Mưu sinh trên... ngọn dừa

Ông Mai Văn Mong đang trèo dừa
Ông Mai Văn Mong đang trèo dừa
TP - Ở xứ dừa miền Tây Nam bộ, không ít người cả đời mưu sinh bằng nghề trèo dừa. Để có được miếng cơm manh áo, họ không chỉ vất vả mà luôn phải đối mặt với hiểm nguy, thậm chí đánh đổi cả mạng sống.

Gian nan đời trèo dừa

Từ trung tâm huyện Châu Thành (Hậu Giang) chúng tôi chạy qua mấy con đường ngoằn ngoèo nhỏ xíu đến ấp Khánh Hội A, xã Phú An để gặp ông Mai Văn Mong, tên thường gọi là Chín Mong. Ông Chín Mong 61 tuổi đời nhưng có ngót nghét 50 năm tuổi nghề trèo dừa. Đó cũng là lý do tên tuổi người thợ trèo dừa này nổi tiếng khắp vùng. Ông cho biết mình bắt đầu leo dừa lúc 11 tuổi. Khi trưởng thành, ông cưới vợ rồi sinh liền 5 người con. 

Trong khi gia đình chỉ có hơn 3 công đất vườn tạp cha mẹ để lại, loay hoay với cái ăn chưa đủ, còn phải lo cho các con ăn học, nên ông bắt đầu nghề leo bẻ dừa mướn. “Hồi nhỏ, thấy người ta trèo dừa mình bắt chước trèo theo chứ có ai dạy đâu. Họ trèo cây cao còn mình trèo cây thấp, dần dần nghề dạy nghề…”- ông Chín Mong nhớ về những ngày đầu chập chững trèo dừa. 

Theo ông, nghề trèo dừa cũng đòi hỏi phải có “khiếu thẩm mỹ”. “Trời cho mình cái khiếu thẩm mỹ. Tôi làm vừa ý gia chủ nên nhiều người ủng hộ, việc làm không xuể do đó không sợ chết đói. Hơn nữa, nhờ trời cho mình khỏe mạnh, trước giờ làm nghề này tuy cực khổ nắng mưa nhưng không bệnh hoạn gì cả”- ông cười khì.

Đang trò chuyện, bỗng có một cô gái chạy đến gọi ông Chín Mong đi sửa dừa (làm vệ sinh, cắt tỉa bẹ dừa). Ông giới thiệu người gọi đó là Oanh, hàng xóm. Oanh cho biết, nhà có hơn 0,5 ha dừa gần chục năm tuổi. “Vài tháng là sửa dừa một lần cho sạch để cây dễ ra trái”- Oanh nói. Cô cũng cho biết: “Trước đây gia đình có thuê một vài người khác đến sửa nhưng không vừa ý, trong khi ông Chín Mong làm kỹ, gọn gàng hơn nên khi cần là chạy đến nhà thuê ổng”.

Chúng tôi theo chân ông Chín Mong đến vườn nhà Oanh để tận mắt quan sát ông trèo dừa. Người đàn ông tuổi lục tuần nhưng nhanh nhẹn như sóc. Thoắt một cái, ông đã tót lên tận ngọn cây dừa cao vút bằng đôi tay và chân trần. Neo mình lơ lửng trên thân dừa một tay ông Chín ôm cây dừa, một tay cầm lưỡi hái giật lia lịa. 

Chỉ khoảng mười phút sau, cây dừa vốn tàu, bẹ ngổn ngang rác đã trở nên sạch sẽ, gọn gàng như người mới cắt tóc. Sau khi hoàn tất, ông Chín Mong tụt xuống đất ngồi nghỉ lấy sức tiếp tục chinh phục những cây dừa khác. Ông cho biết, khi gặp hai cây dừa gần nhau, thay vì từ cây này tụt xuống đất rồi lại trèo lên cây bên cạnh, ông lần theo tàu dừa chuyền qua cây khác bẻ tiếp, đỡ lên xuống mất sức.

