Mở cửa kho báu giữa lòng Bắc Ninh

Hàng nghìn tư liệu, hiện vật quý cùng những mô hình tái hiện sống động không gian di sản đang hội tụ tại trưng bày tinh hoa di sản văn hóa Bắc Ninh, mở ra “kho báu” văn hóa Kinh Bắc giữa lòng Bắc Ninh, thu hút đông đảo người dân và du khách đến khám phá, trải nghiệm.

Ngày 23/2, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh khai mạc trưng bày tinh hoa di sản văn hóa Bắc Ninh. Ông Khổng Đức Thanh - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh nhấn mạnh, Bắc Ninh - Kinh Bắc là vùng đất cổ giàu truyền thống lịch sử văn hóa, là tổ đình Phật giáo Việt Nam, trung tâm Hán học sớm và là nơi phát tích vương triều Lý.

Chính bề dày lịch sử ấy đã hun đúc nên kho tàng di sản văn hóa đồ sộ, phong phú và đặc sắc. Toàn tỉnh Bắc Ninh hiện có gần 4.000 di tích, trong đó 1.455 di tích đã được xếp hạng các cấp, bao gồm 10 di tích quốc gia đặc biệt, hàng trăm di tích quốc gia và hơn 1.100 di tích cấp tỉnh.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh - Mai Sơn (áo xanh) và lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem tư liệu trưng bày. Ảnh: Nguyễn Thắng.

Đặc biệt, quần thể di tích chùa Bổ Đà, chùa Vĩnh Nghiêm thuộc tuyến di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới, góp phần nâng tầm giá trị di sản Bắc Ninh trên bản đồ văn hóa toàn cầu.

Không chỉ giàu di sản vật thể, Bắc Ninh còn sở hữu “mỏ vàng” di sản phi vật thể với 7 di sản được UNESCO ghi danh, trong đó nổi bật là dân ca quan họ, ca trù, tranh dân gian Đông Hồ, tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ…

Cùng với đó là gần 1.400 lễ hội truyền thống, khoảng 200 làng nghề và hàng trăm nghệ nhân - những “báu vật nhân văn sống” đang ngày đêm gìn giữ hồn cốt văn hóa Kinh Bắc.

Tư liệu về dân ca quan họ Bắc Ninh và chùa Vĩnh Nghiêm được UNESCO.

Không gian trưng bày được thiết kế công phu, kết hợp giữa yếu tố truyền thống và hiện đại, tạo nên trải nghiệm thị giác sinh động. Khu vực ngoài trời giới thiệu khái quát về 8 di sản tiêu biểu đã được UNESCO ghi danh cùng hệ thống di tích quốc gia đặc biệt, bảo vật quốc gia và các loại hình văn hóa phi vật thể đặc trưng. Những hình ảnh, tư liệu được trình bày khoa học, giúp người xem có cái nhìn tổng thể về chiều sâu di sản Bắc Ninh.

Bên trong không gian trưng bày là điểm nhấn với ba khu vực chuyên đề. Khu thứ nhất tái hiện sinh động nghề làm tranh dân gian Đông Hồ với mô hình trung tâm bảo tồn cùng hơn 400 tư liệu, hiện vật và sản phẩm tiêu biểu. Những bức tranh mộc mạc nhưng giàu triết lý nhân sinh như đưa người xem trở về không gian làng quê Bắc Bộ xưa.

Giới thiệu tư liệu về tranh Đông Hồ.

Khu thứ hai dành riêng cho dân ca quan họ - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Mô hình nhà chứa quan họ cùng hàng trăm tài liệu nghiên cứu, băng đĩa, hình ảnh tư liệu đã góp phần khắc họa rõ nét không gian sinh hoạt văn hóa đặc trưng của người Kinh Bắc.

Khu thứ ba giới thiệu tổng hợp các di sản tiêu biểu khác với điểm nhấn là mô hình cổng chùa Vĩnh Nghiêm và bản sao mộc bản kinh Phật. Bên cạnh đó là hệ thống tư liệu về các di tích nổi tiếng như chùa Dâu, chùa Bút Tháp, chùa Phật Tích, cùng các lễ hội, làng nghề truyền thống và kho tàng hương ước, thần tích của các làng cổ.

Các em học sinh thích thú với tư liệu di sản của Bắc Ninh

Không chỉ đơn thuần là hoạt động trưng bày, sự kiện còn mang ý nghĩa kết nối cộng đồng di sản, tạo cơ hội để các nghệ nhân, nhà nghiên cứu và công chúng giao lưu, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa Kinh Bắc đến với bạn bè trong và ngoài nước.