Rang mình dưới nắng kiếm lộc trời

Giữa trưa nắng nóng gay gắt, người dân ở làng muối Tân Thắng (xã Quỳnh Phú, Nghệ An) lại tranh thủ xuống đồng “cướp nắng” làm ra những hạt muối mặn mòi. Được ví von là nghề "làm một ngày ăn cả đời" nhưng thu nhập của người dân nơi đây lại rất bấp bênh.
Video người dân làng muối Tân Thắng "rang mình" dưới nắng nóng mưu sinh với nghề.
Những ngày đầu tháng 4/2026, nắng nóng diễn ra trên diện rộng của tỉnh Nghệ An cũng là lúc làng muối Tân Thắng (xã Quỳnh Phú, Nghệ An) nhộn nhịp vào mùa mới.
Trái ngược với nhiều người e ngại nắng nóng, người dân làng muối Tân Thắng lại coi đó là “lộc trời”. “Để làm ra được những hạt muối chúng tôi phải chọn ngày nắng nóng, chọn thời điểm nắng nóng nhất của ngày rồi ra đồng làm muối. Nếu không đủ nắng thì muối không trắng, không ngon”, (bà Nguyễn Thị Nhàn, 70 tuổi) nói.
Làng nghề muối Tân Thắng (xã Quỳnh Phú, tỉnh Nghệ An) gắn liền với lịch sử lập làng tới nay đã 400 năm.
Ở làng nghề này, người dân làm muối theo phương pháp phơi cát thủ công. Chính vì thế, hạt muối nơi đây ngon và mang hương vị đặc trưng của vùng bãi ngang Nghệ An.
Để làm ra hạt muối, diêm dân phải trải qua nhiều công đoạn công phu. Từ xáo đất, phơi đất, đưa đất vào chạt, lọc nước đến phơi nước và cuối cùng là thu muối. Mỗi bước đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, kinh nghiệm và cả sự nhẫn nại của người dân.
Đầu tiên, đất sẽ được rải đều lên ruộng.
Người dân sau đó múc nước biển từ hệ thống kênh mương quanh đồng tưới lên đất để phơi.
Lớp đất này sau đó được đưa vào chạt. "Tôi phải dùng chân dẫm thật mạnh nén chặt đất rồi dùng nước biển lọc nhiều lần để thu được nước có nồng độ mặn cao nhất", ông Mai Văn Danh (70 tuổi) vừa làm vừa nói.
Khi nước đạt tiêu chuẩn sẽ được đưa đi phơi để kết tinh thành hạt muối thành phẩm. Công việc của người dân cứ thế lặp đi lặp lại từ sáng sớm đến chiều tối, gần như không có phút nghỉ ngơi.
Buổi trưa - thời điểm nắng đạt đỉnh là lúc cánh đồng muối nhộn nhịp nhất. Với diêm dân, đây là “giờ vàng” để muối kết tinh nhanh, hạt đều và chất lượng tốt. Trời càng nắng gió, muối càng “được”.
Làm việc vào những lúc nắng nóng đỉnh điểm nên người dân thường phải mặc nhiều lớp áo, dùng khẩu trang hoặc lấy khăn mặt đội đầu để tránh nắng.
Phía sau những hạt muối trắng ngần là nỗi nhọc nhằn ít người thấu. Nghề muối phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết, chỉ cần một cơn mưa bất chợt cuối ngày, công sức cả ngày coi như đổ sông đổ biển.
Công việc nặng nhọc nhưng thu nhập từ nghề muối rất bấp bênh. Hiện 1kg muối được bán với giá 1.800 đồng. "Họ thường ví nghề muối chúng tôi là làm một ngày ăn cả đời. Nhưng một ngày làm muối bán ra không mua nổi 1kg thịt", bà Nguyễn Thị Phương (58 tuổi) chia sẻ.
Một ngày nắng nóng, 2 người dân có thể làm được từ 1 đến 1,5 tạ muối.
Chính vì thu nhập thấp, công việc nặng nhọc nên lớp trẻ ở làng muối dần rời quê tìm kế sinh nhai khác. Trên cánh đồng hôm nay, chủ yếu là người già. Thỉnh thoảng có những em học sinh tranh thủ phụ ra giúp gia đình trong ngày nắng.
Dẫu vậy, giữa cái nắng cháy da, những diêm dân Tân Thắng vẫn bền bỉ bám nghề. Không chỉ vì mưu sinh, mà còn bởi đó là nghề của cha ông để lại - một phần ký ức, một phần hồn cốt của vùng đất ven biển.