Những chuyến xe cào cào không ngơi nghỉ
Mỗi độ vào vụ thu hoạch, trên cánh đồng tỏi ở đặc khu Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) lại rộn ràng hơn bao giờ hết. Từ sáng sớm đến chiều muộn, giữa cái nắng hắt lên từ cát trắng bỏng rát, nông dân cặm cụi nhổ tỏi, rũ sạch cát rồi bó thành từng chùm nhỏ. Những bó tỏi trắng ngà được xếp dọc theo lối đi ven ruộng, chờ người đến vận chuyển.
Chỉ ít phút sau khi tỏi được đưa lên bờ, những chiếc xe máy, thứ phương tiện quen thuộc của “shipper” mùa vụ lần lượt xuất hiện. Tiếng máy nổ xen lẫn tiếng người gọi nhau í ới tạo nên một không khí lao động khẩn trương. Các tay lái nhanh nhẹn chất tỏi lên baga sau, dùng dây buộc chặt rồi lập tức quay đầu xe rời ruộng.
Những chuyến xe nối đuôi nhau không dứt. Từ ruộng về nhà chủ hàng, rồi quay ngược trở lại, cứ thế xoay vòng hàng chục lần mỗi ngày. Trên những lối cát nhỏ hẹp, bánh xe in hằn thành vệt dài, đánh dấu một mùa mưu sinh tất bật.
Gắn bó với công việc này hơn 20 năm, anh Phạm Văn Thơm (43 tuổi, đặc khu Lý Sơn) đã trở thành gương mặt quen thuộc trên các cánh đồng tỏi. “Vào mùa thu hoạch, gần như không có thời gian nghỉ. Những ngày cao điểm, tôi chạy xe liên tục từ sáng đến chiều muộn, có ngày hơn hai, ba chục chuyến. Mỗi chuyến từ ruộng về nhà được trả khoảng 50.000 đồng. Ngày nào chạy nhiều thì cũng được hơn triệu bạc, nhưng phải quen đường và có sức khỏe mới làm nổi”, anh Thơm nói.
Công việc tưởng nhẹ nhàng nhưng thực tế đòi hỏi không ít kinh nghiệm và kỹ năng. Mỗi chuyến xe chở từ 150–200kg tỏi tươi, chất cao phía sau, trong khi đường ruộng chủ yếu là cát mềm, dễ lún và trơn trượt. Chỉ cần lơ là tay lái, cả xe lẫn tỏi có thể đổ nhào bất cứ lúc nào. “Đường ruộng nhỏ, nhiều đoạn gập ghềnh nên phải giữ tay lái thật chắc, canh ga đều. Hồi mới làm, tôi té suốt vì chưa quen”, anh Thơm chia sẻ.
Không riêng anh Thơm, nhiều lao động trên đảo cũng chọn nghề chở tỏi thuê như một nguồn thu nhập thời vụ. Anh Nguyễn Văn Hùng cho biết, vào mùa hành, tỏi, anh gần như chạy xe cả ngày. Cực nhưng có đồng ra đồng vào. Mùa này tranh thủ làm để có tiền lo cho gia đình, nuôi con ăn học.
Mắt xích không thể thiếu trong mùa thu hoạch
Theo người dân địa phương, mỗi mùa thu hoạch hành, tỏi, trên đảo có khoảng 40–50 lao động tham gia chở thuê. Phần lớn là những người tranh thủ thời gian nông nhàn để kiếm thêm thu nhập. Dù mang tính thời vụ, nhưng công việc này lại đóng vai trò quan trọng trong toàn bộ quá trình thu hoạch.
Đối với người trồng tỏi, việc đưa sản phẩm từ ruộng về nhà luôn là khâu vất vả nhất. Đặc biệt, với những hộ lớn tuổi hoặc thiếu nhân lực, việc vận chuyển gần như không thể tự xoay xở.
Ông Nguyễn Văn Thành - một nông dân có nhiều năm trồng tỏi ở Lý Sơn cho biết, mỗi vụ thu hoạch, lượng tỏi rất lớn, nếu không có lực lượng chở thuê thì việc thu gom sẽ gặp nhiều khó khăn. “Tỏi nhổ lên phải vận chuyển ngay về nhà để xử lý, phơi hoặc bảo quản. Nếu để lâu ngoài ruộng, gặp nắng gắt hay sương xuống cũng ảnh hưởng đến chất lượng. Nhờ có mấy người chở thuê mà tụi tôi đỡ cực hơn nhiều”, ông Thành chia sẻ.
Theo thống kê, mỗi năm, nông dân Lý Sơn xuống giống khoảng 320 ha tỏi, sản lượng đạt khoảng 3.000 tấn. Khối lượng lớn này khiến khâu vận chuyển trở thành một mắt xích không thể thiếu, góp phần đảm bảo tiến độ thu hoạch và chất lượng sản phẩm.
Không chỉ giúp nông dân tiết kiệm thời gian, công việc chở tỏi thuê còn tạo thêm sinh kế cho nhiều lao động trên đảo. Với thu nhập có thể lên đến hơn 1 triệu đồng mỗi ngày trong cao điểm, đây là nguồn tài chính đáng kể đối với người dân địa phương.
Chiều muộn, khi những người nông dân rời ruộng tỏi trở về nhà sau một ngày thu hoạch, cũng là lúc các “shipper” hoàn tất những chuyến chở cuối cùng. Những chiếc xe máy chở đầy tỏi lần lượt rời đồng, len qua các lối nhỏ để về nhà, khép lại một ngày mưu sinh vất vả. Dẫu nhọc nhằn, nhưng với họ, mỗi chuyến xe cũng mang theo niềm vui vì có thêm nguồn thu nhập, góp phần trang trải cuộc sống trong mùa tỏi trên đảo.