“Mẹ là người thầy đầu tiên của tôi. Hồi nhỏ, mẹ mua cho tôi những que tính rồi dạy làm quen với các con số. Sau đó, mẹ thường mượn sách trong thư viện để tôi đọc thêm. Càng đọc em càng thấy Toán học rất thú vị”, Hoàng nhớ lại.
Sinh ra trong gia đình cả bố và mẹ đều là giáo viên dạy Toán, Trần Minh Hoàng gần như được ươm mầm, lớn lên giữa những cuốn sách và bảng công thức. Ngôi nhà nhỏ ở thôn Thành Tiến, xã Tiên Điền (Hà Tĩnh) có một tủ sách Toán học mà với Hoàng, đó giống như một “kho báu” tuổi thơ.
Hoàng kể, niềm yêu thích Toán học của mình không bắt đầu từ những mục tiêu lớn lao hay áp lực thành tích mà từ sự tò mò rất tự nhiên của một đứa trẻ. Những ngày còn học tiểu học, cậu bé Hoàng thường lục tìm trong tủ sách của bố mẹ, mở ra từng cuốn sách Toán rồi say mê đọc và tự giải.
Nhận ra niềm say mê đặc biệt của con trai với những con số, bố mẹ Hoàng đã sớm đồng hành, kiên nhẫn nuôi dưỡng tình yêu Toán học và chắp cánh cho những ước mơ của cậu.
Cùng với bố mẹ, người có ảnh hưởng lớn tới hành trình học Toán của Hoàng chính là anh trai. Anh hơn Hoàng hai tuổi và cũng rất giỏi các môn tự nhiên. Nhờ khoảng cách tuổi không quá xa, hai anh em thường cùng nhau học bài, giải toán và trao đổi cách làm.
Anh trai học lớp nào thì Hoàng lại học trước sách của lớp đó. Khi anh làm bài tập, Hoàng cũng ngồi bên cạnh giải cùng. Nếu gặp chỗ chưa hiểu, cậu em trai lại hỏi ngay anh mình. Những buổi tối hai anh em cùng ngồi giải đề thi, tranh luận về cách trình bày lời giải đã dần tạo nên một môi trường học tập rất đặc biệt trong gia đình.
“Anh học xong thì tôi học lại. Có gì không hiểu em hỏi luôn. Nhờ vậy, tôi vừa học được trước rất nhiều, còn anh thì ôn lại kiến thức”, Hoàng kể.
Năm anh trai học lớp 9, Hoàng thường ngồi bên cạnh cùng anh giải những đề Toán thi vào lớp 10. Những buổi tối hai anh em miệt mài bên trang vở không chỉ giúp Hoàng tiếp cận sớm với kiến thức nâng cao, mà còn tạo nền tảng vững chắc cho niềm đam mê Toán học của cậu.
Nhờ vậy, khi mới học lớp 8, Hoàng đã thi vượt cấp cùng các anh chị lớp 9 và xuất sắc giành vị trí đồng thủ khoa kỳ thi Học sinh giỏi Toán cấp tỉnh. Đến năm lớp 9, nam sinh tiếp tục khẳng định năng lực Toán học vượt trội khi một lần nữa giữ vị trí đồng thủ khoa của kỳ thi này.
Tuy nhiên, với Hoàng, bước ngoặt đầu tiên đầu tiên về Toán học bắt đầu vào năm lớp 6, khi cậu tham gia cuộc thi tìm kiếm tài năng Toán học trẻ (MYTS) và bất ngờ giành giải Đặc biệt. Thành tích ấy khiến cậu học sinh nhỏ tuổi lần đầu nhận ra rằng niềm đam mê của mình có thể đi xa hơn.
Từ đó, Hoàng bắt đầu tiếp cận Toán học một cách bài bản hơn và liên tiếp chinh phục loạt giải thưởng Toán học danh giá. Dù vậy, Hoàng nói rằng mình chưa bao giờ đặt nặng áp lực phải đạt giải cao. “Những lần tôi đạt kết quả tốt nhất lại là lúc bản thân bước vào kỳ thi với tâm thế thoải mái, không đặt nặng thành tích”, Hoàng chia sẻ.
Lên lớp 10 tại Trường THPT chuyên Hà Tĩnh, Hoàng tiếp tục thử thách bản thân khi thi vượt hai lớp tại kỳ thi học sinh giỏi quốc gia môn Toán và xuất sắc giành giải Nhất, đồng thời là thủ khoa toàn quốc. Tuy nhiên, chỉ thiếu một chút điểm, Hoàng chưa thể lọt vào đội tuyển Olympic Toán học quốc tế. Thất bại nhỏ ấy lại trở thành động lực lớn. Hoàng quyết tâm rèn luyện nghiêm túc hơn.
Một ngày bình thường, Hoàng dành khoảng 5 tiếng cho Toán học, còn trong những giai đoạn chuẩn bị cho các kỳ thi quan trọng, con số ấy có thể lên tới 7–8 tiếng mỗi ngày.
