Kế hoạch hậu kiểm năm 2026 do Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm ban hành xác định rõ trọng tâm kiểm soát các lĩnh vực có nguy cơ cao, tác động trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Thay vì dàn trải, hoạt động kiểm tra sẽ tập trung vào thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sản phẩm tự công bố, thực phẩm nhập khẩu thuộc diện miễn hoặc giảm kiểm tra, thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể tại khu công nghiệp, trường học và các lễ hội đông người.
Dữ liệu năm 2025 cho thấy, trong hơn 334.000 cơ sở được kiểm tra có trên 20.700 cơ sở vi phạm. Trong đó hơn 6.000 cơ sở bị xử lý với tổng số tiền phạt gần 34 tỷ đồng. Hàng trăm cơ sở buộc tiêu hủy sản phẩm với hơn 600 loại thực phẩm không bảo đảm chất lượng do chứa chất cấm, không rõ nguồn gốc hoặc quá hạn sử dụng. Lực lượng quản lý thị trường xử lý hơn 5.300 vụ, thu nộp ngân sách khoảng 36 tỷ đồng, tịch thu lượng hàng hóa trị giá gần 59 tỷ đồng. Trên môi trường thương mại điện tử, hơn 10.000 gian hàng cùng gần 2.000 sản phẩm vi phạm đã bị yêu cầu gỡ bỏ.
Từ thực tế này, kế hoạch năm 2026 chuyển mạnh sang hậu kiểm, kiểm soát thực chất toàn bộ quá trình sản xuất, kinh doanh và lưu thông. Lấy mẫu kiểm nghiệm sẽ được tăng cường ngay trên thị trường, tại chợ đầu mối, kho chứa, siêu thị và cơ sở dịch vụ ăn uống. Sản phẩm vi phạm bị truy xuất đến tận nơi sản xuất, buộc thu hồi và công khai theo quy định.
Hai đợt kiểm tra liên ngành quy mô toàn quốc sẽ được tổ chức vào mùa lễ hội đầu năm và trong tháng hành động vì an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó là các đoàn kiểm tra chuyên ngành tại địa phương có sản lượng sản xuất, tiêu thụ lớn hoặc tiềm ẩn nguy cơ cao.
Một nội dung đáng chú ý của kế hoạch là kiểm soát chặt hoạt động quảng cáo thực phẩm, đặc biệt trên môi trường mạng. Các hành vi quảng cáo sai sự thật, gây hiểu nhầm như thuốc chữa bệnh sẽ bị xử lý nghiêm. Hoạt động hậu kiểm cũng gắn với quản lý thương mại điện tử, ngăn chặn từ sớm sản phẩm vi phạm trước khi đến tay người tiêu dùng.
Kế hoạch yêu cầu các bộ, ngành và địa phương nâng cao trách nhiệm quản lý theo phân cấp, tăng phối hợp liên ngành trong thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Công tác tuyên truyền pháp luật được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người dân, hình thành thói quen sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn.
Việc mở chiến dịch “tổng rà soát” không chỉ dừng ở xử lý vi phạm mà còn hướng đến thiết lập cơ chế kiểm soát thực chất chất lượng thực phẩm sau công bố. Trong bối cảnh thị trường ngày càng mở rộng, phương thức kinh doanh thay đổi nhanh, đặc biệt trên nền tảng số, hậu kiểm được xem là giải pháp then chốt để bảo vệ bữa ăn hằng ngày của người dân.
