"Ma trận" xích lô điện tự chế
Ngày 12/4, UBND phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa cho biết đã có văn bản báo cáo, đề xuất UBND tỉnh Khánh Hòa xem xét chỉ đạo cấm phương tiện xe xích lô lưu thông trên địa bàn phường.
Theo UBND phường Nha Trang, thực trạng hoạt động xích lô hiện nay đang bộc lộ nhiều bất cập, đe dọa trực tiếp đến trật tự an toàn giao thông. Qua kiểm tra, phần lớn phương tiện là xe thô sơ tự đóng, được chủ xe tự ý lắp thêm động cơ điện nhưng không qua kiểm định hay đăng ký.
Chính quyền địa phương nhận định, việc "độ" thêm động cơ làm thay đổi kết cấu khiến hệ thống phanh không đảm bảo ở tốc độ cao, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ từ các thiết bị điện trôi nổi.
Tại các "điểm nóng" như đường Trần Phú, Lê Thánh Tôn, Hùng Vương tình trạng xích lô dàn hàng ngang, chạy sai làn, lấn chiếm lòng đường diễn ra phổ biến, gây ùn tắc nghiêm trọng vào giờ cao điểm.
Không chỉ mất an toàn, những hình ảnh phản cảm như tài xế chèo kéo khách, mở loa nhạc công suất lớn náo loạn phố đêm hay sử dụng đồng phục nhếch nhác đang làm vấy bẩn hình ảnh của một thành phố du lịch văn minh, hiện đại.
Nỗi lo đứt sinh kế
Trước đề xuất cấm xích lô triệt để, anh Nguyễn Văn Thành (47 tuổi, trú phường Nha Trang, người có 15 năm trong nghề) cho biết: “Gần nửa tháng nay, anh em trong nghiệp đoàn xích lô đứng ngồi không yên trước thông tin cấm hành nghề xích lô. Gia đình tôi, vợ không có việc làm ổn định, hai con đang tuổi ăn học, mọi chi tiêu đều nhìn vào những vòng xe mỗi ngày. Nếu cấm hành nghề, gia đình tôi thực sự rơi vào cảnh bế tắc, không biết bấu víu vào đâu để mưu sinh”.
Trao đổi với Tiền Phong, ông Lê Quang Nhất - Chủ tịch Nghiệp đoàn Xích lô du lịch Nha Trang - cho biết, xích lô từ lâu đã trở thành hình ảnh quen thuộc của du lịch Nha Trang, nhất là đối với du khách quốc tế. Nhiều tài xế xích lô trong nghiệp đoàn đồng thời đóng vai trò như những “hướng dẫn viên du lịch tự nhiên”, góp phần quảng bá hình ảnh con người và văn hóa địa phương.
Về việc cấm xích lô hoạt động, ông Nhất cho rằng cần có một cái nhìn thấu đáo hơn. Hiện Nha Trang có hơn 1.000 xe xích lô, nhưng chỉ khoảng 400 xe thuộc nghiệp đoàn, số còn lại là lao động tự do. Phần lớn tài xế là người lớn tuổi, có hoàn cảnh khó khăn, phụ thuộc vào nghề xích lô để mưu sinh.
Theo ông Nhất, thời gian qua nghiệp đoàn thường xuyên tổ chức tập huấn, quán triệt đoàn viên chấp hành nghiêm các quy định về an toàn giao thông, yêu cầu ứng xử văn minh với du khách, góp phần xây dựng hình ảnh du lịch Nha Trang thân thiện.
Tuy vậy, vẫn còn một số trường hợp cá biệt có hành vi chưa đúng mực trong quá trình hoạt động, ảnh hưởng đến hình ảnh chung. Qua kiểm tra, nghiệp đoàn nhận thấy các trường hợp vi phạm chủ yếu là tài xế tự do, không thuộc diện quản lý của nghiệp đoàn. Đối với đoàn viên vi phạm, nghiệp đoàn sẽ xử lý nghiêm, thậm chí xem xét khai trừ.
“Chúng tôi ủng hộ việc xử lý nghiêm các vi phạm, nhưng xích lô là nét văn hóa đặc thù, là trải nghiệm yêu thích của du khách quốc tế. Những bất cập phần lớn xuất phát từ nhóm tài xế tự do, nằm ngoài sự quản lý", ông Nhất khẳng định.
Thay vì một lệnh cấm mang tính "khai tử", Nghiệp đoàn Xích lô Nha Trang kiến nghị cơ quan chức năng nên xây dựng một quy chế quản lý chặt chẽ hơn, quy định rõ khung giờ hoạt động, các tuyến đường cố định và tăng cường tuần tra để loại bỏ những xe điện tự chế không đảm bảo kỹ thuật.