Xu hướng hoài cổ Hồng Kông (Trung Quốc) của thập niên 1950, 1970 'gây sốt' mạng xã hội

Việc biến một chi nhánh siêu thị Wellcome thành điểm đến chụp ảnh nổi tiếng trên mạng xã hội cho thấy xu hướng hoài niệm đang ngày càng lan rộng trong thành phố.

Là một biểu tượng của Hồng Kông từ năm 1945 và hiện có hơn 320 cửa hàng trên khắp thành phố, chuỗi siêu thị Wellcome đồng nghĩa với sự tiện lợi. Vì vậy, đây là một trong những nơi ít người nghĩ đến nhất lại có thể trở thành điểm thu hút khách du lịch.

Gần đây, một chi nhánh ở khu phố Du Ma Địa, Cửu Long đã biến thành một điểm chụp ảnh nổi tiếng, phần lớn nhờ vào cách bài trí sống động bên trong cửa hàng, gợi nhớ về “thời kỳ vàng son” của thành phố từ những năm 1950 đến 1970.

Khi bước vào, khách hàng sẽ đi qua một “đường hầm thời gian” dưới dạng một cổng xoay màu bạc và xanh lá cây, trước khi bước lên những viên gạch lát sàn mang họa tiết cổ điển. Không khí tràn ngập hoài niệm, từ những chai Vitasoy bằng thủy tinh đến chiếc điện thoại kiểu cũ và màn hình tivi retro.

Chi nhánh này nằm đối diện với Đồn cảnh sát cũ Yau Ma Tei (Du Ma Địa), một công trình lịch sử cấp II cũng là địa điểm chụp ảnh nổi tiếng của khách du lịch, vì từng xuất hiện trong nhiều bộ phim Hồng Kông.

Đối với du khách thuộc thế hệ Z, nhiều người trong số họ khám phá những địa điểm này thông qua Instagram và TikTok, họ có thể tạo ra sự kết nối hữu hình với một thành phố mà họ có thể chỉ biết đến qua màn ảnh.

“Sự hoài niệm khơi gợi niềm tự hào văn hóa. Mọi người muốn hiểu được linh hồn của một nơi”, Irene Man, giám đốc marketing của công ty mẹ Wellcome, DFI Retail Group, cho biết.

Sự say mê này không chỉ đơn thuần là về mặt thẩm mỹ, nó phản ánh sự đánh giá lại một thời kỳ mà nhiều người coi là thời kỳ hoàng kim về văn hóa của Hồng Kông: “Cửa hàng này cho phép mọi người kết nối lại với quá khứ của Hồng Kông, và nó cũng gắn liền với di sản phong phú và cội nguồn văn hóa của chính Wellcome".

Công trình của Wellcome là ví dụ mới nhất về xu hướng hoài cổ đang lan rộng khắp thành phố. Đầu năm nay, Tập đoàn MTR cũng đã nắm bắt xu hướng hoài cổ tương tự bằng cách dựng lên các công trình “lát cắt cuộc sống” tại một số ga tàu ở Hồng Kông. Tại ga Nam Cheong, hành khách được chào đón bằng một bản sao của quầy bán đồ ăn vặt kiểu cũ. Ga Sai Ying Pun có một bản sao của tiệm cắt tóc kiểu Thượng Hải cổ điển. Ga Hồng Kông tri ân thời kỳ hoàng kim của điện ảnh thành phố, với mặt tiền rạp chiếu phim cổ điển cùng quán cà phê trà truyền thống, trong khi ga Shau Kei Wan trưng bày một cửa hàng sửa chữa đồng hồ truyền thống. Ngay cả những du khách đi qua biên giới tại Lok Ma Chau cũng được bắt gặp hình ảnh hoài niệm của một quán trà thảo dược kiểu cũ, với đầy đủ bát sứ và phụ kiện bằng đồng thau.

Và tại Sân bay Quốc tế Hồng Kông là một triển lãm tái hiện cảnh đường phố Hồng Kông những năm 1970. Triển lãm này, được tạo ra với sự hợp tác của McDonald’s, bao gồm một hiệu thuốc, một cửa hàng điện, các cửa hàng thời trang và một bản sao của chi nhánh đầu tiên của chuỗi thức ăn nhanh này tại Hồng Kông. Đối với những người đã sống qua thời kỳ được tái hiện, những công trình này mang đến những ký ức chung. Đối với những người chưa từng trải qua, chúng mở ra những cánh cửa và phông nền chụp ảnh đến một thời đại mà họ chỉ có thể tưởng tượng.

