Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) vừa đưa ra phương án xử lý tình trạng ùn tắc nhập khẩu nông sản, thực phẩm sau cuộc họp với các đơn vị chức năng liên ngành.
Theo Bộ NN&MT, Nghị định 46 có hiệu lực ngay từ ngày ký ban hành, thể hiện quyết tâm đổi mới quản lý ATTP theo hướng tiếp cận quản lý rủi ro, tiệm cận thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, giai đoạn đầu triển khai đã phát sinh khó khăn do một số quy định mới chưa có hướng dẫn chi tiết và chưa thiết lập cơ chế chuyển tiếp đối với các lô hàng đã nhập khẩu trước thời điểm hiệu lực nhưng chưa hoàn tất thủ tục kiểm tra.
Qua tổng hợp báo cáo và phản ánh từ địa phương, Bộ này nhận diện nhiều vướng mắc. Đáng chú ý là việc áp dụng lấy mẫu kiểm nghiệm đối với các lô hàng thuộc diện kiểm tra thông thường làm kéo dài thời gian chờ kết quả (5–7 ngày), trong khi hạ tầng kiểm nghiệm tại nhiều cửa khẩu, nhất là cửa khẩu đường bộ, còn hạn chế. Quy trình mới bổ sung bước kiểm tra thực trạng hàng hóa và lấy mẫu so với trước đây, tạo áp lực lớn cho thông quan, đặc biệt với nông sản tươi sống cần lưu thông nhanh.
Bên cạnh đó, một số yêu cầu về hồ sơ đăng ký kiểm tra ATTP như bản tiêu chuẩn sản phẩm đối với nông sản tươi sống nhập khẩu thuộc diện không phải công bố hợp quy chưa có hướng dẫn cụ thể về biểu mẫu và nội dung bắt buộc. Việc lựa chọn chỉ tiêu chất lượng, ATTP để kiểm nghiệm cho từng lô hàng cũng chưa được quy định rõ nguyên tắc và số lượng, gây lúng túng cho cơ quan kiểm tra.
Trong cao điểm cận Tết Nguyên đán, phần lớn hàng nhập khẩu là nông sản tươi sống, trong khi kho bãi, điều kiện bảo quản tại cửa khẩu còn hạn chế. Việc chưa có cơ chế cho phép doanh nghiệp đưa hàng về kho riêng chờ kết quả kiểm nghiệm làm gia tăng nguy cơ ùn ứ, hư hỏng, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất – kinh doanh.
Trước thực trạng trên, Bộ NN&MT đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc khẩn trương rà soát, tổng hợp vướng mắc, đề xuất giải pháp xử lý theo hướng linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm nguyên tắc quản lý rủi ro. Đồng thời, Bộ phối hợp với các địa phương có cửa khẩu triển khai biện pháp tạm thời để giảm áp lực, ưu tiên giải phóng nhanh hàng hóa. Đến ngày 31/1, tình trạng ùn tắc nông sản nhập khẩu tại một số cửa khẩu trọng điểm cơ bản được giải quyết.
Để hạn chế tình trạng ùn tắc xảy ra trong dịp cuối năm, Bộ NN&MT cho biết, tiếp tục hoàn thiện quy định về phạm vi, đối tượng và phương thức kiểm tra ATTP theo Nghị định 46 bảo đảm rõ ràng, thống nhất và thuận lợi cho thực thi. Định hướng xuyên suốt là chuyển mạnh sang hậu kiểm có kiểm soát, gắn với phân cấp, phân quyền hợp lý, tăng trách nhiệm địa phương để rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Bộ đang nghiên cứu phân cấp cho UBND cấp tỉnh trực tiếp tổ chức kiểm tra ATTP đối với hàng nhập khẩu thuộc thẩm quyền quản lý; cơ quan Trung ương giữ vai trò xây dựng quy trình, ban hành hướng dẫn thống nhất, kiểm tra, giám sát và đánh giá việc thực hiện nhằm bảo đảm kỷ cương, hiệu lực quản lý nhà nước
Bộ NN&MT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao đơn vị này phối hợp các bộ, ngành sớm ban hành văn bản hướng dẫn thi hành một số nội dung của Nghị định 46 theo thẩm quyền, bảo đảm kịp thời, sát thực tiễn, qua đó tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cơ quan thực thi.