Nghiên cứu vừa được công bố của Đại học Cambridge về tình trạng buôn lậu và vận chuyển chim cho thấy một thực tế đau lòng, có tới 75–90% chim bị bắt từ tự nhiên sẽ chết trước khi bị rao bán, đồng thời việc bắt chim ngoài tự nhiên gây tác động tiêu cực đến đa dạng sinh học trên toàn thế giới. Nghiên cứu được thực hiện trên dữ liệu từ 43 quốc gia.
Các nhà bảo tồn cũng bác bỏ lập luận cho rằng, chim được bán trên thị trường là chim nuôi sinh sản. Điều này được thể hiện rõ qua một khảo sát gần đây tại Việt Nam, kết quả có tới 42% cá thể được rao bán là chim bắt từ tự nhiên, 57% không ghi nguồn gốc, chỉ khoảng 1% ghi là chim sinh sản.
Giới bảo tồn cũng hé lộ thực tế, trên thị trường chim cảnh còn phổ biến hình thức “chim chuyền/nuôi non” - chim non bị bắt trực tiếp từ tổ trong tự nhiên rồi đem về nuôi lớn. Những cá thể này trông “thuần” hơn và thường bị hiểu nhầm là chim sinh sản, trong khi nguồn gốc vẫn là từ tự nhiên.
Theo các chuyên gia của Trung tâm Hành động vì Động vật hoang dã Việt Nam (WildAct), việc săn bắt chim làm cảnh vô tội vạ là nguyên nhân chính khiến quần thể của nhiều loài ở Việt Nam suy giảm mạnh.
Ví dụ, chim Họa mi - loài gắn liền với tiếng hót, được ghi nhận với số lượng còn rất ít, thậm chí gần như biến mất ở nhiều khu vực tại Việt Nam. Tuy nhiên, các cá thể vẫn tiếp tục xuất hiện trên thị trường với giá bán ngày một cao hơn.
Trước đó, vào ngày 21/1, Tổ cộng đồng tuần tra bảo vệ rừng của WildAct, cùng Đội Cơ động và Kiểm lâm Trạm 9, 10 Vườn Quốc gia Chư Yang Sin đã phát hiện một cá thể Khỉ vàng và một cá thể Cầy vòi hương bị giam giữ trong lán trại trái phép.
Lực lượng tuần tra đã nhanh chóng kiểm tra tình trạng sức khỏe của 2 cá thể, và tái thả an toàn về môi trường tự nhiên. Tuy nhiên, tại nơi ghi nhận vụ việc còn có 01 cá thể Gà tiền mặt đỏ, 02 cá thể Sóc rừng và 01 cá thể Chuột rừng bị chết.
Trong đó, Gà tiền mặt đỏ thuộc nhóm nguy cấp trong sách đỏ Việt Nam với số lượng cá thể bị suy giảm nghiêm trọng ngoài tự nhiên trong những năm qua do nạn săn bắt và sinh cảnh sống bị thu hẹp.
Ngoài ra, các nhà bảo tồn cũng khuyến cáo, việc buôn bán các loài chim quý hiếm trái phép còn có nguy cơ đối mặt với xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