Theo ông Chín Mong, công việc sửa dừa rất khó và nguy hiểm nhưng tiền công không được nhiều. “Làm cật lực, cố lắm ngày được khoảng 20 cây, kiếm vài trăm ngàn là rụng rời tay chân”- ông nói. 

Mặc dù vậy, ông vẫn luôn kiên trì để làm việc và sống với nghề. Ông kể, có những cây dừa cao hơn 20m, trên ngọn các buồng dày đặc trái, quây giáp nhau không có đường lên phía trên. Gặp cảnh này, những người khác thường lui xuống, riêng ông vẫn không bỏ cuộc.

Mưu sinh trên... ngọn dừa ảnh 1

Ông Phạm Văn Thắng đứng trước nhà.

Dù hơn 30 năm làm nghề trèo dừa nhưng cuộc sống gia đình ông Nguyễn Văn Út ở ấp 3, xã Trinh Phú (Kế sách, Sóc Trăng) vẫn luôn chật vật. Gia đình ông Út thuộc diện hộ nghèo, không ruộng đất. Căn nhà ông đang ở là nhà tình thương do Nhà nước cất cho, chỉ rộng chừng vài chục mét vuông.

Vợ chồng ông Út có 5 người con, cả 5 đều không biết chữ. Hiện tại, 4 người con đã có gia đình, ở riêng và đều rất nghèo. Trong đó, có 2 người con trai theo ông đi đến tận vườn mua dừa rồi tự trèo hái và chở đi bán để kiếm sống. “Không ruộng đất mới làm nghề này chứ có yêu nghề đến mấy cũng không giàu được vì ngày nào không trèo trên cây thì ngày đó không có tiền. Trung bình ngày vài trăm ngàn, thậm chí hôm không ai kêu bán, lỗ vốn”- ông Út nói.

Điều khiến ông Út tâm tư nhất là “đến khi lớn tuổi, trèo không nổi thì lấy gì sống?”.

Đắng cay đời dừa

Nỗi ám ảnh thường trực và luôn hiện hữu trước những người sống với về trèo dừa là tai nạn ngã từ trên cao. “Nguy hiểm trong nghề không sao tả xiết, chỉ cần sơ sẩy chút xíu là đối mặt với tử thần. Nếu may mắn sống sót thì cũng thành tàn phế”- ông Út nói với vẻ mặt đầy tâm trạng. Theo chỉ dẫn của ông Út, phóng viên lần theo con đường đất quanh co đến nhà ông Phạm Văn Thắng, ở cùng ấp 3. Ông Thắng (54 tuổi), đang nằm trên võng với gương mặt gầy gò, hốc hác, da xanh xao. Ông cho biết, đang chuẩn bị đi bắt ốc để kiếm tiềm mua gạo. 

Giọng nghèn nghẹn, ông Thắng kể: “Gần 6 năm trước, trong một lần trèo dừa vào sáng sớm, lúc ở trên ngọn cây, không may trượt té xuống đất từ độ cao khoảng trên 12 m…”. Vợ ông Thắng, bà Hồng (63 tuổi) tiếp lời chồng: “Sau lần té dừa, ổng bị dồn cột sống, tay phải và 2 chân không cử động được nên nằm ở nhà. Ổng ngày càng ốm o gầy mòn nhưng vì không có tiền nên chỉ xin thuốc nam uống cho qua ngày”. Bà Hồng cũng chia sẻ, khoảng một năm nay, có người ở bên Pháp biết đến hoàn cảnh của gia đình đã gửi thuốc về cho ông Thắng uống liên tục mấy tháng qua. 

Nhờ vậy, ông Thắng hiện có thể đi lại được, nhưng sức khỏe còn yếu. Vợ chồng ông Thắng có 5 người con đều lập gia đình riêng. Không ruộng đất, nghèo khổ nên các con ông bà phải đi làm thuê ở nơi xa. Trước đây, vợ chồng ông mưu sinh trôi nổi trên chiếc ghe tải trọng hơn một tấn, đi khắp nơi thu hái bán dừa tươi kiếm sống mấy chục năm. Đến năm 2008 được xui gia cho mượn miếng đất ở tạm và được Nhà nước cất nhà tình thương nên mới gọi là tạm ổn định.

