Ngày 31/3, thông tin từ Bộ Công an cho biết, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C05) đã chủ trì, phối hợp với Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra (C01) và công an nhiều địa phương, đồng loạt xác lập và đấu tranh 3 chuyên án lớn liên quan đến các hành vi vi phạm trong lắp đặt, vận hành và quản lý hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục do một số doanh nghiệp lắp đặt trên phạm vi toàn quốc như: Công ty Cổ phần thiết bị công nghiệp và công nghệ môi trường Deahan; Công ty Cổ phần tập đoàn Seiki; Công ty Cổ phần kỹ thuật môi trường Việt An; Công ty trách nhiệm hữu hạn Minh Thành Group.
Kết quả điều tra bước đầu cho thấy, trong số 306 trạm quan trắc được kiểm tra trên toàn quốc, có tới 168 trạm bị can thiệp, chỉnh sửa dữ liệu, chiếm hơn 54,9%, con số cho thấy mức độ phổ biến và có hệ thống của hành vi vi phạm.
Từ kết quả điều tra, cơ quan công an đã khởi tố 74 bị can về 10 tội danh, gồm: "Xâm nhập trái phép hệ thống máy tính, phương tiện điện tử; Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức; Vi phạm quy định về đấu thầu; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Giả mạo trong công tác; Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ; Trốn thuế; Vi phạm quy định về kế toán và Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.
Đáng chú ý, nhiều bị can là lãnh đạo, cán bộ quản lý trong các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp lớn, như: Hoàng Văn Thức, cựu Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường); Trần Thị Minh Hương, Giám đốc Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc; Lê Việt Cường, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh...
Cơ quan điều tra xác định hai nhóm thủ đoạn chính được sử dụng để “phù phép” dữ liệu môi trường đó là: Can thiệp từ xa thông qua phần mềm, lợi dụng kết nối internet để truy cập hệ thống và chỉnh sửa thông số quan trắc theo ý muốn; Can thiệp trực tiếp bằng phương pháp thủ công, tác động vật lý vào hệ thống lấy mẫu, thiết bị phân tích tại trạm quan trắc nhằm làm sai lệch kết quả đo đạc.
Những hành vi này đã biến những dữ liệu đáng lẽ phản ánh tình trạng ô nhiễm thành những con số “đạt chuẩn”, tạo ra một “bức tranh môi trường giả tạo”, che giấu vi phạm xả thải và gây hệ lụy nghiêm trọng đối với công tác quản lý nhà nước.
Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường đang tiếp tục phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an và công an địa phương để: Mở rộng điều tra, làm rõ toàn bộ đường dây sai phạm; Xác định vai trò, trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức.
