Ba nội dung quan trọng
Trao đổi với phóng viên, TS Nguyễn Văn Bình, Phó Giám đốc Học viện Tài chính cho biết, mỗi thí sinh trước khi đăng kí nguyện vọng cần nắm được 3 nội dung quan trọng; hiểu bản thân để từ đó có thể chọn đúng nghề và tìm được hướng đi đúng.
Thứ nhất, hiểu bản thân, theo TS Nguyễn Văn Bình, đây có lẽ là bước quan trọng nhất. Mỗi thí sinh cần tự đánh giá năng lực học tập, sở trường, tính cách cũng như các điều kiện thực tế của bản thân. Ví dụ, nếu thí sinh có tư duy logic tốt, yêu thích phân tích số liệu, quan tâm đến kinh tế – thị trường thì các ngành thuộc lĩnh vực kinh tế, tài chính, kế toán, quản trị kinh doanh… sẽ là những lựa chọn phù hợp. Tuy nhiên, việc “hiểu đúng mình” không phải lúc nào cũng dễ, vì vậy việc tham gia những hoạt động tư vấn trực tiếp chính là cơ hội rất tốt để thí sinh được trao đổi với giảng viên, chuyên gia và sinh viên đang học tại các cơ sở giáo dục đại học. Qua đó, các em có thể hình dung rõ hơn môi trường học tập cũng như yêu cầu đối với từng ngành nghề.
Thứ hai, chọn đúng nghề. Sau khi đã hiểu được bản thân mình, tiếp theo thí sinh cần tìm hiểu kĩ về lĩnh vực ngành nghề mà mình quan tâm đến: Chương trình đào tạo, cơ hội việc làm, yêu cầu kĩ năng trong tương lai... Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, nhiều lĩnh vực như tài chính số, phân tích dữ liệu tài chính, quản trị kinh doanh quốc tế, kiểm toán, công nghệ tài chính (Fintech)… đang có nhu cầu nhân lực rất lớn.
Thứ ba, đi đúng hướng, chính là bước quan trọng để hiện thực hóa lựa chọn của mình thông qua chiến lược đăng kí nguyện vọng xét tuyển đại học một cách hợp lí, có sự phân tích, tính toán cụ thể rõ ràng. Năm 2026, quy định cho phép thí sinh được đăng kí tối đa 15 nguyện vọng, vì vậy các em nên sắp xếp nguyện vọng theo thứ tự ưu tiên đúng với nguyện vọng mong muốn của bản thân, đồng thời cần có sự cân đối giữa các mức điểm dự kiến. Bên cạnh đó, thí sinh cũng cần phải theo dõi, tìm hiểu kĩ về thông tin tuyển sinh chính thức từ các cơ sở giáo dục đại học đặc biệt là những cơ sở mà mình đang quan tâm để tránh những hiểu nhầm đáng tiếc trong quá trình đăng kí xét tuyển.
"Tôi cho rằng, nếu thí sinh dành nhiều thời gian để tìm hiểu bản thân, kết hợp với việc chủ động tiếp cận đầy đủ, chính xác, hiểu đúng về các thông tin tuyển sinh từ các cơ sở đào tạo uy tín thì việc đạt được 3 yếu tố trên hoàn toàn khả thi. Và đó cũng chính là nền tảng vô cùng quan trọng để các em có sự lựa chọn phù hợp, đúng đắn với một hành trình học tập và phát triển nghề nghiệp bền vững trong tương lai", TS Bình nói.
Ông cũng chia sẻ thêm, năm nay, Học viện Tài chính dự kiến tuyển 6.120 chỉ tiêu cho hệ đại học chính quy. Trong đó, cơ sở chính tại miền Bắc (Hà Nội) tuyển 5.740 chỉ tiêu.
Năm 2026, Học viện Tài chính duy trì 3 phương thức: Xét tuyển thẳng theo quy chế của Bộ GD&ĐT; xét tuyển kết hợp; xét tuyển dựa vào kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026
Trong đó, phương thức xét tuyển kết hợp được nhiều phụ huynh và thí sinh quan tâm. Với phương thức này, so với năm 2025, học viện điều chỉnh nguyên tắc xét tuyển: Điểm xét tuyển được tính không nhân hệ số ở các điểm môn thành phần, đảm bảo trọng số 1/3 cho mỗi môn. Một số tiêu chí trước đây như yêu cầu điểm trung bình các môn đạt từ 8,0 trở lên hay xét giải Khuyến khích học sinh giỏi quốc gia, quốc tế được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn.
