Thừa điều kiện, thiếu kỳ xét
Hơn 30 năm gắn bó với nghề, cô Phan Thị Thu, giáo viên Trường mầm non Vĩnh Thành (Nghệ An), đã đáp ứng đầy đủ điều kiện để được thăng hạng từ III lên II. Tuy nhiên, dù nhiều lần làm đơn đề nghị, đến nay cô vẫn chưa được xem xét.
Theo cô Thu, trong khi nhiều địa phương đã tổ chức xét thăng hạng nhiều đợt, thì huyện Yên Thành (cũ) chỉ mới thực hiện một lần vào năm 2019, với số lượng giáo viên được nâng hạng rất hạn chế. “Việc xét thăng hạng không đồng đều giữa các địa phương khiến chúng tôi chịu nhiều thiệt thòi”, cô nói.
Không chỉ riêng cô Thu, hơn 200 giáo viên mầm non tại 9 xã thuộc huyện Yên Thành (cũ) cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Giữa tháng 3/2026, họ tiếp tục gửi đơn kiến nghị lên các cơ quan chức năng, đề nghị sớm tổ chức xét thăng hạng từ hạng III lên hạng II.
Theo phản ánh, phần lớn giáo viên trong diện này đều đã đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, thậm chí có người “dư chuẩn” trong nhiều năm. Tuy nhiên, điều họ thiếu lại là một kỳ xét chính thức. “Chúng tôi không cần ưu tiên, chỉ cần một cơ hội công bằng để được ghi nhận đúng với năng lực và cống hiến”, một giáo viên bày tỏ.
Thực tế tại các trường học cho thấy sự chênh lệch lớn về cơ cấu hạng chức danh nghề nghiệp. Có trường, tỷ lệ giáo viên hạng II chỉ đạt khoảng 20%, trong khi theo quy định có thể lên tới 50%. Thậm chí, có nơi chỉ hiệu trưởng được xếp hạng II, còn lại đều ở hạng III.
Việc chậm thăng hạng không chỉ dừng lại ở danh vị mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập. Với mức chênh lệch khoảng 700.000 – 800.000 đồng mỗi tháng giữa các hạng, nếu kéo dài nhiều năm, giáo viên có thể mất đi khoản thu nhập đáng kể.
Cần tháo gỡ để giữ chân giáo viên
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, tình trạng chậm thăng hạng diễn ra chủ yếu ở bậc mầm non và tiểu học. Trong khi đó, bậc THPT đã được tổ chức nhiều đợt xét từ năm 2012, với khoảng 45% giáo viên được nâng lên hạng II.
Nguyên nhân một phần đến từ quy định khống chế tỷ lệ thăng hạng. Cụ thể, giáo viên hạng I không quá 20%, hạng II không quá 50%, còn lại là hạng III. Do đó, việc xét không thể triển khai đồng loạt mà phải cân đối theo cơ cấu.
Bên cạnh đó, sự thay đổi về phân cấp quản lý cũng khiến quá trình này bị gián đoạn. Trước ngày 1/7/2025, việc xét thăng hạng hạng II do cấp huyện thực hiện sau khi được UBND tỉnh phê duyệt. Tuy nhiên, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thẩm quyền này được chuyển về cấp xã, phường đối với hạng II và III, còn hạng I do Sở phụ trách.
Việc phân cấp lại kéo theo yêu cầu các địa phương phải xây dựng đề án, rà soát đội ngũ và trình phê duyệt. Tuy nhiên, do áp lực công việc vào cuối năm 2025, nhiều nơi không kịp hoàn thiện hồ sơ, khiến các đề án chưa được thông qua đúng hạn.
Theo quy định, những đề án chưa được phê duyệt trước ngày 31/12/2025 sẽ phải chờ hướng dẫn mới. Điều này khiến việc xét thăng hạng rơi vào trạng thái tạm dừng, dù nhu cầu thực tế rất lớn.
Việc thăng hạng không chỉ là vấn đề danh vị mà còn gắn trực tiếp với quyền lợi và động lực làm việc của giáo viên. Khi những người đã đủ điều kiện vẫn phải chờ đợi quá lâu, cảm giác thiệt thòi và thiếu công bằng là điều khó tránh khỏi.
Ngành giáo dục Nghệ An đã yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, báo cáo thực trạng đội ngũ để xây dựng đề án thăng hạng. Đây được xem là bước quan trọng để sớm tổ chức các kỳ xét trong thời gian tới.