Sau khi các cuộc đàm phán cuối tuần qua giữa Mỹ và Iran tại Islamabad kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, hải quân nước này sẽ “bắt đầu quá trình phong tỏa tất cả các tàu thuyền cố gắng ra vào eo biển Hormuz”.
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ ngày 13/4 cho biết, các tàu thuyền trái phép đi vào hoặc rời khỏi khu vực bị phong tỏa sẽ phải đối mặt với "việc chặn đầu, chuyển hướng hoặc bị bắt giữ". Tuy nhiên, lực lượng Mỹ sẽ không cản trở quyền tự do hàng hải đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz đến và đi từ các cảng không thuộc Iran, tuyên bố cho biết.
Đáp trả Tổng thống Trump, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo rằng các tàu quân sự tiếp cận eo biển sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ bị xử lý dứt khoát.
Việc chặn các chuyến tàu chở dầu của Iran của Iran sẽ cắt đứt một nguồn cung dầu quan trọng khỏi thị trường thế giới. Iran đã xuất khẩu 1,84 triệu thùng dầu thô/ngày trong tháng 3, và 1,71 triệu thùng dầu thô/ngày trong tháng 4. Con số này cao hơn so với mức trung bình 1,68 triệu thùng dầu thô được xuất khẩu mỗi ngày trong năm 2025, theo dữ liệu của Kpler.
Tuy nhiên, sự gia tăng sản lượng dầu của Iran trước khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28/2 đã khiến lượng dầu của Iran được chất lên tàu gần đạt mức kỷ lục, với hơn 180 triệu thùng đang được vận chuyển hoặc lưu trữ trên tàu, tính đến đầu tháng này. Trong số đó, khoảng 100 triệu thùng đang ở ngoài khơi Malaysia, Indonesia và Trung Quốc.
Hoạt động vận tải đường thủy qua eo biển Hormuz, vốn bị hạn chế nghiêm trọng do lệnh phong tỏa của Iran kể từ khi chiến tranh bùng phát, vẫn gần như bị đình trệ bất chấp thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Washington và Tehran từ ngày 7/4.
Ngày 14/4, một tàu chở dầu của Trung Quốc chở methanol được bốc dỡ tại Hamriyah thuộc Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất đã đi qua eo biển Hormuz, dường như là chuyến đi đầu tiên của một tàu chở dầu qua eo biển này kể từ khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực.
Ngày 12/4, trước khi Mỹ áp lệnh phong tỏa, hai tàu chở dầu mang cờ Pakistan là Shalamar và Khairpur đã tiến vào vùng Vịnh để bốc dỡ hàng hóa từ Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất và Kuwait. Tàu thứ ba - tàu chở dầu thô cỡ lớn (VLCC) Mombasa B mang cờ Liberia - cũng đã đi qua eo biển và đang neo đậu trong Vịnh.
Hình ảnh vệ tinh cho thấy, khoảng 20 tàu đang ở gần bờ biển Iran với thiết bị phát tín hiệu định vị bị tắt, đặc biệt là gần đảo Kharg và cảng Assaluyeh.
Theo Kpler, tính đến ngày 7/4, có khoảng 187 tàu chở dầu chất đầy hàng, mang theo 172 triệu thùng dầu thô và các sản phẩm tinh chế, đang ở trong Vịnh.
Trước chiến tranh, hầu hết dầu xuất khẩu của Iran được vận chuyển đến Trung Quốc. Tháng trước, Mỹ đã công bố miễn trừ lệnh trừng phạt, cho phép các nước mua khác, bao gồm cả Ấn Độ, nhập khẩu dầu của Iran. Ấn Độ dự kiến sẽ nhận lô hàng dầu thô đầu tiên từ Iran sau 7 năm trong tuần này.
Khoảng 20% lượng dầu và khí đốt tự nhiên xuất khẩu toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz, với hầu hết các lô hàng hướng đến châu Á, khu vực nhập khẩu lớn nhất.