Nam sinh dành nhiều thời gian hơn cho những bài toán khó, học theo các chuyên đề nâng cao và tập luyện với cường độ lớn hơn để chinh phục ước mơ: đại diện Việt Nam tham dự Olympic Toán học quốc tế.
Điều Hoàng luôn nhấn mạnh là giữ cho tinh thần thoải mái. Vì thế, sau mỗi buổi học căng thẳng, cậu thường chơi cờ vua, nhắn tin với bạn bè. Hoàng kể, hồi trước, cậu hay bị mất ngủ vì khi lên giường rồi trong đầu vẫn luẩn quẩn nghĩ đến các bài toán. Để các bài toán không chập chờn vào giấc ngủ, trước giờ ngủ, Hoàng thường đọc tiểu thuyết bằng tiếng Anh. Nhờ đó, cậu vào giấc ngủ nhanh hơn, sâu hơn.
Hoàng kể, bài toán giải lâu nhất của cậu là 1 năm. “Có những bài toán mình mất cả một năm mới giải được. Khi gặp bài quá khó, tôi thường để đó, đọc thêm các nguồn tài liệu và luôn ghi nhớ trong đầu. Đôi khi sau một thời gian dài, bỗng nhiên lại nảy ra ý tưởng giải được”, Hoàng nói. Chính sự kiên trì ấy đã giúp Hoàng từng bước chinh phục các đỉnh cao về Toán học thời phổ thông.
Năm lớp 11, Hoàng giành giải Nhì học sinh giỏi quốc gia môn Toán. Kết quả ấy khiến nhiều người bất ngờ, bởi trước đó cậu từng là thủ khoa quốc gia. Hoàng cho biết, nguyên nhân chính là áp lực tâm lý trong phòng thi. “Kỳ thi đó, dù mình giải được khá nhiều bài nhưng lại sơ suất trong trình bày nên điểm số không đạt như mong muốn”, Hoàng nói.
Nhưng chính “cú vấp” đó lại giúp Hoàng nhận ra điểm yếu lớn nhất của mình là tâm lý thi cử. Từ đó, bên cạnh học đào sâu kiến thức, Hoàng luyện tập, rèn bản lĩnh phòng thi cho mình. Mỗi lần giải đề, Hoàng đều mô phỏng như đang ở trong phòng thi thật: đặt đồng hồ bấm giờ, làm bài trong 4,5 tiếng và dừng bút ngay khi hết thời gian.
“Tôi cố gắng luyện cho mình sự bình tĩnh, không đặt nặng phải giải được bao nhiêu bài. Quan trọng là giữ tâm lý ổn định trong mọi tình huống”, Hoàng chia sẻ.
Khi bước vào phòng thi, tình trạng sức khỏe vẫn chưa ổn định. Trong suốt 4,5 tiếng làm bài, Hoàng phải liên tục chạy ra ngoài nhà vệ sinh. Trong lúc chạy ra ngoài, Hoàng vẫn nghĩ đến bài toán, vừa chạy, vừa suy nghĩ cách giải.
Sự chuẩn bị ấy giúp Hoàng xuất sắc trở thành 1 trong 6 đại diện cho đội tuyển Việt Nam tham dự Olympic Toán học quốc tế năm 2024, tại Vương quốc Anh. Nhưng kỳ thi quốc tế đầu tiên của Hoàng lại diễn ra theo cách không ai ngờ tới. Hoàng bị sự cố sức khoẻ: tiêu chảy và sốt cao.
Đêm trước ngày thi, Hoàng đau bụng dữ dội, trằn trọc đến tận 2 giờ sáng vẫn không thể chợp mắt. Ở quê nhà Hà Tĩnh, bố mẹ em lo lắng đứng ngồi không yên. Trong đoàn Việt Nam, các thầy cô luôn túc trực, chăm sóc và động viên cậu học trò nhỏ giữ vững tinh thần.
Giữa lúc ấy, thầy Lê Bá Khánh Trình – Phó trưởng đoàn đội tuyển Việt Nam, người từng làm nên dấu mốc lịch sử của Toán học nước nhà đã kể cho Hoàng nghe chính câu chuyện thi Olympic của mình.
Năm ấy, khi tham dự Olympic Toán học quốc tế cũng tại Vương quốc Anh, thầy từng mất ngủ đến 4 giờ sáng trước ngày thi, nhưng bước vào phòng thi vẫn bình tĩnh làm bài và đạt điểm tuyệt đối 42/42. “Câu chuyện của thầy khiến tôi cảm thấy nhẹ nhõm hơn rất nhiều, như được tiếp thêm sự tự tin để bước vào phòng thi”, Hoàng chia sẻ.
Sau những ngày thi căng thẳng, Hoàng sút gần 5 kg vì dồn toàn bộ sức lực cho bài làm. “Thi xong tôi mệt lắm, gần như kiệt sức”, cậu nhớ lại. Với tình trạng sức khỏe không tốt trong suốt kỳ thi, Hoàng nghĩ rằng kết quả của mình có lẽ chỉ dừng lại ở một tấm Huy chương Đồng. Thế nhưng khi bảng kết quả được công bố, cậu học trò Hà Tĩnh bất ngờ khi biết mình đã giành Huy chương Bạc Olympic Toán học quốc tế năm 2024.
