Bộ GDĐT vừa ban hành Thông tư 95/2026/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến tuyển sinh và đào tạo trình độ đại học. Những điều chỉnh này sẽ tác động trực tiếp đến phương án tuyển sinh của các trường cũng như cách chuẩn bị hồ sơ của thí sinh trong mùa tuyển sinh năm 2027.
IELTS, giải Học sinh giỏi không còn là lợi thế điểm cộng lớn
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của quy chế mới là việc giới hạn tổng điểm cộng trong xét tuyển đại học. Theo đó, các cơ sở đào tạo đã sử dụng điểm cộng trong các phương thức tuyển sinh từ năm 2026 trở về trước được quyết định việc tiếp tục áp dụng trong năm 2027. Tuy nhiên, tổng điểm cộng không được vượt quá 0,5 điểm trên thang điểm 30.
Quy định này áp dụng với các nhóm điểm thưởng, điểm xét thưởng và điểm khuyến khích. Trong đó, có điểm thưởng dành cho thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia nhưng không sử dụng quyền xét tuyển thẳng, thí sinh có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt và điểm khuyến khích dành cho người có chứng chỉ ngoại ngữ, chứng chỉ quốc tế.
Như vậy, thí sinh sở hữu IELTS hoặc đạt giải học sinh giỏi vẫn có thể được cộng điểm trong năm 2027, nhưng mức cộng sẽ thấp hơn đáng kể so với trước đây. Đáng chú ý, không phải tất cả các trường đều bắt buộc phải áp dụng mức điểm cộng này. Việc có tiếp tục sử dụng hay không do từng cơ sở đào tạo quyết định và phải có trách nhiệm giải trình.
Từ năm tuyển sinh 2028, các trường sẽ không được sử dụng điểm cộng trong tuyển sinh đại học.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc bỏ điểm cộng và việc không còn sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ. Theo quy chế mới, chứng chỉ ngoại ngữ vẫn có thể được sử dụng để quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc dùng cho điểm khuyến khích theo quy định. Điều này có nghĩa là IELTS vẫn có thể là một thành phần trong hồ sơ xét tuyển, nhưng không còn được sử dụng để cộng thêm điểm theo cơ chế điểm cộng từ năm 2028.
Mỗi trường tối đa 5 phương thức tuyển sinh, mỗi chương trình không quá 3
Quy chế tuyển sinh 2027 cũng đưa ra giới hạn về số lượng phương thức xét tuyển mà các cơ sở đào tạo được sử dụng. Cụ thể, từ năm 2027, mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh; mỗi chương trình, hình thức đào tạo được sử dụng tối đa 3 phương thức. Từ năm 2028, số phương thức tối đa đối với mỗi chương trình, hình thức đào tạo giảm xuống còn 2.
Quy định này không tính phương thức xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển.
Việc giới hạn số phương thức được kỳ vọng góp phần đơn giản hóa công tác tuyển sinh, giúp thí sinh dễ theo dõi và lựa chọn cách thức đăng ký phù hợp. Đồng thời, các trường cũng cần rà soát lại phương án tuyển sinh, tránh tình trạng sử dụng quá nhiều phương thức với tiêu chí và cách tính điểm khác nhau.
Bên cạnh đó, mỗi phương thức tuyển sinh phải gắn với một mã số cụ thể. Các trường có trách nhiệm quy định rõ trọng số tính điểm của từng hợp phần, tiêu chí đánh giá và cách thức xác định điểm xét tuyển, bảo đảm thí sinh có cùng điều kiện tham gia xét tuyển.
Thí sinh cần đạt tối thiểu 15 điểm để đáp ứng điều kiện nguồn tuyển
Một nội dung khác thí sinh cần lưu ý là quy định về điều kiện nguồn tuyển vào chương trình đào tạo trình độ đại học.
Theo đó, đối với thí sinh thuộc diện áp dụng quy định mới, tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển, hoặc điểm thi môn Toán, Ngữ văn và một môn khác, phải đạt tối thiểu 15 điểm trên thang điểm 30.
Quy định này không áp dụng đối với thí sinh tốt nghiệp THPT từ năm 2025 trở về trước. Ngoài ra, văn bản cũng quy định những trường hợp được miễn thi, đặc cách xét tốt nghiệp và một số nhóm đối tượng khác theo quy chế.
Đối với phương thức xét tuyển bằng kết quả học tập THPT, tổ hợp xét tuyển phải có môn Toán hoặc Ngữ văn, trong đó trọng số tính điểm của môn này tối thiểu bằng 1/3. Tổ hợp có thể sử dụng điểm trung bình cả năm của các lớp 10, 11 và 12 ở tối thiểu 3 môn; hoặc kết hợp kết quả học tập của tối thiểu 2 môn với chứng chỉ ngoại ngữ được quy đổi theo thang điểm 10 để thay thế môn ngoại ngữ.
Với phương thức xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT, tổ hợp cũng bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn với trọng số tối thiểu 1/3. Các môn còn lại phải phù hợp với đặc điểm, yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo.
Những điều chỉnh trên cho thấy thí sinh cần chú ý nhiều hơn đến kết quả học tập và điểm thi tốt nghiệp THPT, thay vì chỉ tập trung vào việc tích lũy chứng chỉ hoặc thành tích để tìm kiếm lợi thế điểm cộng.
