Như Tiền Phong đưa tin, Viện KSND Tối cao đã ban hành cáo trạng truy tố bị can Phan Thành Muôn (Chủ tịch Công ty CP Tập đoàn Khoáng sản Đầu tư Hưng Thịnh) và 27 bị can trong vụ tổ chức khai thác quặng Titan trái phép hơn 459.981 tấn, trị giá hơn 1.508 tỷ đồng.
Đáng chú ý, trong số các bị can có ông Nguyễn Văn Đông (Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Rạng Đông) cùng em họ, cháu họ bị cáo buộc mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ trốn thuế.
Ông Nguyễn Văn Đông bị Viện Kiểm sát truy tố nhưng được tại ngoại, bị cấm đi khỏi nơi cư trú.
Hồ sơ vụ án xác định, Công ty CP Rạng Đông (sau này là Tập đoàn Rạng Đông) là doanh nghiệp tư nhân đa ngành với 12 công ty thành viên, hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, khoáng sản kim loại, thương mại, dịch vụ và vật liệu xây dựng. Ông Đông giữ vai trò Chủ tịch HĐQT các công ty thành viên, chi phối toàn bộ hoạt động.
Việc điều hành tài chính trong hệ thống được ông Đông giao cho người thân. Trong đó, cháu họ giữ vai trò Tổng giám đốc, phụ trách điều tiết dòng tiền; em họ là Nguyễn Thu Hương Thủy làm Phó Phòng tài chính đầu tư, quản lý nguồn tiền thu từ hoạt động kinh doanh của các công ty thành viên.
Trong nhóm công ty thành viên của Rạng Đông có Công ty Cổ phần khoáng sản Sông Bình, do Phạm Duy Khánh làm Tổng Giám đốc, có bộ máy kế toán và sổ sách riêng. Cơ quan tố tụng xác định, khoảng cuối năm 2023, khi tình hình tài chính khó khăn, ông Nguyễn Văn Đông đã phê duyệt phương án bán hàng “hai giá” sau khi được cấp dưới đề xuất nhằm tạo nguồn tiền mặt ngoài hệ thống kế toán.
Theo đó, Nguyễn Thị Phương Thu, Trưởng bộ phận bán hàng trong nước của Công ty Sông Bình, được giao trực tiếp làm việc với khách mua quặng ilmenite.
Bà Thu thỏa thuận ký hợp đồng với giá thấp hơn thực tế, đồng thời xuất hóa đơn theo giá này. Phần chênh lệch so với giá thật được yêu cầu thanh toán bằng tiền mặt, không ghi nhận sổ sách, sau đó chuyển cho Nguyễn Thu Hương Thủy quản lý.
Số tiền ngoài hợp đồng tiếp tục được đưa lại cho ông Đông để sử dụng cho các hoạt động của doanh nghiệp.
Cáo trạng nêu, từ tháng 12/2023 - 9/2024, bị can Trần Thị Lê Vi Vân (kinh doanh tự do) đã sử dụng pháp nhân 2 công ty là Châu Thành và Tân Việt Trung ký 5 hợp đồng mua tổng cộng 38.000 tấn quặng ilmenite của Công ty Cổ phần Sông Bình, trị giá 115,5 tỷ đồng. Quá trình thực hiện, các bên thống nhất hình thức thanh toán gồm 2 phần: Tiền theo hợp đồng chuyển khoản vào tài khoản công ty, còn khoản chênh lệch được giao bằng tiền mặt trực tiếp cho Nguyễn Thị Phương Thu tại trụ sở.
Theo lời khai của các bị can, tổng số tiền ngoài hợp đồng là 31,6 tỷ đồng. Tuy nhiên, cơ quan điều tra xác định thực tế số tiền chênh lệch mà Thu nhận là 16,5 tỷ đồng, các lần giao nhận đều không lập chứng từ.
Khoản tiền này không được hạch toán kế toán, không kê khai thuế. Kết luận giám định xác định hành vi trên gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước gần 3,9 tỷ đồng tiền thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp.
Tại cơ quan điều tra, ông Đông cùng các bị can liên quan gồm Lê Hoàng Ngân, Nguyễn Thị Phương Thu, Nguyễn Thu Hương Thủy và Trần Thị Lê Vi Vân thừa nhận đã bàn bạc, thống nhất thực hiện việc bán hàng “hai giá” để trốn thuế.
Viện Kiểm sát xác định ông Nguyễn Văn Đông giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu; các bị can còn lại là đồng phạm giúp sức tích cực.
Quá trình điều tra, ông Đông được ghi nhận một số tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, tự nguyện nộp tiền khắc phục hậu quả và có nhiều thành tích, từng được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.
Năm 2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố hàng loạt cựu quan chức tỉnh Bình Thuận, như ông Lê Tiến Phương, cựu Chủ tịch UBND tỉnh; Xà Dương Thắng, nguyên Giám đốc Sở Xây dựng, nguyên Bí thư Huyện ủy Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận; Đỗ Ngọc Điệp, nguyên Chủ tịch UBND TP Phan Thiết, liên quan đến vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” xảy ra tại dự án Khu đô thị du lịch biển Phan Thiết. Dự án do Công ty CP Rạng Đông làm chủ đầu tư.
Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự kết luận giá trị quyền sử dụng đất của dự án là 1.574 tỷ đồng. Thực tế, Công ty Cổ phần Rạng Đông chỉ nộp gần 957 tỷ đồng. Số tiền chênh lệch do đó là 617 tỷ đồng.
Sai phạm tính giá đất khiến ông Lê Tiến Phương bị phạt 6 năm tù, nhóm cấp dưới của ông cũng bị phạt từ án treo đến 4 năm tù.
Tòa sau này buộc Công ty CP Rạng Đông của ông Nguyễn Văn Đông nộp bù tiền sử dụng đất bị chênh lệch.