Một nhạc sĩ nhận hơn 4 tỷ đồng bản quyền âm nhạc
Năm 2025, Việt Nam vào top 50 quốc gia có doanh thu bản quyền âm nhạc cao nhất thế giới và top 10 doanh thu bản quyền kỹ thuật số khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) cho biết tổng doanh thu bản quyền năm 2025 đạt hơn 420 tỷ đồng, tăng 8% so với năm 2024. Cùng năm, số tác giả ủy quyền tại trung tâm tăng lên gần 7.207 người, tăng 11% so với năm trước.
Các con số trên được công bố tại Lễ tổng kết hoạt động VCPMC năm 2025. Đây là kết quả của việc mở rộng nhanh chóng các hình thức khai thác âm nhạc hợp pháp như phát sóng truyền thống, biểu diễn, nhạc nền trong kinh doanh dịch vụ, cùng sự bùng nổ của nền tảng số, mạng xã hội và các dịch vụ phát trực tuyến xuyên biên giới.
Một tín hiệu đáng mừng là trong năm 2025, VCPMC đã thực hiện chi trả đến các chủ sở hữu quyền tác giả tổng số tiền gần 269 tỷ đồng, tăng 5% so với cùng kỳ 2024. Số tiền bản quyền của kỳ phân phối quý IV/2025 sẽ được tiếp tục đối soát để chi trả trước Tết Nguyên đán 2026, dự kiến là 120 tỷ đồng.
Năm 2025 có một nhạc sĩ nhận tiền tác quyền âm nhạc hơn 4 tỷ đồng/năm, 6 nhạc sĩ nhận 3-4 tỷ đồng/năm, 9 nhạc sĩ nhận 2-3 tỷ đồng/năm và 41 tác giả nhận 1-2 tỷ đồng/năm.
Live concert - điểm nóng vi phạm
Tuy nhiên, tăng trưởng doanh thu không đồng nghĩa với việc vi phạm bản quyền giảm đi. VCPMC nhìn nhận tình trạng xâm phạm quyền tác giả tiếp tục tồn tại ở cả môi trường số lẫn các lĩnh vực biểu diễn, xuất bản phẩm. Vi phạm trong hoạt động biểu diễn vẫn là điểm nóng, nhất là ở các chương trình live concert.
NSƯT Đinh Trung Cẩn - Tổng giám đốc VCPMC - cho biết: “Trong năm 2025, nhiều chương trình live concert vẫn tái diễn hành vi xâm phạm bởi các đơn vị tổ chức biểu diễn thường né tránh trước đây, không chủ động thực hiện nghĩa vụ xin phép và trả tiền bản quyền khi sử dụng tác phẩm theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, cũng không thực hiện trách nhiệm về quyền tác giả theo quy định của Nghị định số 144/2020/NĐ-CP quy định về hoạt động biểu diễn. Khi VCPMC đề nghị thì chỉ thỏa thuận cho có lệ và thậm chí thách thức cứ kiện tiếp”.
Ông Cẩn cho rằng một trong các nguyên nhân khiến tranh chấp và vi phạm bản quyền kéo dài là nhận thức về quyền tác giả chưa theo kịp sự phát triển của môi trường số. Nhiều doanh nghiệp và đơn vị sử dụng âm nhạc nhầm lẫn giữa quyền của nền tảng số và quyền của tác giả.
Tổng giám đốc VCPMC cũng nhấn mạnh Content ID chủ yếu quản lý quyền ghi âm, ghi hình, trong khi quyền tác giả âm nhạc vẫn phải thanh toán theo luật Việt Nam. Vì vậy, việc “đã xử lý trên nền tảng” không đồng nghĩa đã hoàn tất nghĩa vụ quyền tác giả đối với tác phẩm.
Thực tế vi phạm không chỉ xuất hiện trên không gian mạng mà còn trong biểu diễn, kinh doanh dịch vụ và tổ chức sự kiện. Ông Cẩn cho biết vẫn có trường hợp cố tình kéo dài quá trình đối soát dù đã được nhắc nhở nhiều lần. Việc sử dụng âm nhạc như một yếu tố “đi kèm” trong dịch vụ cũng khiến nghĩa vụ bản quyền bị xem nhẹ, dẫn đến tình trạng không xin phép, không thanh toán đầy đủ hoặc chỉ thương lượng khi bị yêu cầu.
Trong năm 2025, VCPMC đẩy mạnh chuyển đổi số để quản lý dữ liệu và thực thi quyền tác giả hiệu quả hơn. Việc đổi mới hạ tầng kỹ thuật là bước đi quan trọng, phù hợp xu thế toàn cầu, tạo điều kiện cho dữ liệu bản quyền được chuẩn hóa, đồng bộ và chia sẻ xuyên biên giới. Đây cũng được xem là nền tảng để tác phẩm Việt bước ra thế giới và tác giả nhận đầy đủ giá trị từ hoạt động khai thác.
Theo nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn, nếu quyền của người sáng tác được bảo vệ và thực thi nghiêm túc, thị trường âm nhạc sẽ vận hành minh bạch hơn, chuyên nghiệp hơn.