Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA) vừa tổ chức Hội thảo “Cơ hội và Chính sách hỗ trợ Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ”.
Theo TS Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội Tự động hoá Việt Nam, thuật ngữ doanh nghiệp khoa học và công nghệ ra đời cách đây gần 20 năm khi Chính phủ ban hành Nghị định số 80 năm 2007 về Doanh nghiệp khoa học và công nghệ.
Ông cho biết, gần 20 năm qua, chúng ta đã cố gắng triển khai doanh nghiệp khoa học và công nghệ trong phạm vi cả nước nhưng hiệu quả còn rất hạn chế, do nhiều nguyên nhân khác nhau.
“Năm nay có rất nhiều doanh nghiệp có thể đạt đủ tiêu chí để trở thành doanh nghiệp khoa học và công nghệ, nhưng họ không đủ can đảm và kiên nhẫn để giành lấy danh hiệu này”, Chủ tịch Hội Tự động hoá Việt Nam chia sẻ.
TS Nguyễn Quân cho biết thêm, con đường đưa khoa học công nghệ vào đời sống, vào sản xuất, về bản chất phải đi qua các doanh nghiệp, bởi doanh nghiệp chính là nơi ứng dụng công nghệ để tạo ra sản phẩm mới phục vụ cho xã hội. Tuy nhiên, làm thế nào để công nghệ có thể được sử dụng hiệu quả trong doanh nghiệp vẫn là một điểm nghẽn rất lớn.
Khó khăn lớn nhất, theo TS Nguyễn Quân, phần lớn các kết quả nghiên cứu khoa học công nghệ của Việt Nam xuất phát từ các viện, các đơn vị nhà nước. Khi chuyển giao ra cho doanh nghiệp, bao gồm cả doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân, chúng ta phải chuyển quyền sở hữu từ sở hữu nhà nước sang sở hữu tư nhân. Làm thế nào để tài sản của nhà nước chuyển cho tư nhân vừa hợp pháp, vừa thuận lợi, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, đồng thời có thể thu hồi được phần đầu tư của nhà nước. Đây là điểm nghẽn cần đặc biệt quan tâm.
Tuy nhiên, người đứng đầu Hội Tự động hoá Việt Nam cho rằng, trong giai đoạn hiện nay, các doanh nghiệp đang có một thuận lợi rất lớn, đó là Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Quốc gia và Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.
"Đây là hai nghị quyết mà nếu chúng ta thực hiện đầy đủ và thể chế hóa một cách hiệu quả, tôi tin rằng các doanh nghiệp của chúng ta sẽ có cơ hội phát triển rất tốt", TS Nguyễn Quân nói.
Bà Trần Thanh Việt, CEO Vgreen - doanh nghiệp vừa đạt giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ năm 2025 chia sẻ, khi trở thành doanh nghiệp khoa học và công nghệ, Vgreen đã nhận được rất nhiều lợi ích. Đầu tiên là thương hiệu được tin tưởng hơn, được đối tác đánh giá cao hơn, dễ dàng mở rộng hệ thống phân phối và sản lượng tiêu thụ tăng gấp đôi so với năm ngoái.
Tuy nhiên, bà Việt cũng chia sẻ, khó khăn gặp phải là danh mục ưu đãi và điều kiện đi kèm dành cho doanh nghiệp khoa học và công nghệ còn khó hiểu, nhiều thuật ngữ chuyên môn, quy định chồng chéo, doanh nghiệp khó tự xác định, thiếu đơn vị hướng dẫn trực tiếp, đồng hành sau khi được công nhận.
Cũng theo bà Việt, trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân và xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là trụ cột của tăng trưởng bền vững, việc tháo gỡ rào cản cho doanh nghiệp khoa học và công nghệ được xem là yêu cầu quan trọng.
Tại Hội thảo các chuyên gia cũng cho rằng, cần sớm hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế khuyến khích đầu tư nghiên cứu và phát triển theo hướng minh bạch, linh hoạt, đồng thời tăng hiệu quả liên kết “ba nhà” giữa Nhà nước, cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp.