Đáng chú ý, bảng quy đổi chứng chỉ tiếng Anh quốc tế được bổ sung với đủ 5 mức điểm chênh lệch, trong đó IELTS 7.5 trở lên được quy đổi tương đương 10 điểm; có thêm chứng chỉ ACT và cập nhật thang điểm mới cho chứng chỉ TOEFL iBT (từ 1-6 đối với chứng chỉ thi từ năm 2026). Điều này giúp việc quy đổi điểm chính xác và công bằng hơn cho thí sinh có chứng chỉ quốc tế.
Về tổ hợp xét tuyển, Học viện bổ sung thêm hai tổ hợp mới: X06 (Toán, Vật lí, Tin học) và X26 (Toán, Tin học, tiếng Anh), mở rộng cơ hội cho thí sinh có thế mạnh về công nghệ thông tin và ngoại ngữ. Các tổ hợp A00, A01, D01, D07 vẫn được giữ ổn định.
PGS.TS Nguyễn Phú Khánh, Phó Hiệu trưởng Đại học Phenikaa lưu ý thí sinh nên ưu tiên lựa chọn ngành học trước khi lựa chọn trường đào tạo. Theo PGS.TS Nguyễn Phú Khánh, nếu buộc phải theo đuổi một ngành nghề mà bản thân không thực sự yêu thích hoặc không đủ năng lực thì quá trình học tập sẽ rất vất vả. Ngược lại, khi lựa chọn đúng đam mê và sở thích, người học sẽ có thêm động lực để kiên trì theo đuổi mục tiêu, ngay cả khi gặp khó khăn.
Yếu tố nào quyết định thành công?
Việc hiểu đúng bản thân, chọn đúng nghề, đi đúng hướng nhưng trong quá trình học vẫn có nhiều biến số.
Tại ngày hội tư vấn tuyển sinh do Bộ GD&ĐT, báo Tuổi trẻ TPHCM, Đại học Bách khoa Hà Nội, Sở GD&ĐT Hà Nội vừa tổ chức, nhiều thí sinh băn khoăn câu chuyện học đại học hay cao đẳng; ngành nghề sẽ ra sao khi những thay đổi do sự tác động của công nghệ diễn ra quá nhanh.
TS Đồng Văn Ngọc, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội khẳng định, thực tế thành công trong nghề nghiệp không phụ thuộc hoàn toàn vào bậc học. Ông dẫn ví dụ có những người làm nghề cắt tóc nhưng tay nghề giỏi, thu nhập ổn định và có cuộc sống hạnh phúc. Ngược lại, cũng có những người tốt nghiệp đại học nhưng gặp khó khăn trong việc tìm việc làm hoặc phải làm những công việc không đúng chuyên ngành đã được đào tạo.
Theo ông, thay vì quá băn khoăn giữa lựa chọn học cao đẳng hay đại học, học sinh và phụ huynh nên dành thời gian tìm hiểu kĩ các ngành nghề phù hợp với năng lực, sở thích và năng khiếu của bản thân. Bởi trong thực tế, cơ hội việc làm không chỉ phụ thuộc vào tấm bằng mà còn phụ thuộc vào năng lực chuyên môn và kĩ năng nghề nghiệp của mỗi người.
“Không phải cứ có "mác" đại học là dễ xin việc. Điều quan trọng là các bạn trẻ có năng lực và kĩ năng như thế nào để sẵn sàng bước vào nghề nghiệp mà mình đã lựa chọn”, TS Đồng Văn Ngọc chia sẻ.
Trước biến động của ngành nghề, PGS.TS Vũ Thị Hiền, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương cho rằng, môi trường học tập ở bậc đại học cũng được thiết kế theo hướng linh hoạt hơn, khuyến khích sinh viên chủ động tham gia các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm thực tế, các dự án học tập hoặc nghiên cứu. Thông qua những hoạt động này, sinh viên không chỉ được trang bị kiến thức chuyên môn mà còn phát triển các kĩ năng mềm cần thiết.
PGS.TS Vũ Thị Hiền cũng cho rằng, thế giới đang thay đổi rất nhanh dưới tác động mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo. Việc học đa ngành vì vậy trở thành xu hướng tích cực, tuy nhiên năng lực và thời gian học tập của mỗi sinh viên vẫn có những giới hạn nhất định.
Tại nhiều quốc gia, sinh viên có thể học song song hai ngành hoặc tích lũy thêm nhiều chứng chỉ chuyên môn để thích ứng với sự thay đổi nhanh của thị trường việc làm.
Ở Việt Nam cũng đang xuất hiện xu hướng sinh viên sau khi trúng tuyển và theo học ngành thứ nhất có thể đăng kí học thêm ngành thứ hai nếu đáp ứng đủ điều kiện điểm số theo quy định của nhà trường.