Đưa nhạc cụ dân tộc “xuống phố”
Một tối cuối tuần trên phố đi bộ Bạch Đằng (phường Hòa Cường, TP. Đà Nẵng), giữa dòng người tản bộ đông đúc, những thanh âm trong trẻo của đàn tranh, sáo trúc, đàn nhị bất chợt vang lên, níu chân người qua lại.
Không sân khấu hoành tráng, không khoảng cách giữa người biểu diễn và khán giả, âm nhạc truyền thống lần đầu tiên trở nên gần gũi đến vậy.
Đó là cách những bạn trẻ của Câu lạc bộ Nhạc cụ Dân tộc TIA (Trường Đại học FPT Đà Nẵng) kể câu chuyện của mình – một câu chuyện không mới, nhưng được kể bằng tinh thần rất mới. Những bản hòa tấu được phối khí sáng tạo, kết hợp nhạc cụ dân tộc với âm hưởng hiện đại, mang lại trải nghiệm vừa quen thuộc vừa tươi mới.
Không chỉ biểu diễn, các bạn trẻ còn chủ động tạo không gian tương tác, để người xem được chạm, thử và cảm nhận trực tiếp âm thanh của đàn T’rưng, đàn nguyệt hay sáo trúc. Từ chỗ tò mò dừng chân xem biểu diễn, nhiều người bắt đầu thích thú tự tay gẩy đàn, đánh nhạc, trải nghiệm những nhạc cụ truyền thống dân tộc.
Lần đầu đánh thử đàn T’rưng, anh Hoàng Anh Minh (28 tuổi, phường Sơn Trà) thích thú với những thanh âm trong trẻo từ nhạc cụ truyền thống của các dân tộc thiểu số vùng Tây Nguyên. “Nếu không có những trải nghiệm độc đáo như vậy, chắc tôi cũng chỉ biết đến các loại nhạc cụ truyền thống này qua tivi hay sách báo”, anh Minh nói.
Theo bạn Hà Thị Tuyến - Chủ nhiệm Câu lạc bộ TIA, cho biết, “Tinh hoa Việt Nam” là hoạt động trong chuỗi dự án âm nhạc cộng đồng với mục tiêu xây dựng một không gian nghệ thuật mở – nơi âm nhạc dân tộc không chỉ được bảo tồn mà còn được làm mới bằng tư duy sáng tạo của thế hệ trẻ.
“Chương trình thu hút đông đảo người dân và du khách, đặc biệt là du khách quốc tế thưởng thức, tham gia trải nghiệm các nhạc cụ truyền thống. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục phát triển mạnh hơn các hoạt động, dự án cộng đồng để khẳng định được vị thế là người trẻ yêu thích, say mê và tiếp nối những giá trị văn hóa của cha ông để lại”, Tuyến nói.
Hoạt động khoảng 4 năm nay, Câu lạc bộ TIA là mái nhà chung của hơn 100 bạn trẻ có niềm đam mê với âm nhạc truyền thống và các nhạc cụ dân tộc. Không chỉ là nơi để giao lưu, học hỏi, trau dồi khả năng chơi nhạc cụ, Câu lạc bộ còn góp phần đưa nhạc cụ dân tộc đến gần hơn với cộng đồng thông qua các chương trình biểu diễn, workshop trải nghiệm và dự án truyền thông văn hóa.
Những năm qua, các bạn trẻ tích cực tham gia và tổ chức nhiều chương trình biểu diễn, giao lưu văn hóa trong và ngoài trường như: dự án đưa nhạc cụ dân tộc đến với các trường THPT trên địa bàn Đà Nẵng; workshop về nhạc cụ dân tộc; biểu diễn tại các sự kiện giao lưu văn hóa quốc tế như: Lễ hội văn hóa Việt Nam - Hàn Quốc, giao lưu nhạc cụ dân tộc Việt Nam - Malaysia, giao lưu hữu nghị Việt Nam - Hoa Kỳ, giao lưu hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc…
Tiếp nối ký ức từ những người Mẹ Anh hùng
Không chỉ trong âm nhạc, hành trình gìn giữ nghệ thuật truyền thống của người trẻ Đà Nẵng còn được thể hiện ở một cách rất đặc biệt: Lưu giữ thơ ca dân gian từ ký ức của các Mẹ Việt Nam Anh hùng.
Từ cuối năm 2025, mô hình “Tuổi trẻ Đà Nẵng gìn giữ thơ ca dân gian từ những người Mẹ Anh hùng” được triển khai rộng khắp tại các cơ sở Đoàn, đồng thời, trở thành một hoạt động ý nghĩa trong Tháng Thanh niên năm 2026. Thông qua những buổi gặp gỡ, trò chuyện, các bạn trẻ đã ghi chép, lưu giữ lại những câu thơ, lời hò, câu hát ký ức về một thời chiến tranh gian khó.
Tại nhiều địa phương, các bạn đoàn viên thanh niên đến thăm các Mẹ, lắng nghe từng câu chuyện, từng vần thơ được kể lại bằng ký ức. Những câu chữ giản dị, mộc mạc, nhưng chứa đựng cả một giai đoạn lịch sử. Những lời vè, câu hò không chỉ là nghệ thuật dân gian truyền thống, mà còn là ký ức sống động về một thời hoa lửa.
Không dừng lại ở việc ghi chép, những người trẻ còn lan tỏa những giá trị ấy bằng nhiều hình thức: Trình diễn, truyền thông, sinh hoạt cộng đồng. Những câu thơ, câu hát dân gian vì thế không còn nằm yên trong ký ức của thế hệ đi trước, mà được tiếp nối trong đời sống hôm nay.
Theo anh Lê Công Hùng - Bí thư Thành Đoàn Đà Nẵng, mô hình này không chỉ góp phần bảo tồn văn hóa dân gian mà còn khơi dậy lòng biết ơn, niềm tự hào dân tộc trong thế hệ trẻ, giúp họ hiểu hơn về cội nguồn và trách nhiệm của mình. “Qua đó, những giá trị văn hóa nghệ thuật truyền thống về một thời hoa lửa được trao truyền, tiếp nối, gìn giữ và lan tỏa mãi về sau”, anh Hùng nói.
