TPO - Bánh giầy giữ vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa, tâm linh của người Mông, đặc biệt trong dịp Tết. Tương tự bánh chưng của người Kinh hay bánh gù của người Thái, bánh giầy là món ăn không thể thiếu trong mỗi dịp Tết truyền thống của người Mông.
Trong dịp Tết Dương lịch 2026, hội thi giã bánh giầy diễn ra sôi nổi tại xã Mù Cang Chải thu hút đông đảo người dân và du khách.
Trước phần thi giã bánh giầy, người dân chuẩn bị xôi nếp được đồ từ gạo nếp nương, giống nếp thơm, dẻo đặc trưng của vùng cao huyện Mù Cang Chải cũ.
Hội thi có sự tham gia của các đội đến từ 7 xã trên địa bàn huyện Mù Cang Chải cũ. Mỗi đội gồm những thành viên là người dân địa phương, am hiểu phong tục, tập quán truyền thống, đặc biệt là kỹ thuật làm bánh giầy - món bánh gắn liền với đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc Mông. Ngay từ sáng sớm, khu vực tổ chức hội thi đã rộn ràng tiếng cười nói, tiếng chày giã bánh vang lên đều đặn, tạo nên không khí Xuân ấm áp, náo nức.
Theo thể lệ hội thi, các đội phải thực hiện đầy đủ các công đoạn làm bánh giày truyền thống như đồ xôi nếp, giã bánh, nặn bánh và trình bày sản phẩm.
Những chiếc chày gỗ lớn được nâng lên, hạ xuống nhịp nhàng theo tiếng hò reo cổ vũ của khán giả. Nhiều đội thi đã khéo léo lồng ghép các làn điệu dân ca, trang phục truyền thống, tạo nên những phần thi sinh động, giàu bản sắc. Theo quan niệm của người Mông, bánh giầy tượng trưng cho trời và đất, thể hiện sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người. Bánh được làm từ gạo nếp, sản vật quý giá do lao động tạo nên - nên còn mang ý nghĩa tri ân trời đất, tổ tiên đã phù hộ cho mùa màng tốt tươi, cuộc sống no đủ.
Những chiếc bánh giầy được các đội thi xếp thành từng tầng, tạo hình bắt mắt. Ngoài giá trị ẩm thực, bánh giầy còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc trong đời sống của người Mông. Nhiều dòng họ làm bánh giầy để dâng cúng tổ tiên trong dịp Tết và các lễ quan trọng, cầu bình an, sức khỏe, đoàn kết và may mắn cho con cháu. Khi cúng, bánh giầy được dâng theo cặp, không có nhân, không dùng gia vị. Theo quan niệm của người Mông, hai chiếc bánh tròn tượng trưng cho mặt trời và mặt trăng - nguồn gốc sinh ra con người và muôn loài, gửi gắm ước nguyện của con cháu trong năm mới. Bánh giầy cũng là biểu tượng cho tình yêu và sự thủy chung của trai gái người Mông. Các đội thi thuyết trình về ý tưởng và cách tạo hình bánh giầy. Theo UBND xã Mù Cang Chải, hội thi giã bánh giầy là một trong những hoạt động thiết thực nằm trong chuỗi sự kiện mừng Đảng, mừng Xuân, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân, đồng thời khẳng định quyết tâm của địa phương trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch bền vững.
