Cuộc thi Sáng kiến Xây dựng Xã hội Bền vững - Sustainable Society Challenge (SSC) là sân chơi học thuật dành cho học sinh khối THCS và THPT trên toàn quốc do Trường Đại học Quốc tế - ĐHQG TP.HCM phối hợp cùng Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cùng Trung tâm Đổi mới Sáng tạo ĐHQG TP.HCM tổ chức thực hiện. Cuộc thi lần đầu tổ chức vào năm 2023 và được Đại học Liên Hợp Quốc (United Nations University) công nhận là “Acknowledge Flagship Project” tại giải thưởng RCE Awards 2025. Năm nay, SSC ghi nhận 177 dự án, trong đó có 74 dự án thuộc bảng THCS và 103 dự án thuộc bảng THPT. Các thí sinh tham gia được tổ chức các buổi tập huấn trang bị kiến thức về kỹ năng phân tích vấn đề, tư duy thiết kế, thuyết trình, phản biện và xây dựng kế hoạch hành động.
Tại vòng Chung kết, mỗi đội thi có 5 phút trình bày ý tưởng và 10 phút trao đổi, tiếp nhận câu hỏi từ Ban Giám khảo. Bên cạnh việc làm rõ tính khả thi và quy trình triển khai, các thí sinh còn phải xây dựng kế hoạch hành động trong ba năm, cùng với lộ trình phát triển cụ thể cho dự án. Qua phần thi, các đội cần thể hiện nền tảng nghiên cứu, khả năng khai thác nguồn nguyên liệu và tiềm năng ứng dụng giải pháp vào thực tiễn.
Đội Xanh Lè (Trường THPT Trần Khai Nguyên) lựa chọn khai thác nguồn lá bàng khô thường xuyên rụng trong khuôn viên trường để phát triển dự án BàngCycle. Nhóm học sinh tìm cách tái chế lá bàng thành giấy thủ công, từ đó sáng tạo các sản phẩm ứng dụng như thiệp, bookmark và giấy gói quà. Dự án còn kết hợp các hoạt động trải nghiệm STEM, giúp học sinh tiếp cận mô hình kinh tế tuần hoàn và hình thành ý thức sử dụng tài nguyên có trách nhiệm.
Trong khi đó, đội Refruition (Trường THPT Tây Úc) hướng đến bài toán tìm kiếm vật liệu thay thế nhựa truyền thống. Từ ý tưởng sản xuất nhựa sinh học bằng nguyên liệu trái cây, nhóm tập trung nghiên cứu quy trình xử lý vỏ chuối tươi để tạo ra vật liệu có thể ứng dụng trong ngành thời trang.
Chia sẻ về quá trình thực hiện, Nguyễn Hoàng Phương Nhi (Trưởng nhóm Refruition) cho biết các thành viên đã vận dụng kiến thức liên môn từ Hóa học, Sinh học đến Giáo dục kinh tế và pháp luật để từng bước hiện thực hóa ý tưởng.
“Mục tiêu lớn nhất mà nhóm hướng đến là tạo ra những giá trị thiết thực. Nếu có cơ hội, tụi mình mong muốn tiếp tục phát triển dự án, đưa sáng kiến này vào thực tế để có thể mang lại những đóng góp cụ thể cho cộng đồng.”, Phương Nhi bày tỏ.
Phát biểu tại cuộc thi, GS.TS. Phạm Văn Hùng (Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Quốc tế - ĐHQG TP.HCM), bày tỏ kỳ vọng các sáng kiến sẽ tiếp tục được hoàn thiện, thử nghiệm và nhân rộng sau cuộc thi, với sự đồng hành của nhà trường, giáo viên, chuyên gia và doanh nghiệp.
Khép lại vòng Chung kết, Ban Tổ chức lần lượt công bố các giải thưởng ở hai bảng THCS và THPT. Ở bảng THCS, dự án Starch2Life của Trường THCS-THPT Đinh Thiện Lý xuất sắc giành giải Nhất; trong khi đó, Refruition của Trường THPT Tây Úc đạt giải Nhất bảng THPT. Hai dự án Xanh Lè của (Trường THPT Trần Khai Nguyên) và Starch2Life (Trường THCS-THPT Đinh Thiện Lý) được trao giải thưởng phụ “Dự án được khán giả yêu thích”.
Ngoài các giải thưởng, Ban Tổ chức cũng lựa chọn hai dự án của hai đội thi Xanh Lè (Trường THPT Trần Khai Nguyên) và AI Green Eye (Trường THCS Phan Văn Trị) để hỗ trợ tiếp tục phát triển sau cuộc thi.
