Đường dây xuất ngoại trái phép núp bóng du lịch
Trong phòng xử án của Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An, không khí nặng nề bao trùm phiên xét xử vụ án “Tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài”. Trên hàng ghế dành cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, nhiều lao động lặng lẽ cúi đầu, gương mặt hằn rõ sự mệt mỏi và âu lo.
Họ đến từ những vùng quê khác nhau, mang theo những tập hồ sơ nhàu nát và một giấc mơ từng được “vẽ” bằng những lời hứa đổi đời nơi xứ người. Nhưng giấc mơ ấy đã tan vỡ, để lại phía sau là những khoản nợ chồng chất và nỗi day dứt khó nguôi.
Theo cáo trạng, từ tháng 11/2022 đến tháng 11/2024, Nguyễn Thị Hòa Nhung (SN 1987, trú tỉnh Thái Nguyên) cùng các đồng phạm đã cấu kết tổ chức cho nhiều người xuất cảnh trái phép sang Mỹ bằng hình thức đi du lịch qua nước thứ ba rồi tìm cách ở lại lao động. Dù không được cơ quan chức năng cấp phép tư vấn, tuyển dụng lao động, các đối tượng vẫn ngang nhiên nhận hồ sơ, thu tiền, “vẽ” ra những chuyến đi đầy hứa hẹn.
Nhung là người cầm đầu đường dây. Điều đáng nói, bị cáo này có nhân thân đặc biệt xấu, từng nhiều lần bị kết án về các tội danh liên quan đến lừa đảo và tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài. Ra tù chưa bao lâu, Nhung lại tiếp tục con đường cũ, móc nối với Nguyễn Thị Kiều Oanh (SN 2004, trú tỉnh Hà Tĩnh), Phan Đình Vượng (SN 1981), Nguyễn Xuân Khiêm (SN 1995), Bùi Thị Thu (SN 1991) và Hoàng Việt Tiến (SN 1995), cùng trú tỉnh Nghệ An, để mở rộng mạng lưới.
Mỗi “hồ sơ” được các đối tượng nâng giá hàng trăm triệu đồng. Có trường hợp số tiền bị thu lên tới gần 1 tỷ đồng, với lời hứa chắc nịch: chỉ cần sang được Mỹ, sẽ có người bố trí việc làm, thu nhập cao, nhanh chóng hoàn vốn.
Đầu năm 2024, Nhung tổ chức cho 12 người xuất cảnh khỏi Việt Nam, lần lượt sang Thái Lan, Nga rồi tiếp tục đến Cuba. Tại đây, các lao động được bố trí ở khách sạn, được đưa đi tham quan một số địa điểm du lịch để tạo vỏ bọc hợp pháp. Nhưng chỉ ít ngày sau, cơ quan chức năng Cuba phát hiện dấu hiệu bất thường và yêu cầu toàn bộ số người này quay trở về Việt Nam.
Những chuyến đi được “vẽ” bằng hy vọng bỗng chốc khép lại trong cay đắng. Bốn lao động khác chưa kịp xuất cảnh do chưa xin được visa, tiền đã giao nhưng hành trình còn dang dở.
Tiền mất, mộng tan
Tại phiên tòa, nhiều bị cáo thừa nhận hành vi phạm tội vì hám lợi. Một số người cho rằng mình chỉ “làm theo chỉ đạo”, chỉ nhận hồ sơ, thu tiền, làm giấy tờ. Tuy nhiên, Hội đồng xét xử khẳng định, tất cả đều biết rõ việc tổ chức cho người khác đi Mỹ bằng hình thức du lịch rồi ở lại là trái pháp luật.
Trong số những người dự tòa, ông T.V.B lặng lẽ cầm trên tay xấp giấy tờ vay nợ. Chỉ vì mong con có tương lai khá hơn, gia đình ông đã chấp nhận vay mượn hơn 500 triệu đồng để làm hồ sơ đi Mỹ. “Họ nói sang bên đó sẽ có người lo hết, thu nhập cao, trả nợ nhanh. Nghĩ cho con nên tôi tin”, ông B. nghẹn ngào.
Nhưng rồi, con ông chưa kịp ra nước ngoài, tiền đã mất, nợ vẫn còn. Điều khiến người đàn ông trung niên lo lắng nhất là không biết đến bao giờ mới có thể lấy lại số tiền đã giao.
Không ít trường hợp còn cay đắng hơn. Có gia đình cả vợ chồng, con cái cùng làm hồ sơ, tổng số tiền lên tới gần 2 tỷ đồng. Giấc mơ đổi đời tan vỡ, họ trở về với gánh nặng nợ nần và tâm lý hoang mang kéo dài.
Trước các bị cáo và những người tham dự phiên tòa, Hội đồng xét xử phân tích rõ: dù là nạn nhân, nhưng các lao động đều biết việc đi Mỹ bằng hình thức du lịch rồi ở lại là trái pháp luật. Do đó, ngay từ đầu, giao dịch giữa hai bên đã vi phạm pháp luật, tòa án không xem xét giải quyết việc hoàn trả tiền, các bên phải tự thỏa thuận.
Thực tế cho thấy, bên cạnh những người thiếu hiểu biết, không ít lao động chấp nhận đánh cược vì muốn né các quy trình tuyển chọn khắt khe, mong có việc nhẹ lương cao. Chính tâm lý này đã tạo “đất sống” cho các đường dây tổ chức xuất cảnh trái phép.
Kết thúc phiên tòa, Hội đồng xét xử tuyên phạt Nguyễn Thị Hòa Nhung 8 năm tù; tổng hợp với bản án đang thi hành, buộc bị cáo chấp hành hình phạt chung 16 năm tù. Các bị cáo khác lần lượt nhận mức án từ 12 tháng tù treo đến 6 năm tù giam.
Bản án là cái giá phải trả cho hành vi coi thường pháp luật, đồng thời là hồi chuông cảnh báo đối với người dân. Muốn xuất cảnh lao động, cần tìm đến các doanh nghiệp, trung tâm đã được cơ quan chức năng cấp phép, tìm hiểu kỹ quy định pháp luật, tuyệt đối không tin vào những lời hứa “đường tắt” đầy cám dỗ. Bởi phía sau những chuyến đi “trong mơ” ấy, có thể là cả một đời nợ nần và những hệ lụy khó lường.
