Đảm bảo tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026-2030
Sáng 21/1, Đại hội XIV tổ chức phiên thảo luận tại hội trường về các Văn kiện Đại hội. Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Anh Tuấn trình bày tham luận nhằm làm sáng tỏ hơn các giải pháp chiến lược để đảm bảo tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026-2030.
Ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết, yêu cầu tăng trưởng cao và bền vững ở mức hai con số trong giai đoạn tới đang đặt ra rất cấp bách, không thể chậm trễ để hoàn thành các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước đến năm 2030 và 2045.
Về cơ sở thực tiễn để có thể tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên trong giai đoạn tới, ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, trên nền tảng đã xây dựng và khát vọng chuyển mình vươn lên của dân tộc, Việt Nam có đủ điều kiện, tiềm năng, dư địa và tự tin để thực hiện mục tiêu này.
Cụ thể, hiệu quả chung của nền kinh tế còn thấp, nếu được cải thiện, khai thác tốt nhất các tiềm năng, thế mạnh, khắc phục các điểm nghẽn, khơi thông các nguồn lực sẽ tạo được tăng trưởng đột phá. Các khu vực kinh tế đều cho thấy còn nhiều dư địa tăng trưởng. Nhiều nguồn lực, động lực mới cho tăng trưởng chưa được khai thác, phát huy một cách mạnh mẽ. Bối cảnh trong nước và quốc tế đang đặt ra cho chúng ta những thách thức to lớn nhưng cũng tạo nên những cơ hội thuận lợi để thu hẹp khoảng cách phát triển và vươn lên mạnh mẽ.
Từ tình hình trên, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đề xuất một số giải pháp chiến lược để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn tới.
Trong đó, phải đảm bảo duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế, đảm bảo tự chủ chiến lược, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế đất nước nhanh và bền vững cả trong trước mắt và dài hạn. Thúc đẩy mạnh mẽ và làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời kiến tạo, khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng mới.
Đồng thời, phải tiếp tục đẩy nhanh cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; phát triển các ngành kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; khai thác tốt không gian kinh tế biển, không gian kinh tế tầm thấp và không gian vũ trụ cũng như là không gian trong lòng đất.
Bên cạnh đó, phát huy cao nhất vai trò của các khu vực kinh tế, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân, nâng cao hiệu quả kinh tế Nhà nước, phát triển kinh tế tập thể hiệu quả bền vững; tiếp tục nâng cao hiệu quả thu hút, sử dụng vốn đầu tư nước ngoài theo chuẩn mực mới; phát huy vai trò dẫn dắt tăng trưởng của các vùng động lực, các hành lang kinh tế và các cực tăng trưởng.
Ông Nguyễn Anh Tuấn cũng lưu ý đến việc đẩy mạnh các đột phá về thể chế kinh tế, nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và cơ sở hạ tầng làm nền tảng vững chắc để tăng trưởng nhanh, bền vững.
Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh, các giải pháp nêu trên phải được thực hiện đồng bộ nhưng có trọng tâm, trọng điểm; tập trung xử lý tốt các nút thắt, điểm nghẽn của tăng trưởng, đồng thời kích thích, phát huy mạnh mẽ các điểm tạo động lực tăng trưởng lan tỏa cho nền kinh tế...
3 động lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
Tại phiên thảo luận, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng trình bày tham luận về một số giải pháp đột phá đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, nhanh và bền vững trong kỷ nguyên vươn mình.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, từ thu nhập trung bình tới thu nhập cao, Việt Nam phải dựa vào khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cả 3 động lực này đều được Đảng ta mở rộng nội hàm, tái định nghĩa theo cách tiếp cận mới, tạo ra không gian phát triển mở rộng hơn, khai phóng các nguồn lực mới để thúc đẩy tăng trưởng. Với 3 động lực này, chúng ta có thể tăng trưởng 2 con số.
Theo ông Hùng, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đã xác lập khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính thúc đẩy phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia và nâng cao năng lực tự cường, tự chủ của đất nước.
Nghị quyết số 57 như một nghị quyết khoán 10 về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với tinh thần: Quản lý theo mục tiêu, không quản cách làm; trao quyền tự chủ và trách nhiệm cho người làm; chấp nhận rủi ro, đánh giá dựa trên hiệu quả tổng thể; người làm được hưởng lợi từ thành quả lao động và sáng tạo. Từ chỗ thiếu khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chúng ta sẽ tiến tới đủ, thừa, xuất khẩu và xuất khẩu lớn, giống như chúng ta đã làm được đối với nông nghiệp…
Theo ông Hùng, việc phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ hướng vào giải quyết các bài toán lớn của đất nước như tăng trưởng 2 con số, năng suất, chất lượng, quản trị quốc gia. Tự chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược như là một cấu phần quan trọng của chủ quyền quốc gia. Đi từ ứng dụng, sản phẩm, thị trường tới làm chủ công nghệ. Cho phép và khuyến khích ứng dụng cái mới trong thực tiễn, coi đây là con đường nhanh nhất và hiệu quả nhất để hình thành, hoàn thiện và phát triển các công nghệ mới.
Ông Hùng nhấn mạnh về tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn dân, đưa đổi mới sáng tạo trở thành lối sống, phong cách sống của mọi người dân, mọi tổ chức. Xây dựng văn hóa khuyến khích khám phá, khoan dung với thất bại. Đó còn là tiêu chuẩn phải đi trước để dẫn dắt phát triển quốc gia; sở hữu trí tuệ phải được coi là tài sản có thể định giá, mua bán, chuyển giao và khai thác trên thị trường.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ khẳng định, với thực tiễn Việt Nam, trong giai đoạn từ nay tới năm 2031, thứ tự ưu tiên nên là chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và khoa học công nghệ.
“Thay đổi tư duy, nhận thức, cách tiếp cận, cách làm luôn là yếu tố đầu tiên quyết định thành công của những chủ trương lớn, mục tiêu cao. Với sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, với tầm nhìn chiến lược của Tổng Bí thư Tô Lâm và khát vọng hùng cường cháy bỏng của 100 triệu dân Việt Nam, chúng ta tin tưởng vững chắc rằng, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ là bộ 3 động lực đưa Việt Nam bứt phá, thoát bẫy thu nhập trung bình và trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao”, ông Hùng nói.