Mưu sinh trên... ngọn dừa ảnh 2

Anh Nguyễn Văn Tiến nằm một chỗ trong nhà. Ảnh: Hòa Hội

Anh Nguyễn Văn Tiến, 26 tuổi, ở phường Cái Khế (Ninh Kiều, TP Cần Thơ) đang khỏe mạnh bỗng trở nên tàn phế sau lần bị ngã trong lúc trèo dừa. Đến thăm nhà Tiến vào một buổi trưa cuối tháng 2, gặp lúc Tiến đang ngồi trên ghế bố, nhoài người xuống nền nhà vẽ tranh. Thấy khách, Tiến dừng tay và nói: “Em muốn vẽ hình Phật để quên đi những cơn đau nhức hành hạ”. 
Rồi Tiến kể, cách nay hơn 5 năm, trong lần leo dừa thuê, anh bị té xuống đất bất tỉnh. Khi tỉnh dậy, anh thấy mình ở trong bệnh viện, toàn thân băng bó trắng toát. Bác sĩ cho biết, cú ngã khiến lưng Tiến bị gãy thành nhiều đoạn, dập tủy sống, 2 chân bị liệt. Bệnh viện phải dùng 2 thanh kim loại kẹp vào trong cho cơ thể vững.

Do nằm một chỗ lâu ngày, phần mông của Tiến bị lở loét, ngày càng ăn sâu vào trong. Mọi sinh hoạt hằng ngày của Tiến, từ ăn uống đến vệ sinh đều do cha mẹ giúp đỡ. “Đau nhức dữ lắm, em muốn xoay người hay di chuyển chỗ khác đều không được. Hơn nữa, máu và mủ chảy ra liên tục gây ngứa ngáy, khó chịu” - Tiến tâm sự trong nước mắt. 

Tiến cho biết, để nguôi ngoai phần nào nỗi buồn, gần 4 năm nay, anh chú tâm vào vẽ và đã vẽ hàng trăm bức tranh, đặc biệt là tranh về Phật để tặng cho trẻ em cùng xóm, bạn bè, người thân. “Em muốn được đi thực tế nhiều nơi để vẽ những bức tranh tặng mọi người nhưng không đi được mà chỉ vẽ thông qua tưởng tượng và mơ”- Tiến tâm sự.

Ông Chín Mong chia sẻ, thợ leo dừa sợ nhất là những ngày trời ẩm ướt, rong rêu làm thân dừa trơn. Không ít trường hợp thợ trèo dừa gặp tai nạn dẫn đến thương tật nặng, thậm chí thiệt mạng. Bản thân ông cũng không ít lần đối mặt hiểm nguy. Ông kể, lần chết hụt gần đây nhất của ông là vào năm ngoái khi sửa dừa thuê tại thị trấn An Lạc Thôn (Kế Sách, Sóc Trăng). 

“Khi sửa xong cho một cây dừa cao gần 15m thì tôi tụt xuống, mới được nửa cây, bỗng nguyên buồng dừa 18 trái rơi từ trên xuống, sợt qua đầu. Lúc đó tay chân tôi run cầm cập, mặt mày tái mét không còn chút máu. Buồng dừa mà rơi trúng đầu thì bây giờ cỏ đã mọc xanh mả rồi”- ông hài hước nói. 


MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Cửa Hậu (Chánh Bắc môn) được khai thông ngày nay. Cổng thành này từng bị “bế môn” trong suốt 120 năm

Trang mới Thượng thành Huế: Chuyện ở Mang Cá

TP - Song song thực hiện Đề án di dân Kinh thành, tỉnh Thừa Thiên-Huế đang xúc tiến di dời “đồn Mang Cá” cùng hệ thống cơ quan quân đội nằm bên trong vùng Di sản Huế, với diện tích giải tỏa hàng chục héc ta. Đây được xem là cuộc di dời “lịch sử của lịch sử”.
Nhìn bên ngoài, không ai nghĩ khu phố này là dãy nhà liền kề “hộ nghèo” ở Hương Sơ do chính quyền vận động hỗ trợ xây dựng tặng cho dân. Ảnh: Ngọc Văn

Trang mới Thượng thành Huế: Như một giấc mơ

TP - Nhiều người dân di cư Thượng thành Huế bắt đầu có những tháng ngày tươi sáng nhất trong đời mình. Họ được sống trong những ngôi nhà mới xây tinh tươm, cất dựng trên những lô đất "trong mơ" có trị giá tiền tỷ. Thượng thành Huế cũng dần bước sang trang mới...
Điệu múa tung tung da dá – điệu múa dâng Trời truyền thống của người Cơ Tu được dân làng biểu diễn trong khuôn khổ lễ hội Ảnh: Giang Thanh

Lạc giữa mùa yêu ở Toom Sara

TP - Giữa mùa yêu của người Cơ Tu, bên những cánh rừng đại ngàn ngập sắc hoa cỏ mùa xuân, cư dân làng Toom Sara (xã Hòa Phú, huyện Hòa Vang, Đà Nẵng) vẫn cần mẫn vun vén để gieo mầm tình yêu văn hóa Cơ Tu trong chính cộng đồng của họ cũng như trong lòng du khách thập phương.
Cán bộ công an động viên ba cô gái

Chuyện ba sơn nữ vừa thoát khỏi 'động quỷ'

TP - Tin vào những lời đường mật việc nhẹ lương cao, ba sơn nữ Êđê, J’rai lặng lẽ rời bỏ gia đình, buôn làng lên thành phố để rồi sa chân vào động “chăn đào” karaoke. Những “bông hoa rừng chớm nở” thành trò mua vui của “bợm nhậu” đáng tuổi cha ông. Khi không thể chịu đựng thêm được nữa họ bỏ trốn thì bị bọn chăn dắt đánh đập, giam cầm…
Chuẩn bị quay mật ong

Chuyện cũ ở thủ phủ Cà Phê: Đặc sản ăn theo

TP - Người nông dân trồng cà phê được ví cả năm phải “ăn cơm đứng”, nhưng trên vùng đất ấy, qua mỗi mùa cà phê đều có những điều thú vị. Mùa hoa nở đẹp lộng lẫy là dịp đàn ong di cư đến tạo ra những giọt mật thơm ngon trở thành đặc sản nơi đây. Mùa tưới vất vả, nhọc nhằn là mùa săn dế cơm, mang nguồn thu nhập cho người dân.
 Ông Kmang (trái) chia sẻ với ông Thuần (giữa) - Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Khê

Cán bộ đi trước, làng nước theo sau…

TP - Giữa lúc đại dịch bùng phát, kinh tế khó khăn, hàng trăm hộ dân ở xã Quảng Khê (huyện Đắk G’long, Đắk Nông) chủ động nộp đơn thoát nghèo. Chưa hết, nhiều người tình nguyện hiến đất làm đường, xây trường, nhà cộng đồng… Trong đó, vai trò đi đầu của cán bộ cơ sở lan tỏa tinh thần tận hiến vì cộng  đồng.
Trang trại hiện có hàng trăm con trâu

'Thiếu gia' nuôi trâu… chọi

TP - Mảnh đất đầy trầm tích văn hóa lâu đời, có ngôi chùa Động Ngọ và Cây cửu phẩm liên hoa độc đáo của cả nước; là xã Anh hùng vừa mới nhập “hộ khẩu” thành phố Hải Dương được một năm, đang ấp ủ nhiều dự án mới. Ở đây có chuyện anh sinh viên thanh nhạc rẽ ngang sang kinh doanh nghề “gột” trâu chọi. Thật lạ…