Đối với những nghệ sĩ Hồng Kông như Lam Ka Hang, người chuyên làm áp phích phim theo phong cách cổ điển và được ủy nhiệm tạo ra những tác phẩm độc đáo cho triển lãm hoài cổ tại chi nhánh Wellcome của Yau Ma Tei, ngôn ngữ hình ảnh của thời kỳ hoàng kim của Hồng Kông vẫn còn phù hợp, điều mà ông cho là do một thế giới đang chuyển động quá nhanh: “Mỗi ngày đều có rất nhiều phong cách mới. Có lẽ đó là lý do tại sao mọi người vẫn níu giữ quá khứ, bởi vì nó sẽ không thay đổi như mọi thứ khác".

Lam cho biết những bức tranh mang hơi hướng cổ điển của anh, với màu đỏ rực rỡ và màu hổ phách đậm trên nền giấy thô, bắt nguồn từ cách miêu tả thành phố theo phong cách xưa cũ: "Tôi rất thích xem phim Hồng Kông khi còn nhỏ. Tôi có thể thuộc lòng lời thoại trong phim của Châu Tinh Trì. Tôi đã xem chúng từ khi còn bé tí. Tôi không thực sự biết điều gì tạo nên nét ‘cổ điển đích thực’, nhưng tôi sẽ mô tả nó như là sự ấm áp khó tìm thấy”

Lam sử dụng sự ấm áp này một cách có chủ ý để tạo nên sự tương phản với thẩm mỹ tối giản đã thống trị nền giáo dục thiết kế của anh. Anh nói rằng anh đã bị các giáo viên khiển trách không ngừng, những người thường thích những “phong cách gọn gàng” mà không mang lại sức sống như những thiết kế cổ điển, cầu kỳ mà Lam tìm thấy.

Trong thời đại phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, những trải nghiệm quen thuộc, gần gũi, mang tính tương tự này đang trở nên khan hiếm hơn. Khi các thuật toán ngày càng chi phối âm nhạc chúng ta nghe và công nghệ deepfake làm mờ ranh giới giữa tưởng tượng và thực tế, thì nhu cầu về những vật thể hữu hình có thể cầm nắm hoặc cảm nhận được ngày càng tăng cao.

Chúng đại diện cho tính chân thực trong một thế giới mà mọi thứ đều tức thời, có thể chỉnh sửa và thường là phù du. Chúng mang lại một khoảnh khắc dừng lại, một sự kết nối với nghề thủ công và sự không hoàn hảo, lặng lẽ thách thức lớp vỏ hào nhoáng kỹ thuật số bao phủ cuộc sống hiện đại.

Ngoài lĩnh vực bán lẻ, những sáng kiến ​​mang chủ đề hoài cổ đã bùng nổ khắp Hồng Kông trong những tháng gần đây. Bộ phim lấy cảm hứng từ quá khứ của Louis Koo, Back to the Past (Trở về quá khứ), phần tiếp theo của loạt phim truyền hình kinh điển A Step into the Past (Tấm Tần Kỳ) năm 2001 của TVB, đã phá vỡ kỷ lục doanh thu phòng vé, khi ra mắt vào cuối năm 2025. Bộ phim đã quy tụ lại dàn diễn viên gốc sau 25 năm, khai thác trực tiếp vào ký ức tập thể về thời kỳ hoàng kim của truyền hình.

Tại trung tâm di sản và nghệ thuật Tai Kwun của Hồng Kông, màn trình diễn ánh sáng InnerGlow 2026, diễn ra đến ngày 22/2, đã biến những mặt tiền lịch sử của khu phức hợp nhà tù cũ thành một "khung cảnh mộng mơ neon rực rỡ", tái hiện thời kỳ hoàng kim của nhạc disco Hồng Kông, với sự tham gia trực tiếp của khán giả.

Trong khi đó, sự kiện Vintage Hong Kong được tổ chức vào đầu tháng này tại Quảng trường Thanh niên ở Chai Wan, đã thu hút hàng trăm người trẻ thông qua các buổi trình diễn thời trang, hội thảo ẩm thực và triển lãm trải nghiệm.

Đối với Lam, việc tham gia vào những dự án như thế này không chỉ đơn thuần là công việc thương mại. Đó là cách anh ấy đền đáp lại thành phố đã định hình nên những cảm nhận của mình: "Thành thật mà nói, nó thậm chí không hẳn là về việc bảo tồn phong cách cũ hay giáo dục thế hệ mới. Tôi nghĩ, nó đơn giản chỉ là mang lại cho mọi người một cảm giác, một niềm vui rạng rỡ chỉ có thể tìm thấy trong thời kỳ đó”.