Phát triển công nghệ tế bào gốc, ứng dụng y học tái tạo tại Việt Nam

Bệnh viện Đại học Y Dược – Đại học Quốc gia Hà Nội (cơ sở Linh Đàm) vừa kí kết thỏa thuận hợp tác toàn diện với hệ thống y tế chuyên sâu y học tái tạo và trị liệu tế bào Mescells nhằm thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực và ứng dụng công nghệ tế bào gốc trung mô trong điều trị lâm sàng.

Sự kiện được đánh giá là bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy mô hình hợp tác công – tư trong lĩnh vực y học công nghệ cao, hướng tới đưa các thành tựu y học tiên tiến trên thế giới vào phục vụ người bệnh tại Việt Nam. Việc ký kết diễn ra trong bối cảnh Chính phủ đã ban hành Quyết định 1131/QĐ-TTg xác định liệu pháp tế bào, bao gồm tế bào gốc và tế bào miễn dịch, là một trong những nhóm công nghệ mũi nhọn cần ưu tiên phát triển trong chiến lược quốc gia về khoa học công nghệ.

Theo thỏa thuận hợp tác, hai đơn vị sẽ phối hợp nghiên cứu, chuyển giao và từng bước làm chủ công nghệ sản xuất tế bào gốc trung mô theo tiêu chuẩn Nhật Bản. Công nghệ này được Mescells tiếp nhận từ Tập đoàn Mt.Fuji GX Holdings (Nhật Bản) vào đầu năm 2026. Trong giai đoạn đầu, Mescells sẽ cung cấp nguồn tế bào gốc trung mô đạt chuẩn để phục vụ các đề án nghiên cứu tại Bệnh viện Đại học Y Dược (cơ sở Linh Đàm).

Đại diện 2 bên kí kết hợp tác.

Chương trình hợp tác tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ chính. Trước hết là đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu trong lĩnh vực công nghệ tế bào gốc thông qua các chương trình đào tạo y khoa liên tục dành cho đội ngũ bác sĩ và nhân viên y tế. Bên cạnh đó, hai bên sẽ triển khai các nghiên cứu ứng dụng trong y học cá thể hóa, đặc biệt đối với các bệnh lý cơ xương khớp, cột sống và chấn thương thể thao. Đồng thời, các đơn vị cũng phối hợp xây dựng hồ sơ chuyên môn nhằm đề xuất Bộ Y tế phê duyệt danh mục kĩ thuật, tạo cơ sở pháp lí để đưa ứng dụng tế bào gốc vào điều trị lâm sàng một cách bài bản, an toàn.

Thầy thuốc Nhân dân, GS.TS Lê Ngọc Thành – Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược (cơ sở Linh Đàm), Chủ tịch Hội đồng Giáo sư ngành Y học cho rằng khoa học công nghệ đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của y học hiện đại. Trong đó, liệu pháp tế bào gốc được xem là xu hướng điều trị đầy triển vọng trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là tim mạch và các bệnh lí cơ xương khớp.

Theo ông Thành, với lợi thế là cơ sở y tế có định hướng nghiên cứu và đào tạo ngay từ khi thành lập, bệnh viện luôn mong muốn đưa các thành tựu khoa học vào thực tiễn khám chữa bệnh. Việc hợp tác với Mescells sẽ tạo điều kiện để bệnh viện triển khai các nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng trên nền tảng pháp lý rõ ràng, từng bước đưa các thành tựu y học tái tạo đến gần hơn với người bệnh.

Là một trong những cơ sở y tế đầu tiên trong cả nước có khả năng thực hiện nghiên cứu và đào tạo ngay từ khi đi vào hoạt động, Bệnh viện Đại học Y Dược - Đại học Quốc gia Hà Nội - Cơ sở Linh Đàm luôn mong muốn hiện thực hóa việc đem công nghệ vào khám chữa bệnh cho người dân.

"Và sự tác này là cơ hội để bệnh viện triển khai các nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng trên cơ sở pháp lí, từng bước mang thành tựu y học đến với người dân một cách chính thống"- GS.TS Lê Ngọc Thành nói.

Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Chủ tịch Hội đồng quản trị hệ thống y tế chuyên sâu y học tái tạo và trị liệu tế bào Mescells cho biết đơn vị mong muốn đóng vai trò cầu nối đưa các thành tựu nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra ứng dụng thực tế, bảo đảm tính an toàn và hiệu quả. Theo bà Hiền, hợp tác này cũng hướng tới mục tiêu giúp người dân trong nước tiếp cận các kĩ thuật điều trị tiên tiến ngay tại Việt Nam với chi phí thấp hơn nhiều so với việc ra nước ngoài điều trị, nhưng vẫn bảo đảm các tiêu chuẩn chất lượng và an toàn theo quy định của Bộ Y tế cũng như thông lệ quốc tế.

Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Chủ tịch Hội đồng quản trị hệ thống y tế chuyên sâu y học tái tạo và trị liệu tế bào Mescells chia sẻ lộ trình triển khai.

Hai bên cũng đã xây dựng lộ trình hợp tác theo từng giai đoạn, từ nghiên cứu cơ bản, thử nghiệm lâm sàng đến hoàn thiện hồ sơ pháp lí để được cấp phép ứng dụng chính thức. Trong suốt quá trình triển khai, các hoạt động nghiên cứu và ứng dụng sẽ tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc đạo đức sinh học cũng như các quy định pháp luật hiện hành.

TS Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) – nhận định sự hợp tác giữa hai đơn vị phù hợp với định hướng phát triển khoa học công nghệ của Đảng và Nhà nước, đồng thời đánh dấu bước tiến tích cực trong lĩnh vực công nghệ sinh học y học tại Việt Nam.

Theo ông Quang, Bộ Y tế hiện đang xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến tế bào và sản phẩm tế bào, trong đó có việc sửa đổi, bổ sung các quy định trong Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. Khi hoàn thiện, đây sẽ là hành lang pháp lí quan trọng để các đơn vị đủ điều kiện có thể triển khai nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng các sản phẩm tế bào gốc một cách an toàn và hiệu quả.

Nếu được triển khai đúng lộ trình, mô hình hợp tác này được kì vọng sẽ góp phần chuẩn hóa quy trình nghiên cứu và ứng dụng y học tái tạo tại Việt Nam, từng bước đưa các kĩ thuật tiên tiến vào thực hành lâm sàng thường quy, đồng thời mở ra cơ hội để Việt Nam trở thành điểm sáng trong lĩnh vực công nghệ tế bào của khu vực.