Ngày 28/2, một bước leo thang nghiêm trọng trong xung đột Trung Đông đã xảy ra khi Israel và Mỹ tiến hành các cuộc không kích phối hợp nhằm vào các mục tiêu tại Iran.
Nhiều tiếng nổ vang lên khắp thủ đô Tehran, trong khi Israel tuyên bố tình trạng khẩn cấp do lo ngại khả năng Iran trả đũa. Giới chức Israel mô tả các đòn tấn công là hành động “phòng ngừa”, nhằm vô hiệu hóa những mối đe dọa mà họ cho là hiện hữu. Đáp lại, không phận Iran đã bị đóng cửa.
Những hành động quân sự này diễn ra sau nhiều tháng nỗ lực ngoại giao giữa Tehran và Washington ngày càng xấu đi, bao gồm các cuộc đàm phán thất bại nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran để đổi lấy việc nới lỏng trừng phạt. Trước đó, các cuộc thương lượng từng có thời điểm hé lộ hy vọng mong manh, nhưng cuối cùng đã đổ vỡ mà không đạt được thỏa thuận, để lại câu hỏi liệu các biện pháp ngoại giao thực sự đã được khai thác hết hay chưa.
Trong bối cảnh các cuộc chiến đang tiếp diễn và tình trạng bất ổn toàn cầu ngày càng sâu sắc, sự leo thang mới tại Trung Đông càng làm rung chuyển một thế giới vốn đã hỗn loạn. Thay vì khép lại tranh cãi xoay quanh vấn đề phổ biến vũ khí hạt nhân, các cuộc không kích này có nguy cơ mở rộng xung đột và làm suy yếu luật pháp quốc tế.
Trước hết, cần đặt hành động chung của Israel-Mỹ vào bối cảnh một thế giới đang bị tàn phá bởi nhiều cuộc xung đột bạo lực. Cuộc chiến giữa Nga và Ukraine vẫn tiếp diễn khốc liệt. Các thành phố tiếp tục bị oanh tạc, hàng triệu dân thường phải rời bỏ nhà cửa, và cuộc xung đột vẫn chưa có lối thoát rõ ràng. Sức ép kinh tế toàn cầu và tình trạng mất an ninh năng lượng cho thấy cái giá đắt đỏ của chiến tranh kéo dài.
Trong khi đó, chỉ một ngày trước các cuộc không kích vào Iran, Afghanistan và Pakistan đã bùng phát giao tranh dữ dội dọc biên giới, khi cả hai bên tấn công vào các vị trí quân sự và cả khu vực dân sự của nhau, gây thương vong và làm quan hệ song phương thêm căng thẳng.
Hành động của Israel-Mỹ đã bổ sung một tầng bất ổn mới vào bức tranh đầy biến động này: nó có nguy cơ lôi kéo các cường quốc khu vực khác vào vòng xoáy xung đột, làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, đồng thời phân tán sự chú ý và nguồn lực quốc tế khỏi các nỗ lực giải quyết những cuộc chiến hiện hữu. Trong một thế giới đang chật vật đối phó với chiến tranh, đói nghèo và biến đổi khí hậu, những cuộc tấn công quân sự không cần thiết này là một hành động liều lĩnh, đẩy sự ổn định toàn cầu đến bờ vực nguy hiểm.
Tệ hơn nữa, các cuộc không kích chung Israel-Mỹ không chỉ gây bất ổn mà còn khó có thể giải quyết được vấn đề cốt lõi - chương trình hạt nhân của Iran. Lịch sử đã nhiều lần chứng minh rằng, chiến tranh và vũ lực không thể mang lại một giải pháp bền vững cho các tranh chấp; ngược lại, chúng chỉ nuôi dưỡng sự oán giận, leo thang căng thẳng và đổ máu nhiều hơn.
Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng, các cuộc tấn công quân sự chỉ càng khiến Iran cứng rắn hơn, thậm chí có thể thúc đẩy nước này đẩy nhanh phát triển hạt nhân như một biện pháp đáp trả.
Bộ Ngoại giao Nga tối 28/2 ra tuyên bố lên án các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran sáng cùng ngày, gọi các cuộc tấn công này là "bước đi liều lĩnh" và "hành động gây hấn vũ trang có chủ đích, được tính toán trước và không có lý do", hãng tin Nga TASS đưa tin.
Hơn nữa, việc sử dụng vũ lực chống lại Iran cấu thành hành vi vi phạm trắng trợn chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của một quốc gia có chủ quyền, cũng như luật pháp quốc tế. Hiến chương Liên Hợp Quốc quy định rõ ràng việc các quốc gia không được sử dụng vũ lực chống lại quốc gia có chủ quyền khác, trừ khi được Hội đồng Bảo an cho phép hoặc trong trường hợp tự vệ chính đáng. Các cuộc tấn công phủ đầu, đặc biệt khi thiếu bằng chứng rõ ràng về mối đe dọa tấn công sắp xảy ra, thường bị coi là vi phạm các chuẩn mực quốc tế.
Trước tình trạng hỗn loạn toàn cầu ngày càng gia tăng, con đường duy nhất phía trước phải là hòa bình, đối thoại và hợp tác, chứ không phải tấn công quân sự. Các cuộc không kích chung Israel-Mỹ là một bước lùi đối với hòa bình thế giới, phớt lờ những bài học lịch sử và tiếng kêu gọi ổn định của người dân trên khắp toàn cầu.
Đối với vấn đề hạt nhân Iran, giải pháp khả thi duy nhất là quay trở lại bàn đàm phán, tôn trọng những quan ngại an ninh chính đáng của Iran và tìm kiếm một thỏa hiệp có thể chấp nhận được thông qua biện pháp ngoại giao.
Thế giới không thể gánh thêm một cuộc chiến mới, cũng không thể chấp nhận sự xói mòn của luật pháp quốc tế và nguyên tắc bình đẳng chủ quyền.
Hành động quân sự chung Israel-Mỹ tại Iran là một lời cảnh tỉnh: nếu các quốc gia tiếp tục ưu tiên vũ lực thay vì đối thoại, và lợi ích riêng thay vì lợi ích toàn cầu, thì thế giới vốn đã bất ổn sẽ càng trở nên nguy hiểm hơn. Các cuộc không kích Israel-Mỹ phải chấm dứt ngay lập tức, CGTN kết luận.