Hãng Trung Quốc vận hành mô hình AI đầu tiên trên thế giới xử lý dữ liệu trên quỹ đạo

Qwen-3 của công ty Alibaba Cloud vừa trở thành mô hình trí tuệ nhân tạo đa năng đầu tiên trên thế giới được đưa lên và vận hành trên quỹ đạo, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm dẫn đầu lĩnh vực điện toán không gian còn non trẻ.
Mô hình vệ tinh của Adaspace Technology

Toàn bộ quy trình của Qwen-3, từ việc tải truy vấn lên, suy luận rồi gửi kết quả trở lại Trái đất, được hoàn tất trong chưa đầy 2 phút.

Theo ông Wang Yabo - Phó Chủ tịch điều hành start-up hàng không vũ trụ Trung Quốc Adaspace Technology, Qwen-3 đã được triển khai thành công tại một trung tâm điện toán không gian trên quỹ đạo và thực hiện nhiều tác vụ suy luận. Ông Wang cho biết điều này tại hội nghị ngày 26/1, Star Market Daily đưa tin.

Alibaba Cloud là đơn vị cung cấp dịch vụ AI và điện toán đám mây của Tập đoàn Alibaba.

Ông Wang cho biết, Qwen-3 được triển khai tại trung tâm điện toán không gian đầu tiên của Adaspace - thuộc dự án “Star-Compute Project”. Đây là mạng lưới gồm 2.800 vệ tinh được thiết kế để cung cấp năng lực cho AI, hỗ trợ huấn luyện và suy luận của các mô hình AI.

Toàn bộ quy trình của Qwen-3, gồm tải truy vấn từ mặt đất, thực hiện suy luận trên quỹ đạo cho đến gửi kết quả trở lại Trái Đất, được hoàn thành trong chưa đầy 2 phút.

Qwen-3, ra mắt vào tháng 4 năm ngoái, củng cố vị thế hệ sinh thái AI mã nguồn mở lớn nhất thế giới, vượt qua cộng đồng Llama của tập đoàn Meta.

Theo Securities Times, trung tâm điện toán không gian đầu tiên của Adaspace được phóng lên quỹ đạo vào tháng 5 năm ngoái, trở thành chòm vệ tinh điện toán AI đầu tiên trên thế giới với 12 vệ tinh.

Qwen-3 cho thấy Trung Quốc đang có lợi thế vượt trội trong lĩnh vực xử lý dữ liệu trên quỹ đạo, nhờ tận dụng nguồn năng lượng mặt trời gần như vô hạn và nhu cầu làm mát trong không gian thấp hơn so với dưới mặt đất, trong khi chi phí phóng vệ tinh và vật thể lên quỹ đạo ngày càng giảm và chi phí truyền dữ liệu thấp hơn. Phương pháp này vượt qua các giới hạn vật lý của điện toán mặt đất.

Theo Jiemian News, trung tâm điện toán không gian thứ 2 và thứ 3 của Adaspace đang được thiết kế và dự kiến sẽ được đưa lên quỹ đạo trong năm 2026. Toàn bộ dự án Star-Compute sẽ bao gồm 2.400 vệ tinh suy luận và 400 thiết bị huấn luyện được đưa lên quỹ đạo thấp của Trái đất, với mục tiêu triển khai đầy đủ vào năm 2035.

Được thành lập năm 2018, Adaspace đã nộp hồ sơ xin chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trên sàn chứng khoán Hong Kong. Công ty này đặt trụ sở tại Thành Đô, thủ phủ tỉnh Tứ Xuyên, được định giá hơn 6,76 tỷ nhân dân tệ (khoảng 972 triệu USD) sau vòng gọi vốn gần nhất vào tháng 7/2025.

Mô hình kinh doanh của Adaspace bao trùm toàn bộ vòng đời vệ tinh, từ thiết kế, nghiên cứu – phát triển, sản xuất, điều phối phóng cho đến vận hành trên quỹ đạo và cung cấp các giải pháp dựa trên vệ tinh. Tính đến nay, công ty đã hoàn thành 14 nhiệm vụ không gian, bao gồm việc phát triển và phóng 33 vệ tinh và tải trọng, theo Jiemian News.

Phát triển ngành công nghiệp vũ trụ là ưu tiên chiến lược được Trung Quốc đưa vào Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 cho đến năm 2030. Nhờ sự hỗ trợ chính sách từ chính quyền trung ương, ngành công nghiệp vệ tinh trong nước được dự báo sẽ tăng trưởng ổn định, từ khoảng 82,7 tỷ nhân dân tệ năm 2024 lên 266,1 tỷ nhân dân tệ vào năm 2029.

Năm 2025, Mỹ thực hiện 180 vụ phóng lên quỹ đạo, trong khi Trung Quốc thực hiện 93 vụ.