“Ma trận” thông tin
Anh Nguyễn Văn Trường (phường Cầu Giấy, Hà Nội) đang lạc giữa “ma trận” thông tin. Dù con trai anh được đăng kí tới 3 nguyện vọng, nhưng những điểm mới trong tuyển sinh năm nay khiến anh không khỏi choáng ngợp. Trao đổi với phóng viên, anh Trường bày tỏ sự hoang mang trước các luồng thông tin trên mạng xã hội cho rằng, Sở GD&ĐT Hà Nội sẽ xét tuyển theo thứ tự ưu tiên tuyệt đối, nếu nguyện vọng 1 chưa đủ chỉ tiêu mới xét đến các nguyện vọng sau, và mức điểm chuẩn giữa các nguyện vọng có thể chênh lệch tới 4-5 điểm.
Chưa có điều kiện xác thực trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm, anh Trường đành tự “bấm quẻ” dựa trên năng lực thực tế của con. Qua các đợt thi thử của trường và của Sở GD&ĐT Hà Nội, so với điểm chuẩn năm 2025, con trai anh hiện đang thừa điểm trúng tuyển vào Trường THPT Yên Hòa. “Tôi dự định cho con đăng kí nguyện vọng 1 vào Yên Hòa, nguyện vọng 2 Trường THPT Phạm Hồng Thái và nguyện vọng 3 Trường THPT Tây Hồ. Tính toán kĩ thì nếu điểm chuẩn năm nay có nhích lên 1-2 điểm, con vẫn còn cửa sáng”, anh Trường chia sẻ về chiến thuật của mình.
Tại chương trình “Tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội: Giảm áp lực, mở rộng lựa chọn”, nhiều nhà giáo đã đưa ra những góc nhìn trấn an phụ huynh, thí sinh. Nhà giáo Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh, cho biết, nhà trường đã chủ động lên kế hoạch ôn tập ngay từ đầu năm. “Từ khi Sở GD&ĐT Hà Nội có kế hoạch thi vào lớp 10, chúng tôi tập trung ôn tập 2 môn Toán và Ngữ văn cho học sinh qua các cấu trúc đề thực tế. Đặc biệt, từ cuối tháng 1, khi môn Ngoại ngữ được công bố là môn thi thứ 3, các thầy cô đã tăng tốc cường độ luyện tập”, thầy Cường nói.
Vào thời điểm “vàng” này, chỉ còn hơn 1 tháng trước ngày thi, Trường THCS Thái Thịnh đang áp dụng song song 2 giải pháp: Hoàn thành chương trình các môn không thi và tăng cường tổng lực cho các môn thi chính. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất không nằm ở kiến thức mà là tâm lí. Thầy Cường nhấn mạnh: “Chúng tôi coi mỗi thầy cô như một bác sĩ tâm lí. Từ những học sinh tự tin đến những em còn dao động, tất cả đều được động viên để mỗi ngày đến trường là một ngày vui, để nỗi lo lắng vơi đi trước khi bước vào phòng thi”.
Ðừng để "trường top" trở thành gánh nặng
Một trong những nguyên nhân khiến cuộc đua vào lớp 10 trở nên khốc liệt chính là tâm lí sính “trường tốp”. Ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lí thi và Kiểm định chất lượng, Sở GD&ĐT Hà Nội thừa nhận mong muốn con em vào được những ngôi trường có bề dày thành tích, uy tín lâu năm là nhu cầu chính đáng của phụ huynh. Tuy nhiên, chính tâm lí này đang tạo áp lực ngược, khiến học sinh rơi vào trạng thái căng thẳng tột độ khi kì vọng không tương xứng với năng lực thực tế.
Ông Bình khuyến nghị phụ huynh cần tránh chạy theo tâm lí đám đông. Thay vào đó, việc chọn trường cần dựa trên "kiềng ba chân": năng lực bản thân, điều kiện địa lí và khả năng hỗ trợ lâu dài.
Tính đến thời điểm hiện tại, thống kê của Sở GD&ĐT Hà Nội cho thấy có gần 70.000 học sinh đã đăng kí nguyện vọng, chiếm khoảng 50%. Con số này cho thấy sự thận trọng rõ rệt của phụ huynh và học sinh so với giai đoạn thử nghiệm. Nhiều gia đình vẫn đang “nâng lên đặt xuống” từng lựa chọn. Ông Nghiêm Văn Bình cũng lưu ý các nhà trường cần tư vấn kĩ để học sinh đăng kí đúng thời gian quy định, tránh rủi ro kĩ thuật và tâm lí hoang mang vào phút chót. “Đăng kí sớm cũng là cách khẳng định sự tự tin vào lựa chọn phù hợp với năng lực”, ông Bình khẳng định.
Năm nay, một điều chỉnh mang tính bước ngoặt của Sở GD&ĐT Hà Nội là rút ngắn khoảng cách điểm giữa các nguyện vọng. Cụ thể, khoảng cách chỉ còn 0,5 điểm giữa nguyện vọng 1 và nguyện vọng 2; và 1,0 điểm giữa nguyện vọng 1 và nguyện vọng 3. Đặc biệt, việc gỡ bỏ rào cản khu vực tuyển sinh mở ra cơ hội rộng lớn nhưng cũng đi kèm với nhiều rủi ro nếu không có chiến thuật đúng đắn.
Cuộc đua vào lớp 10 năm 2026 đang bước vào giai đoạn nước rút. Giữa những con số thống kê và những quy định khắt khe, điều mà thí sinh cần nhất lúc này không chỉ kiến thức, mà là sự thấu hiểu, đồng hành từ gia đình.
Để hỗ trợ phụ huynh, thầy Nguyễn Cao Cường đưa ra 3 tiêu chí sắp xếp nguyện vọng "vàng". Thứ nhất, đánh giá sát năng lực qua dữ liệu điểm chuẩn 3 năm gần nhất mà nhà trường cung cấp. Thứ hai, sự phù hợp về địa lí để đảm bảo sức khỏe cho hành trình 3 năm THPT. Và tiêu chí cuối cùng, quan trọng nhất, chính là tôn trọng ý kiến của học sinh.
“Tôi luôn nhấn mạnh việc lấy người học làm trung tâm. Một khi học sinh tự tin và yêu thích ngôi trường mình chọn, các em mới có động lực tốt nhất cho kì ôn tập đầy căng thẳng”, thầy Cường chia sẻ. Đồng thời, vị hiệu trưởng này cũng nhắn nhủ rằng trường công lập không phải con đường duy nhất. Khi phụ huynh gỡ bỏ được áp lực “phải vào công lập bằng mọi giá” và nhìn thấy những phương án dự phòng khác, tự khắc kì thi sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn.
