Cầm cự giữa áp lực chi phí
Những biến động của chi phí đầu vào trong thời gian gần đây làm các DN, nhất là DN nhỏ và vừa phải tính toán lại toàn bộ hoạt động sản xuất. Tại Công ty CP Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt (TPHCM) chuyên cung ứng trứng gia cầm, áp lực chi phí vẫn hiện hữu khi cước vận tải tăng mạnh so với trước, trong khi giá bao bì cũng liên tục điều chỉnh theo chiều hướng đi lên.
Ông Trương Chí Thiện, Tổng giám đốc Công ty Vĩnh Thành Đạt nói rằng, DN đang phải tính toán lại toàn bộ chi phí để duy trì hoạt động. “Dẫu vậy, DN vẫn giữ nguyên giá bán như cam kết với thị trường, dù phải đối mặt với nhiều khoản chi tăng cao” – ông Thiện khẳng định.
![trung.jpg](https://cdn.tienphong.vn/images/0c3996091fa286a717bff7040c15384b877c8ed4a7b21b84475f65cb84d4028ada0c53275ba8cfecaeca623ff833c877/trung.jpg.avif "Doanh nghiệp chật vật giữ giá trước "bão" chi phí, nguyên liệu đầu vào tăng cao")
Theo ông Thiện, giải pháp hiện nay là cắt giảm các chi phí không cần thiết, duy trì ổn định nguồn đầu vào để hạn chế áp lực lên giá thành. Ông Thiện cho rằng, sức mua sau Tết còn chậm, nếu tăng giá sẽ khó giữ khách hàng.
Cùng chung tình trạng, ông Nguyễn Đặng Hiến, Tổng giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Tân Quang Minh chia sẻ, nhiều loại chi phí như vận tải, bao bì và nguyên liệu đã tăng từ 20–30% so với đầu năm. Riêng giá hạt nhựa phục vụ sản xuất bao bì tăng gần như từng ngày, lên tới mức 28.000–30.000 đồng/kg (tăng 10%). Dù vậy, DN vẫn giữ nguyên giá bán sản phẩm, đồng thời còn triển khai thêm các chương trình khuyến mãi để kích cầu tiêu dùng và tăng doanh số.
Ở lĩnh vực phân bón, ông Vũ Đình Tuấn, đại diện Công ty CP Phân bón Dầu khí Cà Mau cho biết, giá urê trên thị trường quốc tế đã tăng khoảng 60%, kéo theo giá nhập khẩu về Việt Nam vượt 19.000 đồng/kg, tạo áp lực lên toàn bộ chuỗi sản xuất nông nghiệp. Khi giá nguyên liệu đầu vào tăng, chi phí sản xuất cũng tăng theo.
Ông Trần Việt Anh, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Xuất nhập khẩu Nam Thái Sơn nhìn nhận, ngoài áp lực giá, DN còn gặp khó về nguồn cung. Một số nhà cung cấp nguyên liệu lớn đã hủy đơn hàng với lý do bất khả kháng, khiến việc đảm bảo nguyên liệu sản xuất gặp nhiều trở ngại.
Bên cạnh đó, một số hãng tàu cũng đề xuất tăng thêm chi phí vận chuyển khoảng 250 USD/đơn hàng. Trong khi lượng nguyên liệu dự trữ của DN thường chỉ đủ cho khoảng ba tháng, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trong thời gian tới là hiện hữu. Một số DN công nghiệp phụ trợ đã phải giảm công suất, từ hai ca xuống còn một ca do không đủ nguyên liệu.
Tìm giải pháp thích ứng
Tại buổi giới thiệu Triển lãm quốc tế nguyên liệu, hương liệu, phụ gia và chế biến thực phẩm - đồ uống (Fi Vietnam 2026), bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TPHCM cho biết, dù gặp nhiều khó khăn, ngành vẫn duy trì đà tăng trưởng. Chỉ số sản xuất công nghiệp trong hai tháng đầu năm 2026 tăng 13,2%, trong khi kim ngạch xuất khẩu quý I đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9% so với cùng kỳ và là mức cao nhất trong 6 năm.
Theo bà Chi, không ít DN chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận, thậm chí bán hòa vốn hoặc chịu lỗ ở một số mặt hàng để duy trì nguồn cung và ổn định thị trường. Tuy vậy, dư địa giữ giá không còn nhiều. Khi lượng hàng dự trữ dần cạn, nếu chi phí năng lượng và logistics tiếp tục neo cao, áp lực tăng giá bán lẻ sẽ trở nên rõ nét hơn trong thời gian tới. Việc giữ giá được thực hiện nhờ DN chủ động nguồn nguyên liệu trong khoảng 3–6 tháng góp phần ổn định thị trường.
Bà Chi cho biết, áp lực chi phí hiện nay đến từ nhiều yếu tố, trong đó có năng lượng, logistics và nguyên liệu nông sản. Giá dầu và khí đốt tăng đã kéo chi phí sản xuất và bao bì đi lên, trong khi gián đoạn vận tải quốc tế khiến cước vận chuyển tăng, kéo theo giá nhiều nguyên liệu nhập khẩu như đường, dầu thực vật, ngũ cốc và phụ gia tăng từ 5–10%.
Đáng chú ý, giá phân bón tăng trong bối cảnh một số khu vực cung ứng lớn bị ảnh hưởng đã tạo hiệu ứng dây chuyền lên giá nông sản, qua đó tiếp tục làm gia tăng chi phí đầu vào của ngành chế biến thực phẩm. Theo thống kê, khoảng 50–60% nguyên liệu đầu vào của DN đã tăng giá, cả nguồn nhập khẩu lẫn nội địa.
Ở góc độ thị trường, bà Rose Chitanuwat, Giám đốc chuỗi dự án ASEAN Tập đoàn Informa Markets dẫn chứng về việc nâng cao giá trị sản phẩm thông qua chế biến sâu. Theo bà, Việt Nam là cường quốc xuất khẩu gạo nhưng giá trung bình chỉ khoảng 500 USD/tấn; tương tự, củ nghệ tươi chỉ có giá vài USD/kg, nếu sản phẩm này được chiết xuất thành tinh dầu, giá bán có thể cao gấp hàng trăm lần hiện nay.
Theo các chuyên gia, áp lực chi phí hiện nay chính là "cú hích" bắt buộc DN phải tái cấu trúc. Thay vì chạy đua giá rẻ, DN cần chuyển sang các sản phẩm giá trị gia tăng cao, tốt cho sức khỏe. Đây là lúc cần tối ưu hóa công thức sản phẩm để thích ứng với mặt bằng chi phí mới.
