương trình có anh Nguyễn Kim Quy – Ủy viên Ban Thường vụ T.Ư Đoàn, Phó Chủ tịch thường trực T.Ư.
Ảnh: Xuân Tùng
Anh Hoàng Tuấn Việt - Trưởng Ban Biên tập Cổng tri thức Thánh Gióng cho biết, không chỉ các bệnh lý mãn tính phổ biến, hen và bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính đang trở thành gánh nặng ngày càng lớn ở Việt Nam cũng như thế giới.
Theo thống kê, khoảng 10% dân số Việt Nam, tương đương khoảng 10 triệu người đang mắc bệnh hen và phổi tắc nghẽn mãn tính. Mỗi năm có trên 25.000 ca tử vong, vượt cả tai nạn giao thông. Đáng lo ngại là 65 đến 80% bệnh nhân trong cộng đồng chưa được chẩn đoán, dẫn đến việc bỏ lỡ thời điểm vàng trong điều trị. Những con số này là lời cảnh báo mạnh mẽ về một dịch bệnh thầm lặng, đặc biệt trong các bối cảnh ô nhiễm không khí gia tăng và tỷ lệ hút thuốc lá còn cao.
“Ban Tổ chức mong muốn, mỗi bạn trẻ sẽ nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc bảo vệ lá phổi của chính mình cũng như của cộng đồng. Từ đó hình thành những hành động cụ thể, chủ động bảo vệ môi trường sống, rèn luyện thể chất, nâng cao sức đề kháng, tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền, tình nguyện vì sức khỏe cộng đồng”, anh Việt nói.
Ảnh: Xuân Tùng
Không để phổi “gục” theo kiểu âm thầm
Chia sẻ tại chương trình, PGS.TS Phùng Hòa Bình - Thầy thuốc Đông y, nguyên Trưởng bộ môn dược học cổ truyền, Trường Đại học Dược Hà Nội, cảnh báo các bệnh về phổi hay hô hấp không chỉ phổ biến ở những người cao tuổi; cũng như tâm lý “tuổi 17 bẻ gãy sừng trâu”, chủ quan việc giữ gìn, chăm sóc sức khỏe, trong đó có phổi.
Ông Bình nhấn mạnh, phổi không gục ngay tức khắc như võ sĩ bị đo ván trên sàn đấu, mà gục từ từ, có thể một vài ngày, một tuần, hoặc âm thầm kéo dài cả năm. Đặc biệt, người trẻ thường gắn với môi trường khắc nghiệt như khói bụi đường phố, máy lạnh văn phòng hay những thói quen sinh hoạt thiếu điều độ… là những yếu tố ảnh hưởng tới sức khoẻ phổi.
Dưới góc nhìn đông y, ông Bình chia sẻ khái niệm: “Thiện chẩn giả vọng sắc án mạch tiên biệt âm dương”. Hiểu một cách đơn giản theo ngôn ngữ của giới trẻ, đó là kỹ năng nhìn sắc diện để đoán định tình trạng nội tại.
Theo ông Bình, trước khi cần đến những máy móc hiện đại, chính làn da là "màn hình hiển thị" trung thực nhất về phong độ của lá phổi. "Màu của da thể hiện chất lượng của máu. Mà chất lượng máu lại phụ thuộc chặt chẽ vào việc phổi hấp thụ oxy có đủ hay không", ông nói.
Ảnh: Xuân Tùng
Ông Bình cho biết thêm, phổi không chỉ có nhiệm vụ hít oxy và thải carbonic; phổi còn là một kênh bài tiết chất độc quan trọng. "Các bạn ăn mít, uống rượu hay ăn kẹo bạc hà xong thở ra mùi đặc trưng, đó chính là minh chứng phổi đang đào thải các thành phần khác từ cơ thể ra ngoài" - ông nói.
Tuy nhiên, cấu tạo của các túi khí (phế nang) mỏng manh và dễ bị tổn thương bởi các tác nhân bên ngoài như khói xăng, hơi hóa chất, than tổ ong hay bụi mịn. Khi phổi bị “tấn công” quá mức, phản xạ ho sẽ xuất hiện.
Theo ông Bình, ho không chỉ là triệu chứng mà còn là phản xạ sinh lý để lưu thông khí, đẩy dị vật ra ngoài. Tuy nhiên, nếu ho tái đi tái lại, đó là dấu hiệu của việc suy giảm hệ miễn dịch và khả năng tự điều tiết của cơ thể.
Bảo vệ lá phổi cho người trẻ năng động
Để có một lá phổi khỏe và diện mạo rạng rỡ, PGS.TS Phùng Hòa Bình khuyên người trẻ nâng cao sức khỏe toàn diện bằng cách rèn luyện thể dục thể thao hợp lý, dinh dưỡng đúng cách và sinh hoạt điều độ. Chủ động phòng vệ, không chủ quan trước môi trường khói bụi. Tạo thói quen đeo khẩu trang và bảo vệ cơ thể khi thời tiết chuyển lạnh hoặc khi tiếp xúc với môi trường ô nhiễm. Bên cạnh đó, lắng nghe cơ thể, chú trọng giữ gìn năng lực nội tại của cơ thể.
