Đón “Tết sớm”
Dải đất hạ nguồn thủy điện sông Ba Hạ (xã Sơn Hòa, tỉnh Đắk Lắk), những ngày này vẫn hằn sâu vết sẹo của trận “đại hồng thủy” cuối năm 2025 vừa qua. Khi những dòng thác xả lũ dữ dằn rút đi, xã Sơn Hòa hiện ra xác xơ và đổ nát. Nhưng ngay trên khung cảnh đổ nát ấy, mầm sống đang cựa mình trỗi dậy.
Tại đây, chúng tôi bắt gặp những ánh mắt rạng rỡ bên nếp nhà mới dựng, đan xen cùng những bóng dáng gầy guộc đang gồng mình dọn dẹp lại nhà cửa. Mùa Xuân đã cận kề, và dù đôi vai còn trĩu nặng âu lo, người dân nơi rốn lũ vẫn đang miệt mài dệt lại hy vọng từ những tàn tro.
Tại điểm cuối của kè chắn sông Ba Hạ, ngôi nhà của ông Nguyễn Thanh Đồng (SN 1970, thôn Tây Hòa, xã Sơn Hòa) từng là chốn đi về bình yên nay chỉ còn là ký ức vụn vỡ. Đứng bên mép sông, ông Đồng nghẹn ngào chỉ vào bờ kè đá lạnh lẽo: "Giá như kè kéo dài thêm một chút nữa thôi, có lẽ gia đình tôi đã không mất trắng". Nhà ông, chỉ cách kè một đoạn ngắn ngủi, dòng nước dữ đã đánh sập hoàn toàn tổ ấm của gia đình, cuốn trôi gia sản tích cóp cả đời người.
Những ngày hậu lũ, căn lều bạt quây tạm bợ giữa nắng gió là nơi ăn chốn ở duy nhất của gia đình. Nhưng trong tận cùng của sự bế tắc, tình người đã kịp thời lan tỏa. Nhờ sự quan tâm sát sao của chính quyền địa phương và các tấm lòng hảo tâm, một ngôi nhà mới vững chãi đã mọc lên, đi kèm là tivi, tủ lạnh, quạt máy. Đứng trong tổ ấm mới vẫn còn thơm mùi sơn, ông Đồng xúc động chia sẻ: "Có nhà mới rồi, với tôi Tết đã về sớm".
Dọc cung đường dẫn về hạ lưu, hình ảnh những "đóa hoa cam" của ngành điện lực rực rỡ giữa cái nắng hanh hao trở thành biểu tượng của sự hồi phục. Giữa lớp bùn chưa kịp khô, những thợ điện đẫm mồ hôi đang khẩn trương thay thế hệ thống trụ điện bị bão lũ quật đổ. Hình ảnh ấy hòa cùng niềm vui có nhà mới của ông Đồng, dệt nên một bài ca về sự hồi sinh kỳ diệu sau những lùm xùm và mất mát.
Những mái ấm hồi sinh
Khi mái ấm nhỏ vừa vơi bớt dấu tích của bùn đất, ông Huỳnh Nhơn Ân (SN 1972, xã Sơn Hòa) đã vội vã trở về với nhịp sống của một nông dân thực thụ. Từ lúc tinh mơ cho đến khi ráng chiều lặn xuống xóm Bãi Điều, người ta lại thấy dáng hình lam lũ ấy lom khom trên thửa ruộng, đôi tay chai sần kiên nhẫn nhặt từng mảnh rác, cày xới lớp phù sa để chuẩn bị cho vụ Đông Xuân - vụ mùa đầu tiên hồi sinh sau cơn đại hồng thủy.
Cơn lũ dữ cuối tháng 11/2025 đã tàn nhẫn cuốn phăng 1,5 ha trong tổng số 3 ha mía của gia đình, để lại những khoảng trống mênh mông trong tâm trí. Nhưng giữa cánh đồng loang lổ vết sẹo thiên tai, ông Ân vẫn giữ cho mình một sự bình thản đến lạ kỳ: “Mất mát thì nhiều lắm, nhưng còn đất, còn ruộng là còn hy vọng”. Câu nói giản đơn ấy như một lời thề của người nông dân quyết bám trụ và hồi sinh trên chính mảnh đất quê hương.
Theo người dân địa phương, khu Bãi Điều, thôn Đông Hoà là vùng trũng thấp nhất hạ lưu, hiện vẫn ngổn ngang sau khi cơn lũ đi qua. Dưới tán cây trước ngõ, bà Trần Thị Mỹ Thư (SN 1976, khu Bãi Điều, thôn Đông Hòa) đang tỉ mẩn tuốt lá cho cội mai già. Bà Thư kể, ngày trở về toàn bộ vật nuôi và hoa màu đã mất trắng. Thay vì than thân trách phận, bà nhẹ nhàng ngắt nốt những lá xanh cuối cùng để nhường chỗ cho nụ nhú nhành: "Tết cận kề rồi, có gì thì dùng nấy, cốt sao cái Tết vẫn phải có sắc hoa trong nhà".
Đối diện nhà bà Thư, căn nhà của vợ chồng bà Nguyễn Thị Trang (60 tuổi) dù vẫn nằm trơ trọi giữa cánh đồng bủa vây bởi bùn đất, nhưng không vì thế mà thiếu đi không khí tất bật của sự hồi sinh. Từng bị lớp bùn rác khổng lồ "nuốt chửng" sau lũ, ông bà đã thắt lưng buộc bụng thuê máy xúc về khơi thông bước đầu. Suốt hơn một tháng qua, dù chỉ dựa vào sức lực của hai mái đầu bạc, ông bà vẫn miệt mài đào xới, dọn dẹp từng tấc đất với niềm tin mãnh liệt về ngày ổn định.
Nhìn đống đồ đạc hỏng hóc, bà Trang không chọn cách thở dài mà nở nụ cười đầy nghị lực: "Đồ đạc hỏng thì mình sắm lại sau, sức còn đến đâu mình làm đến đó. Tết này dù chưa được đủ đầy như trước, nhưng vợ chồng còn sức khỏe để dọn dẹp, khôi phục lại cửa nhà thế này đã là may mắn lắm rồi. Cứ thong thả rồi đâu cũng vào đấy thôi!"
Ông Sô Minh Chiến - Chủ tịch UBND xã Sơn Hòa, cho biết: "Sau đợt mưa lũ lịch sử, địa phương có 38 căn nhà bị sập đổ hoàn toàn. Đến nay, tất cả những căn nhà này đã hoàn thành và đưa vào sử dụng. Nhờ các chính sách hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và sự chung tay của các đơn vị, cá nhân, đời sống bà con đang dần ổn định".