Năm đó, đội tuyển Toán Việt Nam có 2 Huy chương Bạc, 3 Huy chương Đồng, không có Huy chương Vàng. “Lúc đó, tôi vỡ oà trong niềm vui hạnh phúc. Khoảnh khắc ấy tôi nhận ra rằng, trong những thử thách lớn, nghị lực và sự bình tĩnh đôi khi quan trọng không kém năng lực học thuật”, Hoàng chia sẻ.
Một năm sau, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, Hoàng tiếp tục giành giải Nhất kỳ thi Học sinh giỏi Quốc gia và tham dự Olympic Toán quốc tế 2025, tại Australia. Lần này, rút kinh nghiệm từ chuyến đi trước, Hoàng mang theo mì tôm, cháo gói và thuốc dự phòng. May mắn là sức khỏe hoàn toàn ổn định, giúp Hoàng bước vào kỳ thi với tâm lý vững vàng.
Kết quả, Hoàng xuất sắc giành Huy chương Vàng Olympic Toán học quốc tế 2025, khép lại một hành trình đáng nhớ của những năm trung học phổ thông.
“Tôi nghĩ các bạn trẻ không chỉ cần trau dồi kiến thức mà còn phải rèn luyện bản lĩnh, đạo đức và trách nhiệm xã hội. Khi mỗi người trở nên tốt hơn, xã hội cũng sẽ tốt hơn”, Hoàng nói.
Sau những thành tích nổi bật ở bậc phổ thông, Trần Minh Hoàng được tuyển thẳng vào các trường đại học top đầu cả nước. Chàng trai trẻ chọn Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - ĐHQG Hà Nội là bến đỗ cho thời sinh viên sôi nổi của mình.
“Tôi muốn gác lại những thành tích thời phổ thông để bắt đầu lại như một sinh viên bình thường, tiếp tục nỗ lực, cố gắng chinh phục những mục tiêu tiếp theo. Nếu cứ nghĩ về thành công trước đây, mình rất dễ sao nhãng, ngủ quên trên chiến thắng”, Trần Minh Hoàng.
Dù sở hữu bảng thành tích khiến nhiều người ngưỡng mộ, nhưng khi bước vào đại học, Hoàng lại nhìn mọi thứ rất giản dị.
Đối với Hoàng, học tập vẫn là mục tiêu quan trọng nhất trong những năm tới. Chàng trai trẻ muốn tiếp tục đào sâu vào những lĩnh vực Toán học mình yêu thích, đặc biệt là đại số – mảng mà Hoàng cảm thấy có nhiều điều thú vị để khám phá.
Song song với việc học, Hoàng cũng mong muốn tham gia các hoạt động xã hội, có cơ hội đi nhiều nơi hơn, tiếp xúc với các nền văn hóa và môi trường học thuật khác nhau trên thế giới.
“Tôi muốn đặt chân đến nhiều quốc gia, học hỏi từ các nhà khoa học và sinh viên quốc tế. Điều đó sẽ giúp bản thân mở rộng tầm nhìn và hiểu hơn về thế giới. Và đích đến cuối cùng là tôi muốn mình trở thành người có ích cho xã hội”, Hoàng chia sẻ.
Là một trí thức trẻ trưởng thành trong giai đoạn đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Hoàng ý thức rất rõ trách nhiệm của thế hệ mình.
Con đường phía trước của chàng trai yêu Toán chắc chắn vẫn còn nhiều thử thách. Nhưng với niềm đam mê bền bỉ, sự kiên trì và tinh thần không ngừng vượt qua giới hạn bản thân, Trần Minh Hoàng đang từng bước viết tiếp câu chuyện của một người trẻ Việt Nam mang khát vọng vươn xa.
Và những tấm huy chương Olympic hôm nay có lẽ mới chỉ là khởi đầu cho một hành trình dài hơn - hành trình chinh phục tri thức và đóng góp cho sự phát triển của đất nước.
Thành tích ấn tượng của Trần Minh Hoàng:
- Huy chương Vàng Olympic Toán quốc tế năm 2025.
- Huy chương Bạc Olympic Toán quốc tế năm 2024.
- Huy chương Vàng Kỳ thi Olympic Hình học Iran (IGO) năm 2022.
- 3 lần đoạt Huy chương Vàng Kỳ thi Olympic Hình học Iran (IGO) năm 2022, 2023, 2024, trong đó, năm 2023 đạt điểm số cao nhất.
- Giải Nhì kỳ thi chọn Học sinh giỏi Quốc gia môn Toán năm học 2023-2024.
- Thủ khoa kỳ thi chọn Học sinh giỏi Quốc gia môn Toán năm học 2022-2023.
- Giải thưởng Lê Văn Thiêm năm học 2024-2025.