Vì sao không nên huýt sáo vào buổi tối, đặc biệt là khi leo núi, đi rừng?

HHTO - Niềm tin rằng không nên huýt sáo vào buổi tối hoặc khi ở trong rừng, trên núi không chỉ có ở Việt Nam mà còn ở nhiều nước khác. Những niềm tin này được lý giải thế nào? Có lý do thực tế nào không?

Tóm tắt nhanh:

• Không huýt sáo ban đêm và ở nơi rừng núi là quan niệm phổ biến ở nhiều nền văn hóa.
• Theo niềm tin dân gian, việc huýt sáo lúc trời tối có thể “thu hút” những điều không tốt.
• Thực tế, âm thanh ban đêm có thể truyền xa và dễ gây nhầm lẫn, hoang mang.
• Huýt sáo còn có thể thu hút động vật.

Trong vài năm gần đây, việc leo núi hay trekking trong rừng trở thành lựa chọn của nhiều người. Ở Việt Nam, có nhiều khu vực rừng núi được nhiều người đến trekking, tham quan, nên các cơ quan chức năng cũng thường xuyên đưa ra các thông báo về việc trekking văn minh, cẩn thận.

Cùng với việc nhiều người muốn leo núi, đi rừng, một số “quy tắc ngầm” ở nơi rừng núi cũng được truyền tai nhau, trong đó có việc không nên huýt sáo vào buổi tối, đêm.

Nếu tìm hiểu kỹ hơn thì hóa ra, niềm tin "không huýt sáo vào buổi tối", nhất là ở nơi rừng núi, không chỉ có ở Việt Nam.

Thật vậy, theo niềm tin dân gian ở nhiều nơi trên thế giới, việc huýt sáo vào buổi tối, đêm, đặc biệt là ở những nơi có thiên nhiên hoang sơ, bị coi là điều cấm.

Thông báo của Vườn Quốc gia Tam Đảo về trekking an toàn
Một phần thông báo của Vườn Quốc gia Tam Đảo về việc trekking 3 đỉnh Tam Đảo. (Ảnh chụp màn hình Facebook).

Theo một bài viết trên trang web của Viện Khảo cổ học Robert S. Peabody (Mỹ), hành động huýt sáo vào ban đêm bị cấm trong nhiều nền văn hóa thổ dân châu Mỹ, vì người ta cho rằng có một thực thể biến hình sẽ đáp lại tiếng huýt sáo và gây hại cho những người gặp phải.

Ở nhiều nơi khác tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, New Zealand…, cũng có quan niệm rằng huýt sáo vào buổi tối/ đêm, đặc biệt ở nơi gần rừng núi, có thể “gọi” các linh hồn hoặc khiến ma quỷ chú ý, theo trang Mysteries of Canada (Những điều bí ẩn của Canada).

Tại vùng núi Appalachia (Mỹ) - một trong những vùng núi cổ xưa nhất thế giới, người dân cũng có "quy tắc" là không bao giờ huýt sáo lúc đêm tối, vì như vậy sẽ mời gọi tà ma hoặc vận rủi, theo trang Echoes of Appalachia (Những tiếng vọng của Appalachia).

Một số nơi khác lại cho rằng tiếng huýt sáo giống như tiếng gió, có thể gọi những thế lực siêu nhiên không có thiện chí, gây thời tiết xấu.

Nhóm người đi trekking trong rừng giữ yên lặng quan sát xung quanh
Ở nơi rừng núi, có nhiều "quy tắc" xuất phát từ niềm tin dân gian. Ảnh minh họa: Wildland Trekking.

Mặc dù những niềm tin trên dường như có tính tâm linh (và theo người xưa thì đúng là như vậy thật), nhưng nếu nhìn theo góc độ thực tế, “quy tắc” không huýt sáo vào ban đêm và ở trong rừng, trên núi lại là hợp lý.

Buổi tối và/ hoặc ở nơi rừng núi, âm thanh có thể truyền đi xa hơn do yên tĩnh hơn. Tiếng huýt sáo có thể vang xa, khó xác định phương hướng, dễ gây nhầm lẫn cho bất kỳ ai nghe thấy, thậm chí với chính người huýt sáo.

Người xưa ở một số nền văn hóa cũng cho rằng chập tối là thời điểm "chuyển giao", khi ma quỷ có thể xuất hiện, nên cần hết sức cẩn thận. Nhưng từ góc độ sinh tồn, chập tối là lúc tầm nhìn giảm, con người dễ lo lắng hơn, vì vậy, tạo ra những âm thanh không cần thiết vào thời điểm này, đặc biệt ở nơi có địa hình, môi trường phức tạp, rõ ràng không phải là điều nên làm.

Khung cảnh rừng tối minh họa âm thanh vang xa và khó xác định hướng
Trên núi, trong rừng vào buổi tối, đêm thì càng cần cẩn thận. Ảnh minh họa: The Lotus.

Ngoài ra, tiếng huýt sáo có thể thu hút sự chú ý của động vật hoang dã, mà trong bóng tối thì điều này càng nguy hiểm. Những động vật này có thể cũng phát ra âm thanh phản hồi, khiến người leo núi, đi rừng trở nên căng thẳng, sợ hãi hơn và khả năng định hướng nhanh chóng bị rối loạn. Đó là chưa kể đến việc động vật hoang dã có thể tiếp cận. Nói chung, tạo ra những âm thanh như thể thông báo vị trí của mình một cách không cần thiết là điều không nên làm.

Vì vậy, lời khuyên “không nên huýt sáo vào buổi tối hoặc trong rừng, trên núi” có thể xem là một lời nhắc về sự thận trọng của người dân từ xa xưa ở những vùng rừng núi, những nơi hoang sơ.

Theo Viện Khảo cổ học Robert S. Peabody, trong các nền văn hóa từ xưa, những chuyện truyền miệng, đôi khi ma quái, thực chất thường mang ý nghĩa sâu sắc, đóng vai trò như những bài học và lời cảnh báo. Những chuyện hoặc niềm tin này được truyền qua nhiều thế hệ chính là để bảo vệ con người khỏi những điều nguy hiểm trong sự tĩnh lặng của màn đêm.

Khi đi trekking trong rừng hay leo núi, đặc biệt vào chiều tối hoặc ban đêm, người tham gia cần luôn đi theo đoàn và theo lộ trình đã xác định, làm đúng hướng dẫn, giữ bình tĩnh, không gây ồn ào, đồng thời luôn tôn trọng thiên nhiên, rừng núi để chuyến đi an toàn hơn.

ft1480.jpg