Theo danh mục mã số phương thức xét tuyển ban hành kèm Thông tư 95/2026/TT-BGDĐT, từ năm 2027, Bộ GDĐT thống nhất 11 mã phương thức tuyển sinh đại học. So với danh mục trước đó gồm 19 phương thức, số lượng giảm 8, chủ yếu do việc sắp xếp, chuẩn hóa và gộp các cách xét tuyển có tính chất tương đồng.
Như vậy, các cách xét tuyển quen thuộc như điểm thi tốt nghiệp THPT, học bạ, xét tuyển thẳng hay sử dụng kết quả kỳ thi riêng vẫn được duy trì. Điểm thay đổi chủ yếu nằm ở cách phân nhóm và mã hóa phương thức.
Phương thức kết hợp (mã 600) có gì đáng chú ý?
Trong 11 phương thức được công bố, mã 600 là một trong những điểm đáng chú ý nhất. Đây là phương thức kết hợp, được sử dụng khi trường đại học phối hợp nhiều thành phần khác nhau để xác định điểm xét tuyển.
Trước đây, một trường có thể xây dựng nhiều phương thức riêng như kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT với chứng chỉ ngoại ngữ, kết hợp học bạ với kết quả kỳ thi đánh giá năng lực hoặc kết hợp điểm thi với phỏng vấn. Từ năm 2027, những cách xét tuyển có sự kết hợp này được xếp chung vào mã 600.
Tuy nhiên, việc dùng chung một mã xét tuyển không có nghĩa các trường phải áp dụng cùng một công thức xét tuyển. Cơ sở đào tạo được quyền quyết định các thành phần kết hợp và trọng số tính điểm của từng thành phần, đồng thời phải bảo đảm thí sinh có cùng điều kiện tham gia xét tuyển.
Ví dụ, một trường sử dụng phương thức kết hợp gồm 3 thành phần: điểm thi tốt nghiệp THPT (mã 100), điểm học bạ (mã 200) và kết quả kỳ thi tuyển sinh riêng của một cơ sở đào tạo (mã 402). Trường quy định trọng số lần lượt là 30%, 30% và 40%. Khi đó, điểm xét tuyển được tính theo công thức:
Điểm xét tuyển = 0,3 × điểm thi tốt nghiệp THPT + 0,3 × điểm học bạ + 0,4 × điểm thi riêng.
Tổng trọng số của các thành phần phải bằng 100%.
Điều này đồng nghĩa, thí sinh không thể chỉ nhìn vào mã 600 để biết trường sẽ xét tuyển bằng những tiêu chí nào. Các thí sinh cần đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường để biết chứng chỉ ngoại ngữ, điểm thi, học bạ hay kết quả phỏng vấn được sử dụng ra sao và mỗi thành phần chiếm tỷ trọng bao nhiêu.
3 mã phương thức dành cho các kỳ thi riêng
Một điểm khác cần lưu ý là Bộ GD&ĐT phân biệt rõ 3 nhóm kết quả thi tuyển sinh riêng thông qua các mã 401, 402 và 403.
Trong đó, mã 401 là sử dụng kết quả kỳ thi tuyển sinh chung của các cơ sở đào tạo; mã 402 là sử dụng kết quả kỳ thi tuyển sinh do một cơ sở đào tạo tổ chức; mã 403 là sử dụng kết quả kỳ thi độc lập.
Việc tách riêng 3 mã giúp phân biệt nguồn kết quả thi mà trường đại học sử dụng để tuyển sinh. Thí sinh cần kiểm tra kỳ thi mình tham gia thuộc nhóm nào và trường dự định đăng ký có chấp nhận kết quả đó hay không.
Bên cạnh đó, mã 500 dành cho phương thức sử dụng chứng chỉ quốc tế đủ điều kiện. Đây là nhóm phương thức riêng, khác với việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ làm một thành phần trong phương thức kết hợp mã 600.
Thí sinh cần lưu ý gì khi lựa chọn phương thức xét tuyển?
Việc giảm từ 19 xuống 11 phương thức không đồng nghĩa các trường đại học chỉ còn 11 cách xét tuyển giống nhau. Đây là hệ thống mã hóa thống nhất, còn từng cơ sở đào tạo vẫn có thể xây dựng tiêu chí và cách tính điểm phù hợp với ngành học, miễn đáp ứng quy định.
Theo quy chế mới, mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh. Riêng mỗi chương trình, hình thức đào tạo được sử dụng tối đa 3 phương thức từ năm 2027 và tối đa 2 phương thức từ năm 2028. Quy định này không tính phương thức xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển.
Vì vậy, học sinh lớp 12 cần chú ý 3 vấn đề khi tìm hiểu thông tin tuyển sinh: Mã phương thức trường sử dụng, điều kiện để được đăng ký xét tuyển và cách tính điểm của từng phương thức.
Đặc biệt, với phương thức kết hợp, thí sinh không nên mặc định rằng có IELTS, học bạ tốt hay điểm thi riêng cao là chắc chắn có lợi thế. Giá trị của từng thành phần phụ thuộc vào công thức và trọng số do trường công bố.
Việc chuẩn hóa 11 mã phương thức giúp hệ thống tuyển sinh dễ nhận diện hơn, nhưng điều quan trọng nhất với thí sinh vẫn là hiểu rõ tiêu chí tuyển sinh của ngành học mình muốn đăng ký, thay vì chỉ lựa chọn dựa trên tên gọi của phương thức.
