Ngày 8/4, tại TP.HCM đã diễn ra chương trình “Hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân”.
Phát biểu tại sự kiện, TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, theo tinh thần cốt lõi của Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, cộng đồng cần thay đổi căn bản cách tiếp cận y tế: không chờ đến khi có bệnh mới điều trị, mà phải chủ động bảo vệ và nâng cao sức khỏe ngay từ sớm. Trong đó, người dân không còn là đối tượng thụ động mà trở thành chủ thể trung tâm, trực tiếp quản lý sức khỏe của chính mình.
Theo ông Châu, để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành y tế phải thúc đẩy một bước chuyển mang tính chiến lược, từ chữa bệnh sang phòng bệnh. Điều đó không chỉ là thay đổi cách vận hành của hệ thống y tế mà còn đòi hỏi sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức của từng cá nhân. Người dân cần hình thành thói quen sống lành mạnh, chủ động rèn luyện thể chất, kiểm soát yếu tố nguy cơ và coi sức khỏe là tài sản quan trọng nhất.
Một trong những trụ cột quan trọng của chiến lược này là quản lý sức khỏe cá nhân thông qua hồ sơ sức khỏe điện tử. Theo định hướng đến năm 2030, 100% người dân sẽ được lập hồ sơ sức khỏe điện tử, được khám sức khỏe định kỳ ít nhất mỗi năm một lần. Đây chính là nền tảng để hình thành “hộ chiếu sức khỏe” – một hệ thống dữ liệu y tế xuyên suốt, liên tục và không gián đoạn trong suốt cuộc đời mỗi người.
Phân tích của ông Châu chỉ ra, khác với mô hình truyền thống, nơi dữ liệu y tế bị phân mảnh ở nhiều cơ sở khám chữa bệnh, hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ tập trung toàn bộ thông tin quan trọng như tiền sử bệnh, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán và điều trị. Khi người dân đến bất kỳ cơ sở y tế nào, bác sĩ đều có thể truy cập dữ liệu đầy đủ, từ đó đưa ra quyết định điều trị chính xác và kịp thời hơn.
Không dừng lại ở việc lưu trữ, “hộ chiếu sức khỏe” còn mở ra khả năng dự báo và cảnh báo sớm. Với sự hỗ trợ của công nghệ số, dữ liệu sức khỏe cá nhân sẽ được phân tích liên tục để phát hiện những dấu hiệu bất thường hoặc nguy cơ tiềm ẩn. Nhờ đó, người dân có thể được cảnh báo sớm và can thiệp ngay từ giai đoạn đầu, giảm thiểu nguy cơ bệnh tiến triển nặng.
Ông Châu nhấn mạnh, vai trò của công nghệ, đặc biệt là y tế thông minh là yếu tố then chốt trong quá trình này. Các thiết bị đeo thông minh, ứng dụng di động hay nền tảng số sẽ giúp người dân theo dõi các chỉ số sức khỏe hàng ngày, từ nhịp tim, giấc ngủ đến mức độ vận động. Những dữ liệu này không chỉ phục vụ cá nhân mà còn được tích hợp vào hệ thống chung, tạo nên một bức tranh sức khỏe toàn diện theo thời gian thực.
Bên cạnh đó, các ứng dụng công nghệ còn góp phần hình thành thói quen sống tích cực thông qua các hình thức tương tác như theo dõi bước chân, nhắc nhở vận động, xây dựng chế độ dinh dưỡng hay hoạt động thể chất. Với người cao tuổi, công nghệ còn hỗ trợ duy trì trí nhớ, hạn chế nguy cơ sa sút trí tuệ.
Trong bối cảnh thông tin y tế trên mạng xã hội còn nhiều nhiễu loạn, việc cung cấp nguồn thông tin chính thống, đáng tin cậy trở nên cấp thiết. Theo lãnh đạo ngành y tế TPHCM, đây là giải pháp quan trọng để hạn chế tình trạng người dân tự ý áp dụng các phương pháp điều trị thiếu kiểm chứng, gây hậu quả nghiêm trọng.
Cùng với chuyển đổi số, hệ thống y tế cơ sở cũng được xác định là tuyến đầu trong chăm sóc sức khỏe. Trạm y tế sẽ không chỉ là nơi khám chữa bệnh ban đầu mà còn đóng vai trò quản lý sức khỏe toàn dân trên địa bàn. Tại đây, dữ liệu sức khỏe của người dân được cập nhật, theo dõi thường xuyên và kết nối với các bệnh viện tuyến trên khi cần thiết.
Việc xây dựng mạng lưới liên thông giữa trạm y tế và bệnh viện giúp đảm bảo quá trình chăm sóc liên tục, từ phát hiện sớm, điều trị đến theo dõi sau điều trị. Người bệnh sau khi điều trị tại tuyến trên sẽ được chuyển về địa phương để tiếp tục quản lý, tránh tình trạng đứt gãy thông tin và quá tải bệnh viện.
Theo các chuyên gia, khi toàn bộ người dân đều có “hộ chiếu sức khỏe”, ngành y tế sẽ sở hữu một nguồn dữ liệu lớn có giá trị. Việc phân tích dữ liệu này không chỉ phục vụ chăm sóc cá nhân mà còn giúp dự báo xu hướng bệnh tật, từ đó hỗ trợ hoạch định chính sách y tế hiệu quả hơn.
TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu nhấn mạnh: “Đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là một cuộc chuyển đổi toàn diện về tư duy và cách tiếp cận sức khỏe”. Khi mỗi người dân chủ động quản lý sức khỏe của mình, hệ thống y tế sẽ không còn chạy theo bệnh tật mà có thể đi trước một bước, bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách bền vững.
