Dự án Quảng trường - Công viên phía Đông hồ Hoàn Kiếm: Bảo tồn văn hóa, kiến tạo không gian đô thị văn minh, hiện đại

Quảng trường - công viên đặc biệt

Trao đổi với phóng viên, đại diện lãnh đạo phường Hoàn Kiếm (TP Hà Nội) cho biết, Dự án Quảng trường - Công viên phía Đông hồ Hoàn Kiếm là một trong những dự án trọng điểm về kiến trúc và văn hóa của Hà Nội nhằm tạo dựng không gian kết nối hồ Gươm với khu phố cổ và phố cũ.

Dự án có quy mô khoảng 2,14 ha, được định hướng xây dựng thành một quảng trường - công viên đặc biệt, tích hợp mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Dự án hướng tới việc mở rộng không gian công cộng, tạo dựng một trục không gian sáng tạo, kết hợp giữa văn hóa, nghệ thuật và nghỉ ngơi, giải trí. Không gian cảnh quan được tổ chức theo hướng liên tục – thống nhất – ưu tiên người đi bộ, gắn kết các trục không gian quan trọng như trục Đinh Tiên Hoàng, Quảng trường Đông Kinh – Nghĩa Thục, khu vực đền Bà Kiệu và cụm di tích hồ Gươm.

Các không gian mở tiếp tục được duy trì và phát huy vai trò là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, lễ hội, sinh hoạt cộng đồng, qua đó củng cố bản sắc văn hóa đặc trưng của khu vực trung tâm lịch sử.

Về phương án kiến trúc, đại diện lãnh đạo phường Hoàn Kiếm cho biết, UBND thành phố thống nhất nghiên cứu phương án kiến trúc tại khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm theo hướng trở thành khu quảng trường - công viên đặc biệt; trong đó lưu ý việc điều tra, khảo sát kỹ các công trình kiến trúc có giá trị, cần bảo tồn (công trình kiến trúc Pháp tại Sở Văn hóa và Thể thao, Viện Văn học (thuộc Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam…)… để có phương án bảo tồn, đề xuất chức năng sử dụng phù hợp, hài hòa trong không gian kiến trúc cảnh quan khu vực.

Đáng chú ý, phường đang tích cực phối hợp các đơn vị nghiên cứu quy hoạch, tổ chức không gian ngầm tại khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm (khoảng 3 tầng hầm), kết nối không gian ngầm nhà ga C9 - tuyến đường sắt đô thị số 2, giai đoạn 1 (2.1) Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo, có giải pháp kỹ thuật phù hợp đối với các công trình bảo tồn trong quá trình thi công tầng hầm; đề xuất chức năng sử dụng đối với không gian ngầm để đảm bảo hiệu quả sử dụng đất, đáp ứng nhu cầu sử dụng của nhân dân. Điều này thực hiện định hướng của thành phố là nghiên cứu đề xuất sử dụng đa chức năng như công cộng, văn hóa, dịch vụ, thương mại, hạ tầng…

Theo Giám đốc Ban QLDA đầu tư hạ tầng phường Hoàn Kiếm Nguyễn Vũ Linh, dự án Quảng trường - Công viên khu vực TOD phía Đông hồ Hoàn Kiếm được triển khai theo 2 giai đoạn.

Giai đoạn 1 xây dựng phần nổi của quảng trường và công viên trên cơ sở các đồ án quy hoạch được phê duyệt, thành phố thống nhất định hướng khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm là không gian quảng trường – công viên.

Giai đoạn 2 sẽ xây dựng ba tầng hầm dưới quảng trường, kết nối trực tiếp với ga C9 tuyến đường sắt đô thị số 2 Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo, góp phần hình thành mạng lưới giao thông ngầm hiện đại. Việc phát triển không gian ngầm được thực hiện thận trọng, có giải pháp kỹ thuật phù hợp nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho các công trình bảo tồn trong quá trình thi công.

Tạo sự đồng thuận, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người dân

Bà Lê Thanh Hương, Phó giám đốc Ban QLDA đầu tư hạ tầng phường Hoàn Kiếm cho biết, để đảm bảo tiến độ dự án quan trọng này, thực hiện chỉ đạo từ thành phố, các chính sách bồi thường về đất đai được thực hiện theo Điều 95 và Điều 101 Luật Đất đai 2024, với mức giá bồi thường được UBND phường phê duyệt. Đối với tài sản, mức bồi thường được tính bằng giá trị xây dựng mới với tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương, hoặc theo giá trị thiệt hại thực tế. Những chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư đặc thù được xây dựng nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp và tạo niềm tin vững chắc cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi.

Để tạo sự đồng thuận trong nhân dân khi triển khai dự án, Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng phường Hoàn Kiếm đã tổ chức đoàn công tác gồm các hộ dân thuộc diện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại dự án Quảng trường - Công viên khu vực TOD phía Đông hồ Hoàn Kiếm đi kiểm tra quỹ đất và quỹ nhà tái định cư tại phường Việt Hưng và xã Đông Anh. Theo bà Lê Thanh Hương, đây là bước chuẩn bị quan trọng, nhằm tăng tính minh bạch, công khai và đồng thuận xã hội trước khi triển khai giải phóng mặt bằng. Trong quá trình khảo sát, các hộ dân được trực tiếp tham quan các căn hộ, khu đất tái định cư, đánh giá điều kiện hạ tầng, tiện ích sinh hoạt và môi trường sống mới.

Là một trong những hộ dân bị ảnh hưởng khi thực hiện dự án, ông Cao Sơn Hà (61 phố Đinh Tiên Hoàng) chia sẻ, điều kiện sống hiện nay trong phố cổ chật chội, trong khi khu vực tái định cư rộng rãi, hạ tầng đồng bộ sẽ thuận lợi hơn cho gia đình và đời sống sinh hoạt. Ông Sơn Hà nhấn mạnh, gia đình đã mong muốn di dời từ nhiều năm trước, nên hoàn toàn đồng thuận với dự án. Chung quan điểm, bà Lê Lan Ánh (31A phố Đinh Tiên Hoàng) bày tỏ sự đồng thuận, nhất trí cao với chủ trương thực hiện dự án. Theo bà Lê Lan Ánh, khu vực tái định cư là khu nhà mới khang trang và tiện nghi, hoàn toàn đáp ứng nhu cầu của người dân khi chuyển đến.

Khu vực nghiên cứu được định hướng thiết kế phân khu được duyệt: là không gian giao thoa văn hóa Đông - Tây, văn hóa Việt - văn hóa quốc tế, gắn kết và chuyển tiếp không gian phố cổ - phố cũ; Khu vực cốt yếu là Hồ Gươm với cụm di tích đền Ngọc Sơn - Tháp Bút và quảng trường – công viên xung quanh hồ; tạo lập cảnh quan thống nhất, hợp nhất, hình thành không gian lý tưởng cho người đi bộ; Tổ chức không gian đi bộ khu vực đường Đinh Tiên Hoàng...; trong các khu vực cảnh quan điểm nhấn có Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, khu vực Hồ Gươm; trục Đinh Tiên Hoàng đến quảng trường - công viên đền Bà Kiệu, từ hồ tới khu Phố Cổ, từ Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục ra Hồ được xác định nằm trong hướng điểm nhìn quan trọng; Duy trì các hoạt động văn hóa, lễ hội, sinh hoạt cộng đồng tại các không gian mở; phát huy giá trị hệ thống di tích trên cơ sở gắn kết với các khu đi bộ, tham quan, du lịch.